ANKARA
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yılın üçüncü çeyreğine ilişkin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.
Buna göre, üretim yöntemiyle GSYH, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre sabit fiyatlarla yüzde 1,7'lik artışla 33 milyar 530 milyon lira, cari fiyatlarla ise yüzde 10,6'lık artışla 461 milyar 654 milyon lira oldu.
İmalat sanayinin 2014'ün üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla yüzde 10,3'lük artışla 65 milyar 437 milyon lira, sabit fiyatlarla yüzde 2,2'lik artışla 7 milyar 298 milyon lira, finans ve sigorta faaliyetlerinin de bu dönemde cari fiyatlarla yüzde 10,4'lük artışla 13 milyar 754 milyon lira, sabit fiyatlarla yüzde 5,2'lik artışla 4 milyar 208 milyon lira olduğu görüldü.
Türkiye ekonomisi, ocak-eylül döneminde ise yüzde 2,8 büyüdü.
Öte yandan, TÜİK, yılın ilk çeyreğine ilişkin daha önce yüzde 4,7 olarak değiştirdiği büyüme rakamını yüzde 4,8, ikinci çeyrek için ise yüzde 2,1 olarak açıkladığı rakamı da yüzde 2,2 olarak revize etti.
GSYH, yılın üçüncü üç aylık döneminde geçen yılın aynı çeyreğine göre sabit fiyatlarla yüzde 1,7 arttı.
Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYH, üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,8; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH değeri ikinci çeyreğe göre yüzde 0,4 arttı.
Hanehalkı tüketim harcamaları
Hanehalklarının nihai tüketim harcamalarının değeri yılın üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla yüzde 7,1'lik artışla 301 milyar 179 milyon lira, sabit fiyatlarla yüzde 0,2,'lik artışla 21 milyar 898 milyon lira olarak gerçekleşti. Öte yandan devletin nihai tüketim harcaması cari fiyatlarla yüzde 15,7'lik artışla 64 milyar 658 milyon lira, sabit fiyatlarla yüzde 6,6'lık artışla 3 milyar 308 milyon lira oldu.
Gayri safi sabit sermaye oluşumu değeri üçüncü üç aylık dönemde cari fiyatlarla yüzde 9,4'lük artışla 84 milyar 374 milyon lira, sabit fiyatlarla yüzde 0,4'lük azalışla 7 milyar 366 milyon lira olarak hesaplandı.
Mal ve hizmet ihracatı arttı, ithalatı azaldı
Mal ve hizmet ihracatı cari fiyatlarla yüzde 18,5'lik artışla 129 milyar 271 milyon liraya, sabit fiyatlarla yüzde 8'lik artışla 8 milyar 989 milyon liraya yükseldi.
Mal ve hizmet ithalat değeri ise söz konusu dönemde cari fiyatlarla yüzde 7,6'lık artış göstererek 137 milyar 833 milyon liraya yükselirken, sabit fiyatlarla da yüzde 1,8'lik azalışla 8 milyar 677 milyon liraya düştü.
AA Finans "Büyüme Beklenti Anketi"ne katılan ekonomistlerin, yılın üçüncü çeyreğine ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 2,9 olmuştu. Ekonomistlerin yıl sonu büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 3,2, 2015 sonu büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 3,6 düzeyinde olmuştu.
"Dengenleme süreci devam ediyor"
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ise yaptığı yazılı açıklamada Türkiye ekonomisinin 3. çeyrekteki büyüme rakamlarını değerlendirdi.
Üçüncü çeyrekte GSYH'nin geçen yılın aynı dönemine göre reel olarak yüzde 1,7 büyüme kaydettiğini ifade eden Babacan, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış büyüme hızında ise bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 artış gerçekleştiğini, böylece yılın 9 ayında GSYH'nin reel olarak yüzde 2,8 büyüdüğünü kaydetti.
Üçüncü çeyrekte sanayi katma değerinin yüzde 2,7; hizmetler sektörü katma değerinin ise yüzde 3,1 artış gösterdiğine dikkati çeken Babacan, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Böylece tarım dışı GSYH geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,8 büyüme kaydetmiştir. Olumsuz hava koşulları nedeniyle tarımsal üretimin azalması, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde GSYH büyümesini sınırlandıran bir etken olmuştur. Alınan politika tedbirleri sonucunda 2014 yılı ilk çeyreğinde başlayan iç ve dış talep arasındaki dengelenme sürecinin yılın üçüncü çeyreğinde de devam ettiği görülmektedir. 2014 yılı üçüncü çeyreğinde net dış talep büyümeye 2,5 yüzde puan katkı yaparken; toplam yurtiçi talep negatif 0,8 yüzde puan katkı sağlamıştır.
2014 yılı üçüncü çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 3,2 büyüme kaydedilmiştir. Bu dönemde cari işlemler açığında kayda değer düşüş gerçekleşmiştir. 2013 sonunda yüzde 7,9 seviyesinde gerçekleşen cari işlemler açığının milli gelire oranı, 2014 yılı üçüncü çeyreği itibariyle yıllıklandırılmış olarak yüzde 5,8 seviyesine gerilemiştir. 2014 yılı ilk 9 ayında yıllıklandırılmış olarak net enerji hariç cari işlemler açığında, 2013 sonuna göre 19 milyar dolar seviyesinde iyileşme gerçekleşmiştir. Petrol fiyatlarındaki düşüşün, önümüzdeki dönemde cari işlemler açığında süregelen iyileşme eğilimini desteklemesi beklenmektedir."
"9 ayda 1,25 milyon kişiye ilave istihdam sağlandı"
Yılın üçüncü çeyreği itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre ilave 1 milyon 258 bin kişiye istihdam sağlandığını belirten Babacan, söz konusu dönemde; istihdamın yıllık bazda yüzde 5 güçlü artış göstermesinde en temel etkenin, yıllar boyunca uygulanan aktif iş gücü programları ve tutarlı, kapsayıcı ve sürdürülebilir makroekonomik politikalar sonucu tesis edilen güven ve istikrar ortamı olduğunu ifade etti.
Başbakan Yardımcısı Babacan, 2002 yılından bu yana makroekonomik ve finansal istikrarı sağlamak amacıyla uygulanan isabetli politikaların yanı sıra gelecek dönemde sürdürülebilir büyüme yapısının güçlendirilmesi ve potansiyel büyümenin arttırılması için yapısal reformların da kararlılıkla hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Bu kapsamda Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) ile gündeme alınan 25 alanda öncelikli dönüşüm programları ve bu programların uygulamaya geçirilmesine yönelik eylem planları hazırlandığını hatırlatan Babacan, eylem planlarının, öncelikli dönüşüm programlarının hayata geçirilmesine yönelik yıllık performans göstergelerini, politikaları, eylemleri ve eylemlerin süresini, sorumlu ve ilgili kuruluşları içerecek şekilde oluşturulan kapsamlı uygulama belgeleri olduğunu kaydetti.
Muhabir: Tamer Toğanaş-Necip Fazil Celik
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
