Türkiye ticarette yönünü Avrupa'ya çeviriyor

ANKARA - İbrahim Yılmaz

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, bu yılın Temmuz ayında Türkiye'nin 28 ülkeden oluşan AB ülkelerine olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,1 artarak 6 milyar 36 milyon dolar olurken, Ocak-Temmuz döneminde ise söz konusu rakam geçen yılın aynı dönemine yüzde 13,3 arttı ve 40,8 milyar dolara yükseldi. Söz konusu dönemdeki genel ihracat artışı ise yüzde 6,1 seviyesinde gerçekleşmişti.

Bu dönemde Diğer Avrupa ülkelerine yapılan ihracatta da büyük bir artış yaşandı. Temmuz ayında söz konusu ülkelere yapılan ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 21,1 artarak 1,43 milyar dolara çıktı.

Diğer Avrupa ülkelerine Ocak-Temmuz döneminde yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25,1'lik bir artış göstererek, 9,8 milyar dolara yükseldi.

Temmuz ayında Amerika kıtasına olan ihracat, geçen yılın aynı ayına göre 9,1 artış göstererek, 1 milyar dolara yaklaşırken, Ocak-Temmuz döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,1 geriledi.

Komşularla ticaret azalıyor

Temmuz ayında komşulara yapılan ihracatta önemli bir düşüş yaşandı. Söz konusu ayda, geçen yılın aynı ayına göre Irak'a yapılan ihracat yüzde 45,3, İran'a yapılan yüzde 11,7 düşüş gösterdi.

İç karışıklıkların ardından Türkiye ilen olan ilişkilerinde sıkıntı yaşayan Mısır'a yapılan ihracatta da bu dönemde yüzde 15,6'lık bir gerileme görüldü.

Ocak-Temmuz dönemi itibariyle bakıldığında ise, bir önceki yılın aynı dönemine göre Irak'a yapılan ihracat yüzde 2,1, İran'a yapılan yüzde 38,5, Mısır'a yapılan ise yüzde 11,6 düştü.

Bu dönemde Suriye'ye yapılan ihracatta önemli bir sıçrama görüldü. Bu ülkeye Temmuz ayından yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 367,7 artarken, Ocak-Temmuz dönemindeki artış ise 98,7 olarak gerçekleşti.

Yatırımlarda aslan payı Avrupa'nın oldu

Batı ile ilişkiler bu süreçte sadece dış ticarette sınırlı kalmadı, Türkiye'ye yılın ilk yarısında toplam 5,3 milyar dolarlık doğrudan yabancı sermaye girişinin yüzde 82,5'inin oluşturan 4 milyar 345 milyon dolarlık kısmı Avrupa'da yaşayan yerleşiklerin oldu.

Bu alanda Türkiye'yi en fazla tercih eden yerleşiklerin bulunduğu ülke, 1,7 milyar dolarla Hollanda olurken, ülke söz konusu rakamla toplam doğrudan yatırımların yüzde 32,3'üne sahip oldu. Bu ülkeyi 793 milyon dolarla İngiltere izledi.

İtalya'da yaşayan yerleşikler ise aynı dönemde Türkiye'ye 432 milyon dolarlık doğrudan yatırım sermaye girişi gerçekleştirerek 3'üncü sıraya yerleşti.

Türkiye'ye gerçekleştirilen doğrudan sermaye girişlerinde en büyük düşüşün yaşandığı bölge ise Asya oldu. Asya ülkelerindeki yerleşiklerin Türkiye'ye doğrudan yatırımları, geçen yılın ilk yarısında 1,4 milyar dolar düzeyinde bulunurken, söz konusu rakam bu yılın aynı döneminde 741 milyon dolara indi.

Böylece Asya ülkeleri, Türkiye'ye yatırımları yüzde 46,1'lik gerilemeyle en büyük düşüşü kaydeden yerleşiklerin bulunduğu bölge olurken, en fazla artışın gerçekleştirildiği bölge yüzde 56,2 ile Avrupa oldu.

Ülke gruplarına göre dış ticaret: (bin dolar)

	Temmuz			Ocak-Temmuz
	2013	2014	Değişim	2013	2014	Değişim
Ülke grupları İhracat	Değer	Değer	Yüzde	Değer	Değer	Yüzde
Toplam	13 059 520	13 402 836	2,6	88 194 176	93 543 336	6,1
Avrupa Birliği (AB-28)	5 431 130	6 036 366	11,1	36 018 856	40 824 747	13,3
Türkiye Serbest Bölgeleri	207 171	179 430	-13,4	1 425 075	1 349 502	-5,3
Diğer ülkeler	7 421 218	7 187 040	-3,2	50 750 244	51 369 086	1,2
Diğer Avrupa Ülkeleri	1 179 769	1 428 509	21,1	7 825 634	9 791 769	25,1
Afrika Ülkeleri	1 163 992	1 050 374	-9,8	8 630 487	8 253 292	-4,4
Kuzey Afrika Ülkeleri	823 341	690 606	-16,1	6 176 156	5 867 446	-5,0
Amerika Ülkeleri	833 117	908 597	9,1	5 870 205	5 745 561	-2,1
Asya Ülkeleri	4 152 223	3 735 496	-10,0	28 023 834	27 174 337	-3,0
Yakın ve Ortadoğu Ülkeleri	3 057 743	2 662 947	-12,9	21 063 189	20 417 431	-3,1