Montaj önerisine sıcak bakmıyoruz

İSTANBUL

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Lütfi Elvan, İstanbul Airshow'da Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) tarafından üretilen Türkiye'nin ilk temel eğitim uçağı olan TAI Hürkuş'un bulunduğu standı gezdi.

Burada yaptığı açıklamada Elvan, TAI Hürkuş'un talep edilmesi halinde yurt içi ve yurt dışına satılabilecek bir uçak olduğunu belirterek,  "Bununla gurur duruyoruz. Bu ilk aşamamız. Bundan sonraki uçak bölgesel uçak yapımı olacak. 2023 yılı hedefimiz ilk Türk milli bölgesel uçağımızı imal etmek" dedi.

Bölgesel uçak imalatıyla ilgili çalışmalarının devam ettiğini aktaran Elvan, bu çalışmayla ilgili somut neticeleri bir ay içerisinde paylaşacaklarını söyledi.

Bakan Elvan, Boeing'in "Türkiye'nin yerli yolcu uçağı üretimine katkıda bulunabileceği" açıklamasına yönelik bir soru üzerine, şu yanıtı verdi:

"Bugün Savunma Sanayi Müsteşarımız, TUSAŞ, ASELSAN ve HAVELSAN Genel Müdürümüz taraflarla bir araya gelecek. Bu konuyu görüşecekler. Bizim isteğimiz belli; kendi uçağımızı imal etmek. Özellikle telif hakları konusunda ve diğer yerli üretim konusunda belirli koşullarımız olacak. Bunların sağlanması gerekecek. Bunların sağlanması halinde işbirliğine gidebileceğimizi düşünüyorum. Burada montaj şeklinde bir öneri getirilirse bu öneriye sıcak bakmadığımızı ifade etmek istiyorum.

Biz özellikle önemli parçalarının Türkiye'de üretilmesini, üretim hattının Türkiye'de olmasını, platformun Türkiye'de geliştirilmesini arzu ediyoruz. Biz düşüncelerimizi bugün aktaracağız. Zaten diğer firmalara yönelik de arkadaşlarımızın görüşmeleri devam ediyor. Değişik ülkelerde, özellikle dar gövdeli dediğimiz 120 ve daha aşağı yolcu kapasitesine sahip olan, şu anda dünyada 11 civarında firma var. Bu firmalarla arkadaşlarımız görüşmelerini sürdürüyor. İnşallah bu yıl içerisinde bir karar vereceğiz ve yol haritamızı paylaşacağız."

"Çapraz uçuşları uygulamaya koyacağız"

Fuarda THY'nin Şanlıurfa isimli uçağını ziyaret eden Elvan, THY'nin dünyanın en iyi havayollarından biri olduğunu ifade ederek, rekabetin yoğun yaşandığı bir ortamda THY'nin yıllık büyüme hızının yüzde 15'in üzerine çıkmasının önemli olduğunu dile getirdi.

Elvan, THY'nin yüksek büyüme performansıyla öne çıkmasının takdire şayan bir durum olduğunu belirterek, "Gerçekten bir zaferin hikayesini yazıyor arkadaşlar" dedi.

THY dışında özel kesime ait havayolu şirketlerinin de hızla büyüdüğüne işaret eden Elvan, "Şu anda iç hatlarda 7 il merkezinden diğer il merkezlerine uçuş gerçekleştiriliyor. Biz çapraz uçuşların da olmasını arzu ediyoruz. Önümüzdeki dönemde bunlar da olacak. İllerin kendi aralarında da uçuşları olacak. Örneğin, Van'dan kalkan bir uçak Malatya'ya, Samsun'a gidebilecek. Samsun’daki bir uçağımız Konya'ya gidebilecek. Konya'daki uçağımız Erzincan'a, Sivas'a gidebilecek. Çapraz uçuşları da inşallah önümüzdeki dönemde uygulamaya koymayı planlıyoruz. Bu noktada belki dar gövdeli uçakların daha uygun olacağını düşünüyoruz" diye konuştu.

Sektördeki büyüme trendi dikkate alındığında Türkiye'deki havaalanı sayısının artması gerektiğini ifade eden Elvan, her bir vatandaşın 100 kilometre mesafede havaalanına ulaşmasını arzu ettiklerini, gelecek dönemde daha çok havaalanına sahip olunacağını dile getirdi.

Bakan Elvan, Türk havacılık sektörünün gelişmesine paralel olarak sağlam bir altyapıyı sektörün hizmetine sunmak istediklerini ifade etti.

THY Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Topçu ve THY Genel Müdürü Temel Kotil'in hazır bulunduğu ziyaret sırasında Elvan'a THY'nin hizmetleri hakkında bilgi verildi.

