İSTANBUL - Ümit Çevik
Gelişmekte olan ülke para birimleri dolar karşısında sert düşüş kaydederken, ruble önderliğinde gelişen ülke kurlarında geçen hafta sonundan itibaren görülen huzursuzluk, rubledeki değer kaybının daha da şiddetlenmesi sonrasında TL'yi de etkiledi.
Ruble, dolar karşısında yüzde 8'e yakın değer kaydederken, dolar/ TL de 2,3941 ile tarihin en yüksek seviyesini gördü. Rusya Merkez Bankası'da rubledeki aşırı değer kaybını sınırlama adına sürpriz bir şekilde politika faizini yüzde 10,5'ten yüzde 17'ye yükseltti.
AA muhabirine değerlendirme yapan TEB Yatırım Stratejisti Işık Ökte, "Rusya ve Venezuela 2015'te Brent petroldeki bu düşüş sonrası borçlarını geri ödeyemeyecek ve bu ülkelerde kriz çıkacak" konuşmalarının geçen haftadan itibaren başladığını belirterek, sözü edilen iki ülkenin 2015 yılında moratoryum ilan etmesi halinde, bunun olumsuz etkilerinin en fazla görüleceği yerin gelişmekte olan ülkeler olacağını söyledi.
Bu tarz yorumların yapılmaya başlanmasının zaten cuma gününden bu yana kötü olan psikolojiyi daha da negatif etkilediğini aktaran Ökte, Rusya Merkez Bankası'nın 650 baz puanlık faiz artırımının arkasında rubleyi korumak kadar bu konuşmaların da yer aldığını düşündüğünü ifade etti.
Fed Başkanı Janet Yellen'den piyasada güvercin açıklamaların beklendiğini ifade eden Ökte, "Bu beklenti olmasa avro/dolar'da 1,2445 seviyeleri görülmezdi. Daha da düşer. Belki 1,21'lere kadar satılır" dedi.
"TCMB, döviz satış ihalelerine devam eder"
Gelişmekte olan ülke para birimlerindeki sert satışın tek nedeni Fed olmadığını vurgulayan Ökte, Rusya ve Venezuella'da 2015 yılında kriz çıkabileceği ve bu ülkelerin borçlarını geri ödemeleri yapamayacağı korkusunun çıkmasının da önemli olduğunu aktardı.
Son iki günde dolar/TL'de 2,27'den 2,39'lu seviyelerin görülmesinde bu gelişmeler de katalizör olduğunu aktaran Ökte, şunları söyledi:
"Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) 24 Aralık'ta Rusya merkez bankası gibi bir faiz hareketi beklemiyorum. Faiz hareketi gelirse asıl yanlış o olur çünkü panik bir davranış olarak algılanabilir. Dolardaki bu hareket küresel bir olay olduğu için ve sadece Türk lirası satışı olmadığı için şu anda TCMB döviz satış ihalelerine devam eder.
Günlük döviz satış ihale tutarını artırması beklerken, bunun piyasada önemli bir etkisi olmayacağını da Rusya Merkez Bankası'nın direk müdahalelerinin ve döviz satışlarının etkisiz kalmasından anladık. Sadece 29 Ocak 2014'te TCMB ve dün gece Rusya Merkez Bankası'nın yaptığı gibi büyük faiz hareketleriyle satışların önüne geçebiliyorsunuz."
"Normalizasyon süreci başlayabilir"
TCMB'den döviz piyasasına doğrudan müdahalenin dolar/TL'de 2,40'ın yukarı yönde kırılmasıyla gelebileceğini kaydeden Ökte, sepet kurda 2,70'ler görülürse o zaman da bu seviyelerden TCMB'nin rahatsız olabileceği inancında olduğunu dile getirdi.
İstisnai gün uygulamasını da şu an için beklemediğine dikkati çeken Ökte, TCMB'den sıkı para politikasının devamını, likiditeyi kısmaya devam etmesini ve banka fonlama maliyetini yükseltmesini beklediğini belirtti.
TCMB'nin 24 Aralık'ta gerçekleştirilecek Para Politikası Kurulu toplantısında da faizlerde ya da koridorda bir değişiklik beklemediğini kaydeden Ökte, şunları ifade etti:
"Sıkı para politikasının devamı, gelişmekte olan ülke kurlarındaki oynaklığın yükseldiği ve dikkatli olunacağı mesajını bekliyorum. Aynı zamanda, 2015 yılında düşen petrol fiyatıyla enflasyon dinamiklerinin iyileşeceği söylemi devam edecektir. TCMB'den 'güvercin' açıklamalar gelirse, TL önemli ölçüde negatif ayrışır. Bu konjonktürde TCMB'den güvercin açıklama bekleyenlerin hayal kırıklığına uğrayacakları düşüncesindeyim. Politika faiz indirim konuşmalarının da bu konjonktürde sona ereceğini ve ancak döviz piyasaları normalize olduktan sonra başlayabileceğini düşünüyorum."
Yarın sona erecek Fed toplantısında faizlerin 'kayda değer bir süre' düşük tutulacağı taahhüdünün çıkarılmasını beklediğini belirten Ökte, bu hareketin 'şahin' bir görünüme işaret etse de, asıl önemli olanın Fed Başkanı Janet Yellen'in konuşmasındaki cümleler ve ton olacağını söyledi.
Yellen'in konuşmasında ABD sabit getiri "çöp piyasasında" (junk bond) ve gelişmekte olan ülke piyasalarındaki rahatsızlıkları görerek güvercin açıklamalara devam edeceği inancında olduğunu vurgulayan Ökte, "Yellen ile gelişmekte olan ülke para birimlerinde normalizasyon süreci başlayabilir. Fed'in 2015'in birinci çeyreğinde söylemini daha 'şahin' bir konuma geçirmesini ve 2015 Haziran'da faiz artırım sürecine girmesi ile, dolar/TL'de 2015'in ilk yarısında 2,50 hedefim devam etmektedir. Kısa vadede 2,3950 seviyesi direnç konumunda" değerlendirmesinde bulundu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
