Sanayide 'teknoloji kiralama' dönemi

ANKARA - GÖKSEL YILDIRIM/MEHMET FATİH ERDOĞDU

Yurt dışına bağımlılığın ve maliyetlerin yüksek olduğu makine ve tezgah yatırımları, "teknoloji kiralama" seçeneğine ilgiyi artırıyor.

Türkiye'de imalat sanayisinin önde gelen makine tedarikçilerinden, Ostim Savunma ve Havacılık Kümelenmesi (OSSA) üyesi Tezmaksan, CNC ve Üniversal takım tezgahlarının satışı konusunda faaliyet gösteriyor.

Satışın yanında yakın zamanda "teknoloji kiralama" uygulamasını hayata geçiren şirket, ihtiyaç duyulan herhangi bir tezgahı yatırım yapmadan 12 aydan 48 aya kadar kullanabilme imkanı sunuyor.

Bu modelin özellikle proje bazında iş yapan, belli sürelerde teknolojisini yenilemek zorunda olan, 2'nci el makine ve sigorta riski taşımak istemeyen ve işletme sermayesi ihtiyacı bulunan sanayici için fayda sağlayacağı belirtiliyor.

"Teknoloji kiralama" modelinde peşinat gerekmiyor, kira faturaları gider olarak kullanılabiliyor, maliyetler planlanabiliyor, sigorta ve 2. el riski firma dışına taşınıyor.

Düşük bakım maliyeti, üretim teknoloji desteği, performans ölçümü ve teknoloji yenileme esnekliği sunan modelle ihtiyaca ve standartlara uygun makine temini, makine bakımlarının düzenli yapılması, operatör eğitimi gibi imkanlar bulunuyor.

Makine kurulumuyla kira başlarken, kurulum ve nakliye giderleri, periyodik bakımlar, makine kırılma sigortası, servis giderleri kiraya dahil olarak sunuluyor.

Aynı makine farklı sektörlere hizmet veriyor

Tezmaksan Müşteri İlişkileri Koordinatörü Yalçın Paslı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yüksek maliyetlerle temin edilen takım tezgahlarının zamanla çeşitli nedenlerle ekonomik olmaktan çıktığını söyledi.

Bu durumun aynı zamanda rekabet açısından da dezavantajlara yol açtığını belirten Paslı, bu faktörlerin günümüzde "teknoloji kiralama", "makine kiralama" uygulamalarını gündeme getirdiğini bildirdi.

Paslı, söz konusu modelin gelişmiş ülkelerde yoğun biçimde kullanıldığına işaret ederek, şöyle konuştu:

"Kiralanan bir makine havacılık sektöründe kullanılıp geri döndüğünde rahatlıkla otomotivde kullanabiliyor. Otomotivden geldiğinde bir yedek parça üreticisinde görev yapabiliyor. Bu sayede makinenin kullanım süresi de artmış oluyor. Türkiye'de zaten finansman ve teknoloji yenileme sorunu var. Örneğin, 100 lira maliyetle bir tezgah alıyorsunuz ama kullandığınız fonksiyonlarının karşılığı 40-60 lira. 1-1,5 yıl bu konuda altyapı çalışması yaptık ve hayata geçirdik. Türkiye’deki en büyük sorunumuz maalesef alınan teknolojinin bakımı zamanında yapılmıyor. Makinelerin bakımını yapan sanayici çok az. Makine bakımını yapmazsanız da arızalar ve maliyetler artıyor. Kiralama işinde biz 3 şey yapıyoruz, teknolojileri yeniliyoruz, tezgahlar bizim olduğu için bakımları zamanında yapıyoruz ve zaten sınırlı olan sermayenin makineye bağlanması yerine ihtiyaç duyulan süre kadar kullanım sağlayıp finansman konusunda işletmeleri rahatlatıyoruz."

Uygulamanın 3'üncü senesinde olduklarına dikkati çeken Paslı, "100'e yakın tezgah kiraladık ve devam ediyoruz. Kiralayan müşteri verimliliğini ölçüp bir daha kiralıyor. Kiralamada yatırım için hangi makine uygunsa onu verip, en optimum çözümü sunuyoruz." dedi.

Paslı, teknoloji kiralamanın özellikle savunmaya sanayisi, havacılık, otomotiv gibi teknolojinin hızla değiştiği ve rekabetin yüksek olduğu sektörler tarafından tercih edildiğini dile getirdi.

Sorun çözülemezse kira duruyor

Sanayicilerin modele yaklaşımlarını da değerlendiren Paslı, şunları kaydetti:

"1990'ların sonuna doğru otomobil kiralama Türkiye'ye geldiğinde aynı sorun yaşanmıştı. Bir ön yargı, belirsizlik, direnç vardı. Zamanla bunlar yıkıldı, şimdi tüm şirketler araç kiralıyor. Aynı süreç burada da yaşandı. İşletmeler önceleri tezgahı nasıl kiralayarak kullanacaklarını bilemediler ama zamanla bu da yıkıldı. Örneğin, bir tezgahta sorun yaşandığında sorunu hemen çözemezsek kirayı durduruyoruz. Firmalar artık gönül rahatlığıyla ihtiyaçlarını kiralama yoluyla giderme yoluna başvuruyor."