Türkiye'nin çehresi İstanbul'un dev projeleriyle değişiyor

ANKARA - Arife Yıldız Ünal

Kanal İstanbul, Marmaray, Ankara-İstanbul YHT, İstanbul'a 3. havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, 3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli Projesi'nin aralarında bulunduğu İstanbul'un mega projeleriyle Türkiye'nin çehresi değişiyor.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, son 13 yılda gerçekleştirdiği 260 milyar liranın üzerindeki yatırımla, aralarında Marmaray, Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren (YHT) gibi büyük projeleri hayata geçirdi. İstanbul'a 3. havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü (3. Köprü),  İstanbul-İzmir Otoyolu projelerinin yapımına başlanırken, 3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli Projesi, Kanal İstanbul ve Ankara-İstanbul arasını 1 saat 15 dakikaya düşürecek Ankara-İstanbul Sürat Demiryolu Projelerinin ihaleleri için hazırlık çalışmalarına başlandı.

İstanbul-İzmir Otoyolu Projesi, Yavuz Sultan Selim Köprüsü (3. Köprü) projelerinin bu yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor. Gelecek yıl ise Avrasya Tüneli tamamlanacak. Kanal İstanbul Projesine yönelik ise ilgili tarafların katılımıyla çalışmalara başlandı. Şartname yazım aşamasına geldi.

 

3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli Projesi

İstanbul'un trafiğini rahatlatmak amacıyla hazırlanan 3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli Projesi'nde çalışmalar ihale aşamasına geldi. 2 karayolu ve 1 metro yolunun boğazın altından geçeceği projenin uzunluğu 6,5 kilometre olacak. Projeyle İstanbul'daki 9 raylı sistem birbiriyle irtibatlandırılacak. Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Boğaziçi Köprüsü ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü birbirine bir ring halinde bağlanacak. Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün ihtiyacı olan karayolu geçişi ve Boğaziçi Köprüsü'nü tamamlayacak olan metro geçişi tek bir hat ile 3 katlı mega projeyle bir bütün haline gelecek.

Projenin tamamlanmasıyla Hasdal-Ümraniye-Çamlık arası seyahat süresi 14 dakikaya inecek. İncirli-Söğütlüçeşme arası 6 bin 500 metrelik tünelden 40 dakikada geçilecek. 3. havalimanı, köprü ve köprüleri birbirine bağlayan akslar ile tam bir entegre proje halinde zaman tasarrufu maksimum düzeye çıkacak. Önümüzdeki aylarda ihale işlemi tamamlanacak tünelin, 5 yıl içinde hazır hale gelmesi hedefleniyor.

Ankara-İstanbul arası 1 saat 15 dakikaya düşecek

İstanbul için bir başka önemli proje, Ankara-İstanbul arasını 1 saat 15 dakikaya düşürecek Ankara-İstanbul Sürat Demiryolu Projesi. Projenin Ankara Sincan'dan Köseköy'e kadar olan kesiminin, yap-işlet-devret modeliyle yaptırılması düşünülüyor. Söz konusu güzergaha bu yatırımı yapacak olan firmaya imtiyaz hakkı verilecek. Köseköy'den itibaren ise imtiyaz hakkı verilen firmaya hem 3. köprü hem 3. havaalanı hem de Halkalı'ya kadar uzanan demiryolu hattının kullanılması imkanı sağlanacak.

İstanbul-İzmir arası 3,5 saate düşecek

İstanbul-İzmir arasında karayolu ulaşımını 3,5 saate düşürecek söz konusu projenin en önemli geçiş noktası olan İzmit Körfez Geçişi Asma Köprüsü hizmete girdiğinde, bu bölümdeki 1-1,5 saatlik ulaşım süresi 6 dakikaya inecek.

Projenin en önemli geçiş noktası olan ve Dilovası ile Hersek arasına inşa edilen İzmit Körfez Geçisi Köprüsü tamamlandığında, 3 kilometre uzunluğuyla dünyanın en uzun ikinci asma köprüsü ve aynı zamanda bin 550 metrelik orta açıklığıyla da dünyanın 4. büyük asma köprüsü unvanına sahip olacak.

YİD modeliyle Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ tarafından yürütülen, 401 kilometre uzunluğundaki otoyol projesinin ana yatırımcıları, Nurol, Özaltın, Makyol, Astaldi ve Göçay'dan oluşuyor.

