İSTANBUL
Türk Lirası'nın dolar karşısındaki değer kaybının artmasına ilk olarak döviz satım ihale miktarını artırarak müdahalede bulunan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), son günlerde likidite miktarındaki sıkılaşmaya giderken bugün de döviz depo faiz oranlarında indirime gitti.
Geçen hafta, ABD tarım dışı istihdam ve işsizlik verisinin beklentilerden iyi gelmesinin ardından küresel piyasalarda artan dolar talebi ile tarihi en yüksek seviyesi olan 2,6476'ya yükselen dolar/TL, haftanın ilk işlem gününe düşüşle başladı.
TL'nin dolar karşısındaki değer kaybının artmasına ilk olarak geçen hafta döviz satım ihale miktarını artırarak müdahalede bulunan TCMB, daha sonra günlük likidite miktarında sıkılaştırmaya gitmişti. TCMB, bugün 2,63 seviyelerinde yatay seyreden dolar/TL'ye üçüncü bir müdahalede daha bulunarak, bir hafta vadeli döviz depo faiz oranlarında indirime gitti. Kararın ardından dolar/TL 2,59'a kadar geriledikten sonra 2,60 seviyelerinde dengelendi.
Analistler, TCMB'nin TL'deki değer kaybını sınırlamak amacıyla attığı bu adımların, geçen haftaki diğer ülke para birimlerinden negatif yönde ayrışmayı engelleyebileceğini dile getiriyor.
Fed'in 17-18 Mart'taki toplantısında sözlü yönlendirmede bir değişikliğe gidip gitmeyeceği veya faiz artırımına ilişkin bir ipucu verip vermeyeceğinin piyasalar tarafından yakından izleneceğini aktaran analistler, gelecek hafta yapılacak TCMB Para Politikası Kurulu toplantısının (PPK) da dolar/TL'nin seyri açısından önemli olacağını kaydediyor.
Ziraat Yatırım Ekonomisti Bora Tamer Yılmaz konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede bir süredir TL'nin avro/dolar paritesindeki dinamiklerden etkilendiğini yinelediklerini kaydetti.
Polonya, Macaristan gibi ana ihracat pazarı Avro Bölgesi ihracatçı ülkelerin geçen mayıs ayından beri avronun değer kaybetmesinden olumsuz etkilendiklerini aktaran Yılmaz, Türkiye'nin de Doğu Avrupa ülkelerine benzer ticaret dinamiklerine sahip olduğunu, ana ihracat pazarı Almanya başta gelmek üzere Avro Bölgesi olduğu için avronun değer kaybından olumsuz etkilendiğini söyledi.
Reel anlamda değer kazanan TL'nin ihracatçın Avrupa pazarlarında uluslararası rekabet gücünü kırdığına dikkati çeken Yılmaz, şunları ifade etti:
"Buna paralel Türkiye'de reel sektör güveninin ve kapasite kullanımının gerilediğini, dördüncü çeyrekte sınai üretimin azaldığını ve son olarak da henüz yeni yılda iktisadi faaliyetin canlanmadığını bugünkü sınai üretim verisiyle takip etmekteyiz. Bu nedenle TCMB Başkanı Erdem Başçı'nın 27 Ocak Salı günü Enflasyon Raporu toplantısında sözlü müdahaleyle TL'nin avro karşısında 2,80 seviyesinin üzerine gelmesini sağladığını düşünüyoruz. 2,80 seviyesinin TL için avro karşısında dengeli bir eşik oluşturduğu görüşündeyiz.
Ancak bir yandan avroya karşı değer kaybeden TL, avronun da aynı anda dolar karşısında değer kaybetmesiyle avroya göre çifte değer kaybı yaşadı ve bu süreçte 2,60 seviyesine kadar hareket etti. Geçen hafta avro karşısında Doğu Avrupa kurlarının değer kazanmayı sürdürmesiyle avrodaki gerileme trendinin başladığı Mayıs 2014'e göre TL, Doğu Avrupa kurlarıyla eşitlendi. TL'nin avro karşısında 2,80 seviyesinin altına güç kazanmasını beklemiyoruz. Doğu Avrupa kurlarının da mevcut seviyelerde kalması durumunda avro/dolar dinamiklerine bağlı olarak dolar/TL de mevcut seviyelerde dengelenebilir. Eğer Doğu Avrupa kurları yeniden değer kaybetmeye başlarlarsa o zaman avro/ TL ve dolar/TL'de yeni hareketler görebiliriz."