"İnsansız hava aracında önemli bir noktaya geldik"

Bakan Elvan, bir Türk firmasını ürettiği insansız hava aracını ziyareti sırasında yaptığı açıklamada ise tamamıyla yerli ve özel kesim tarafından üretilen insansız hava aracının modellerinin şu anda Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından kullanıldığını söyledi.

Türkiye'nin insansız hava aracı imalatında dünyanın en iyi ülkelerinden biri olduğunu aktaran Elvan, "İlgili firmalarımız teknolojiyi de her geçen gün geliştiriyor. TAI'nin de insansız hava aracı konusunda çalışmaları var. İnsansız hava aracında çok önemli bir noktaya geldik. Çok sayıda ülkeden talep var. Ülkemiz için gurur duyulabilecek bir hadise. Bundan sonraki süreçte insansız hava araçlarının çok daha gelişmiş modellerini göreceğiz" ifadelerini kullandı.

TAI Hürkuş'un gösteri uçuşunu izleyen Bakan Elvan, HAVELSAN standında F16 uçuş simülatörünü kullandı. Boeing 747-8 modeli uçağı hakkında bilgi alan Elvan'a Boeing’in Türkiye ve Kuzey Afrika Başkanı Bernard Dunn tarafından bilgilendirmede bulunuldu. Boeing uçağını ziyareti sırasında Elvan'a THY Yönetim Kurulu Başkanı Topçu da eşlik etti.

"Bölgesel yolcu uçağı projesinde son aşamaya geldik"

Bakan Elvan, İstanbul Airshow 2014'ün açılışında yaptığı konuşmada, 1996 yılından bu yana dünya havacılık sektörünü İstanbul'da buluşturan Airshow Fuarı'nın Türkiye'de sivil havacılığın gelişmesinde büyük katkıları olduğunu ifade etti. Bu fuarın uçak sanayisi ve havalimanları endüstrisiyle ilgili yenilikleri görebilme, dünya havacılık pazarının gelişimlerini takip edebilme ve ticari ilişkileri geliştirme olanağı sunduğunu aktaran Elvan, Airshow gibi uluslararası organizasyonların Türkiye'de gerçekleştirilmesini önemsediğini dile getirdi. 

Elvan, bu fuarlar sayesinde yabancı sektör temsilcileriyle Türkiye havacılık sektörünün bir araya gelme imkanı bulduğunu, İstanbul Airshow'a katılımın ve ilginin giderek arttığını söyledi. Bu aktivitenin sürekliliği ve benzerlerinin düzenlenmesi için gerekli desteği vermeye devam edeceklerini belirten Elvan, "2016 sonu itibariyle İstanbul'daki 3. havalimanın ilk etabını tamamlayacağız. Üçüncü havalimanımızın belirli bir bölümünün faaliyete geçmesiyle buradaki alan Airshow için daha uygun bir ortam haline gelecektir. Atatürk Havalimanı'mız 2018 yılında dünyanın en büyük airshowlarından birine sahne olacak" diye konuştu. 

 "Yılsonunda 170 milyon yolcu sayısına ulaşmayı bekliyoruz"

Elvan, AK Parti hükümetlerinin ve Bakanlığın doğru ve yerinde politikaları sayesinde 12 yılda havacılık sektörünün büyük gelişmeler gösterdiğini vurgulayarak, İstanbul Airshow fuarı ve sektördeki paydaşların katkılarının önemine de dikkati çekti. Özellikle 2003 yılında uygulamaya koydukları serbestleşmenin sektörün manivelası olduğunu belirten Elvan, "O yıllarda tek havayolu şirketiyle yurt içinde sadece 2 noktadan 26 noktaya uçuş yapılıyordu. Bugün ise 7 havayolu şirketi, 7 merkezden toplam 53 noktaya uçuş gerçekleştiriyor. Şu anda yapımı devam eden yeni havalimanları ve ilave terminal binaları var. Hakkari Havalimanı'nı inşallah bu yılın sonunda hizmete açacağız. Ordu-Giresun Havalimanı'mızı ise mart 2015 sonu itibariyle hizmete açmayı planlıyoruz" ifadelerini kullandı. 

Elvan, dış hat uçuş noktalarında ise yaptıkları ikili havacılık anlaşmalarıyla 2003 yılında 78 olan dış hat uçuş noktası sayısını 246'ya çıkardıklarını hatırlatarak, şunları kaydetti: 

"Ülkemiz, sivil hava trafiğine açık toplam 53 havalimanında gerçekleşen yolcu trafiğiyle dünyada 11'inci, Avrupa'da ise 5'inci sırada yer alıyor. Ayrıca Avrupa havalimanları arasında 'hub' bağlantısı ile erişilebilirlik artışında İstanbul Atatürk Havalimanı yüzde 29'luk yıllık ortalamayla birinciliği elde etti. Antalya, Ankara Esenboğa ve İzmir Adnan Menderes havalimanları da bu başarı listesinde yerlerini aldı. 2003 yılından itibaren yıllık ortalama artış, toplam uçak trafiğinde yüzde 11, yolcu trafiğinde yüzde 15, yük trafiğinde ise yüzde 10,4 oldu. 