3. havalimanında ilk etap 2018'de tamamlanacak

Tamamlandığında 150 milyon yolcu kapasitesiyle dünya liderliği koltuğuna oturacak 3. havalimanı, 25 yıllık kira bedeli için en yüksek teklifi veren Limak-Kolin-Cengiz-Mapa-Kalyon Ortak Girişim Grubu tarafından, YİD modeliyle inşa ediliyor. 76 milyon metrekarelik alan üzerine kurulacak 3. havalimanının inşası 4 etapta tamamlanacak.

Yeni havalimanı tamamlandığında 165 yolcu köprüsü, ulaşımın raylı sistemle yapıldığı 4 ayrı terminal binası, 3 teknik blok ve hava trafik kontrol kulesi, 8 kontrol kulesi, her türlü uçak tipinin operasyonuna uygun müstakil 6 pist, 16 taksi yolu, 500 uçak park kapasiteli toplam 6,5 milyon metrekare büyüklüğünde apron, şeref salonu, kargo ve genel havacılık terminali, devlet konuk evi, yaklaşık 70 bin araç kapasiteli açık ve kapalı otopark, havacılık tıp merkezi, oteller, itfaiye ve garaj merkezi, ibadethaneler, kongre merkezi, güç santralleri, arıtma ve çöp bertaraf tesisleri gibi yardımcı tesislerden oluşacak.

Yapım maliyetinin 10 milyar 247 milyon avro olması öngörülen havalimanında ik etabın, 2018 sonunda tamamlanması hedefleniyor.

Gayrettepe-3. Havalimanı arası 26 dakika

İstanbul 3. Havalimanı’na kolay erişimi sağlamak, İstanbul trafiğine nefes aldırmak ve şehir içi ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla Bakanlıkça yapımı üstlenilen Gayrettepe-3. Havalimanı metro hattının etüd-proje yapımı için yapılan ihale 27 Temmuz'da sonuçlandı.

Raylı sistemle 3. Havalimanına hızlı erişimi sağlayan, şehrin merkezi noktalarından çok kısa sürelerde havalimanına İstanbulluları ulaştıracak bu projeyle, Gayrettepe-3. Havalimanı hattı yaklaşık 33 kilometre uzunluğunda olacak. İki nokta arasında ulaşım 26 dakikada sağlanacak. 

Saatte 120 kilometre hıza ulaşan metro araçlarının kullanılacağı 3. Havalimanı-Gayrettepe metro hattı, tamamlandığında İstanbul’daki diğer metro hatlarıyla da entegre olacak. Böylece İstanbul’un hem Avrupa hem de Asya yakasından 3. Havalimanına çok kısa sürede ulaşılacak. Etüd-proje yapımı işinin en fazla 1 yıl içinde bitirilmesi, 2016'da da söz konusu hattın yapım ihalesine çıkılması planlanıyor.

Kadıköy-Sabiha Gökçen Havalimanı arası 46 dakikaya düşecek

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşem Bakanlığı İstanbul'da trafiği rahatlatmak amacıyla yürüttüğü projeler arasında yer alan Kaynarca-Sabiha Gökçen Metro Hattı yapım ihalesi gerçekleştirildi, işi alan Gülermak-YSE Ortaklığı ile sözleşme imzalanarak yer teslimi yapıldı. Söz konusu hat 7,4 kilometre uzunluğunda olacak ve 3 adet delme tünel, 1 adet aç-kapa olmak üzere 4 istasyondan oluşacak. Sözleşmeye göre metro hattı, Mart 2018'de tamamlanacak. 

İşin bitimiyle Kaynarca'dan Sabiha Gökçen Havalimanı'na 13 dakikada ulaşılacak. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin metro çalışmalarının da bitmesiyle Kadıköy’den Sabiha Gökçen Havalimanı'na raylı sistemlerle doğrudan ulaşım sağlanacak. Kadıköy-Kartal-Kaynarca, Kaynarca-Tuzla, Kaynarca-Pendik metro hatları, Sabiha Gökçen Havalimanı'na bağlanacak.

Anadolu yakasında yapımı tamamlanan ve yapılacak metro hatları da İstanbul'da mesafeleri yakınlaştıracak. Kadıköy'den Sabiha Gökçen Havalimanı'na 46 dakikada ulaşım mümkün hale gelecek.

Çanakkale Boğazı'na köprü yapılacak

İstanbul üzerindeki yükü alıp, Çanakkale üzerinden Avrupa'ya taşıyacak Lapseki-Gelibolu arasında yapılması planlanan Çanakkale Boğaz Köprüsü'nün ihalesine çıkılmak üzerinde çalışmalar sürüyor.