"Muhtemel hamlelerinin iktisadi faaliyeti canlandırmaya yönelik olmasını beklemekteyiz"
Bora Tamer Yılmaz, TCMB'den gelecek muhtemel hamlelerinin iktisadi faaliyeti canlandırmaya yönelik olmasını beklediklerinin altını çizerek, bu ay enflasyonun yüzde 7'nin altına iyileşebileceğini düşündüklerini belirtti.
TCMB'nin son hamlelerinin TL'nin negatif ayrışmasını engellediğine dikkati çeken Yılmaz, piyasanın TCMB'nin faiz indirimlerini fiyatladığını ve yavaş yavaş sanıldığı gibi bir politika hatası yapılmadığının anlaşıldığını, bunu artmayan tahvil faizinden çıkarabileceklerini söyledi.
Belirsizliğin sanıldığı kadar yoğun olması halinde tahvillerin daha ciddi bir satış baskısıyla karşılaşabileceğini anlatan Yılmaz, "Örneğin 2013 son döneminde ya da 2014 başında hatta ocak ayındaki olağanüstü faiz artırımı sonrasında bile (Ukrayna tansiyonuyla) tahvil faizleri dönem dönem yükselmişti. Şu anda tahvil faizleri para politikasıyla uyumlu seviyelerde. Hafif belirsizlikler var elbette ancak piyasanın TCMB'nin genişlemeci politikalar izleyeceğini fiyatladığı görüşündeyiz. Bu nedenle olası faiz hamlelerinin etkisiyle kurda yeni ani değer kayıpları beklemiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
"TCMB'nin son hareketi sinyal amaçlı"
İş Yatırım Ekonomisti Muammer Kömürcüoğlu da, TL'deki değer kaybına müdahale için günlük döviz satım ihalesi miktarını kısmen arttıran ve satılan miktarın gün içinde belirlenebileceğini duyuran TCMB'nin, aynı zamanda piyasadaki TL likiditesini kısmen azaltarak ters repo faizlerini yüzde 9,6 seviyelerine getirdiğini söyledi.
Son olarak da bugün döviz depo oranlarında bir düzenlemeye gidildiğini anımsatan Kömürcüoğlu, TCMB'nin hareketinin daha çok kurdaki bozulmaya karşı hareket ettiğini göstermeye yönelik sinyal amaçlı olduğunu vurguladı.
TCMB'nin yaptığı son hamle ile likidite azalırsa bu kanaldan bankalara daha ucuza borçlanma sağlayacağını söylediğini dile getiren Kömürcüoğlu, açıklamanın ardından dolar/TL'de kısmi bir gevşeme olduğunu belirtti.
Kömürcüoğlu, dolar/TL'nin yönü üzerinde uluslararası piyasalardaki gelişmelerin ve küresel piyasalarda dolardaki güçlenme eğiliminin sürüp sürmeyeceğinin belirleyeceği olacağını ifade etti.
"TL'yi dolar ve avro karşısında daha güçlü hale getirebilir"
TD Securities Gelişen Piyasalar Kıdemli Stratejisti Christian Maggio ise TCMB'nin depo faiz oranlarını indirmesinin TL'yi dolar ve avro karşısında daha güçlü hale getirebileceğinin altını çizdi. Bu eylemin TL'nin desteklenmesi için yapıldığını aktaran Maggio, TCMB'nin haftaya yapılacak Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında faiz oranlarında indirime gitmeyebileceğini dile getirdi.
Roubini Global Economics Türkiye, Orta Doğu ve Afrika Kıdemli Ekonomisti Maya Senussi, TCMB'nin depo faiz oranlarında indirime gitmesinin piyasa duyarlılığı perspektifi açısından olumlu bir gelişme olduğunu belirterek, TCMB'nin bu hamleyi döviz likiditesini kolaylaştırmak amacıyla yaptığını ifade etti.
Muhabir: Ümit Çevik, Burhan Sansarlıoğlu
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