Avrupa Havacılık Birliği verilerine göre, Avrupa'da bu yıl itibarıyla yolcu sayısında yüzde 4,6'lık artış var. Bu büyümenin yüzde 2'lik büyümesi sadece Türk Hava Yolları (THY) tarafından gerçekleştirildi. Yani THY'yi dışarı çıkardığımızda sektörün büyüme hızı yüzde 2,6'ya düşüyor. Son 12 yıllık dönemde yolcu sayısı ise yaklaşık 5 katına çıktı. 2003'te toplam yolcu sayısı 34 milyonken, bu rakam bugün 150 milyonu aştı."

Elvan, 2014 yılının 8 ayında uçak trafiğinin 1 milyon 100 bini, yolcu sayısının ise 110 milyonu geçtiğini anımsatarak, yılsonu itibarıyla 170 milyon yolcu sayısına ulaşmayı beklediklerini söyledi. Ağustos ayı istatistiklerine bakıldığında toplam uçak trafiğinde bir önceki yıla göre yüzde 10 civarında bir büyüme görüldüğünü aktaran Elvan, "Havacılık sektörü, bugün 24 milyar dolarlık bir ciroya ulaştı ve doğrudan 180 bin 500 kişiye iş imkanı sağlar duruma geldi. Havayolu şirketlerinin uçak sayısı yüzde 160, koltuk kapasitesi yüzde 172, kargo kapasitesi ise yüzde 373 arttı" bilgilerini verdi. 

 Türkiye'de bölgesel yolcu uçağı üretilmesi projesi

Elvan, Ak Parti hükümetleri döneminde artan talebi göz önüne alarak altyapı ve üstyapı yatırımlarını hızlandırdıklarına da değinerek, şöyle devam etti: 

"Bu dönemde terminal kapasiteleri 4 katın üzerinde artırıldı. Terminal kapasitesi 2003'te toplamda 49 milyon kişiyken, şu anda 200 milyonun üzerine çıkmış durumda. Hedefimiz bu kapasiteyi 2023 yılında 400 milyona ulaştırmak. Terminal binalarının bölgesel özellikler dikkate alınarak çevreci bir yaklaşımla inşa edilmelerine özen gösteriyoruz. Bu kapsamda gerek öz kaynak gerekse Kamu Özel İşbirliği Modeli ile terminal binaları yenilenmiş, standartları ve kapasitelerinin artırılması sağlanmıştır. Bu terminallerden 28'ini öz kaynaklarımızla, 19  projeyi de Kamu Özel İşbirliği kapsamında gerçekleştirdik. Bu 19 projeden 18’i tamamlandı, sadece Nevşehir Havalimanı'na yönelik projemiz ihale aşamasında.

Kamu-özel kesim işbirliği kapsamında İstanbul'a 3. havalimanını yapıyoruz. Yeni havalimanı, yüksek düzeydeki uçak ve yolcu trafiğini kaldıracak niteliğe sahip. Havalimanımız, uzun yıllar Türkiye'nin ve dünyanın havacılık hizmetlerine yeterince cevap verebilecek şekilde projelendirildi. 3. havalimanı Türkiye’nin iç ve dış hatlarda havacılıktaki büyümesine ve gelişmesine katkı sağlayacak ayrıca Batı Avrupa ile Uzak Doğu arasında da önemli bir transfer merkezi haline gelecek. Ülkemiz, bulunduğu coğrafi konum itibarıyla da havacılıkta önemli bir yere sahip. Öyle ki, 3 saatlik uçuşla 52 ülkeye ulaşılabilen bir konumdayız. Bütün bu avantajlarımızı kullanarak sektörün büyümesini sürdürmeliyiz."

Elvan, Türkiye'nin havacılık teknolojilerini ve kendi özgün havacılık ürünlerini adım adım geliştiren bir ülke konumuna geldiğini de belirterek, "Bu alanda ülkemizde bölgesel yolcu uçağı üretilmesine yönelik proje çalışmalarımız son aşamaya gelmiş durumda. Hatta dün tüm ilgili taraflarla 4-5 saat süren kapsamlı bir toplantı gerçekleştirdik. İnşallah önümüzdeki günlerde somut sonuçları paylaşacağız" değerlendirmesini yaptı. 

Bakan Elvan, çalışmaların bir sinerji oluşturarak sürdürülmesi halinde sektörün büyümesinin çok daha ileri boyutlara ulaşacağını, gerçekleştirdikleri ve gerçekleştirecekleri projelerle Türkiye'nin havacılık sektöründe hak ettiği yere ulaşacağını da sözlerine ekledi.

Muhabir: Mücahid Eker-İzzet Taşkıran