Çanakkale Köprüsü, 2 bin 23 metre orta açıklık, toplam 3 bin 623 metre uzunluğuyla dünyanın en uzun asma köprüsü olacak. Demiryolu hattının da geçeceği projenin çalışmaları devam ediyor. Çanakkale Köprüsü üzerinden geçirilmesi planlanan demiryolu hattının taşımacılık maliyetlerini de düşürmesi bekleniyor. Söz konusu proje yap-işlet-devret modeli ile hayata geçirilecek.

Trafiğin çok yoğun olduğu güzergah 15 dakikaya düşecek

Dünyanın en iyi mühendislik projelerinden biri olan Avrasya Tüneli Projesi'nde (İstanbul Boğazı Karayolu Tüp Geçişi), TBM (tünel açma makinesi) diye adlandırılan makineyle deniz altında delinen tüneldeki kazı işlemi 22 Ağustos'ta tamamlandı. İstanbul Boğazı altında 3,344 kilometrelik alanı kazarak ilerleyen tünel açma makinesiyle iki kıta deniz tabanı altında birleştirildi. 

Kazlıçeşme-Göztepe hattında hizmet verecek Avrasya Tüneli ile İstanbul'da trafiğin çok yoğun olduğu güzergahta yolculuk süresi 15 dakikaya kadar inecek, güvenli ve konforlu yolculuk imkanı sağlanacak. Proje, Aralık 2016'da tamamlanacak. Toplam 14,6 kilometrelik üç ana bölümden oluşan projenin en önemli aşamasını, 3,4 kilometre uzunluğundaki Boğaz Geçişi oluşturuyor. 

Avrasya Tüneli Projesi, teknik özellikleri bakımından dünyanın sayılı ve ender mühendislik projelerinden biri olarak nitelendiriliyor. Proje toplam bin 672 bilezikten oluşuyor. Proje, yap-işlet-devret modeliyle yaklaşık 1 milyar 245 milyon dolarlık finansmanla gerçekleştiriliyor.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü bu yıl açılacak

Çoğunluğu Türk mühendislerden oluşan bir ekip tarafından inşa edilecek, yüksek mühendislik ve teknoloji ürünü  3. Boğaz Köprüsü (Yavuz Sultan Selim Köprüsü) üzerinden 8 şeritli karayolu ve 2 şeritli tren yolu aynı seviyede geçecek. Köprü, gerek estetik gerekse teknik özellikleriyle dünyanın sayılı köprüleri arasında yer alacak. 59 metrelik genişliğiyle dünyanın en geniş, bin 408 metrelik ana açıklığıyla üzerinde raylı sistem olan dünyanın en uzun asma köprüsü olacak. Köprünün bir başka ilki ise 322 metreyi aşan yüksekliği ile dünyanın en yüksek kuleye sahip asma köprüsü olması. 

2013'te yapımına başlanan ve bu yıl tamamlanması hedeflenen 3. Boğaz Köprüsü, Kuzey Marmara Otoyolu projesi'nin Odayeri-Paşaköy kesiminde yer alacak. Köprü üzerindeki raylı sistem, Edirne’den İzmit’e kadar yolcu taşıyacak. Marmaray ve İstanbul Metrosu ile entegre edilecek raylı sistemle Atatürk Havalimanı, Sabiha Gökçen Havalimanı ve yeni yapılacak 3. Havalimanı da birbirine bağlanacak.

Kuzey Marmara Otoyolu ve 3. Boğaz Köprüsü, YİD modeliyle gerçekleştirilecek. 4,5 milyar lira yatırım bedeline sahip projenin yapım dahil işletmesi, 10 yıl 2 ay 20 günlük süre ile IC İçtaş-Astaldi JV tarafından yapılacak, süre sonunda Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına devredilecek.

Projenin, Odayeri-Paşaköy kesiminde, 19 kavşak ve bağlantı yollarına sahip yaklaşık 115 kilometrelik Kuzey Marmara Otoyol’u bulunuyor.

İstanbul Boğazı'na yapılacak üçüncü köprünün bağlantı yolları için Kuzey Marmara Otoyolu Projesi Kurtköy-Akyazı kesimi işine ait ihale 1 Mart 2016'da, Kınalı-Odayeri kesimi işine ait ihale ise 8 Mart 2016'da yapılacak. Köprünün bağlantı yollarının 2018 sonunda tamamlanması planlanıyor.

Demiryolunda, özellikle yüksek hızlı trende 2014'te dünyada adından sıkça söz edilen ülkelerden biri olan Türkiye'de, Ankara-İstanbul yüksek hızlı trenle birbirine bağlandı. 

Gebze-Haydarpaşa, Sirkeci-Halkalı Banliyö Hattının iyileştirilmesi ve Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi İnşaatının tamamlanmasıyla, trenler saatte 30 kilometre yerine saatte 140 kilometre hızla gidecek.