Lisanssız elektrik üretiminde saatlik mahsuplaşma dönemi başladı

EPDK'nin, "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği", Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna göre, lisanssız elektrik üretiminde mahsuplaşma sistemi değiştirilerek saatlik baz esas alındı. Buna göre, önceki uygulamada üretim ve tüketim daha geniş zaman dilimlerinde (aylık) dengelenebilirken yeni düzenlemeyle üretim ve tüketim her saat için ayrı ayrı hesaplanacak.

EPDK tarafından yapılan düzenlemeyle lisanssız elektrik üretiminde ihtiyaç fazlası enerjiye ilişkin sınırlar da yeniden belirlendi.

2019 itibarıyla bağlantı anlaşması alan lisanssız üretim tesisleri için yıllık üretim sınırı getirildi. Buna göre, bir tesisin şebekeye verebileceği toplam enerji miktarı, ilişkili tüketim tesisinin yıllık tüketiminin en fazla iki katı ile sınırlandırıldı.

Bu sınırın üzerindeki üretim için herhangi bir ödeme yapılmayacak, söz konusu enerji Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Bu uygulama mesken aboneleri için geçerli olmayıp, sanayi, ticari işletmeler ve tarımsal sulama gibi tüketim tesislerini kapsıyor.

Yeni yönetmelikle lisanssız üretim tesislerine entegre depolama ünitelerinin kurulmasına imkan tanındı. Buna göre üretim tesisiyle birlikte, tesisin elektriksel kurulu gücüne kadar depolama ünitesi kurulabilecek.

Ancak depolama tesislerinden şebekeye verilen enerjiye ilişkin önemli bir kısıtlama getirildi. Buna göre depolama ünitesinden verilen ve mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası olarak sisteme aktarılan enerji için herhangi bir ödeme yapılmayacak, bu enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek.

Depodan verilen miktarın ayrı olarak tespit edilememesi halinde ise ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı için ödeme yapılmaması esas olacak.

Kaçak ve usulsüz kurulumlara ağır yaptırım

Yönetmeliğe göre, lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim tesislerinde kaçak elektrik kullanımının tespit edilmesi halinde, ilgili aya ve takip eden 6 fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin belirli bir kısmı için üreticiye ödeme yapılmayacak.

Bu kapsamda söz konusu enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilerek YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek.

Düzenlemeye göre, ödeme yapılmayacak enerji miktarı kaçak kullanım tespit edilen tüketim tesisinin sözleşme gücünün, üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş tüm tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranı dikkate alınarak belirlenecek. Bu yaptırım, kaçak kullanımın tespit edildiği dönemden itibaren toplam 6 fatura dönemi boyunca uygulanacak.

Öte yandan, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmadan kurulan üretim tesisleri, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılacak.

Bu kapsamda, üretim tesisine ait tüm ekipmanların tespitin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde demonte edilerek tesisin bulunduğu parselin dışına çıkarılması zorunlu olacak. Bu fiili gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiler, 3 yıl süreyle bu Yönetmelik kapsamında başvuru yapamayacak.

Ayrıca, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilmiş veya bağlantı anlaşması imzalanmış olmasına rağmen kabul işlemleri yapılmadan işletmeye alınan tesisler de şebekeden ayrılacak.

Bu kapsamda kurulan tesisler için ilgili şebeke işletmecisi tarafından yönetmelikte belirtilen hesaplama yöntemi doğrultusunda bedel tahakkuk ettirilecek ve aykırılığın devam etmesi halinde, yapılan incelemeler sonucunda belirlenen tutar her 60 günde bir iki katı olarak uygulanacak.

Endüstri bölgeleri de kapsama dahil edildi

Yönetmelikte yapılan değişiklikle, endüstri bölgeleri de lisanssız elektrik üretimi kapsamına alındı. Buna göre "ilgili şebeke işletmecisi" tanımı, TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin yanı sıra OSB dağıtım lisansı veya endüstri bölgeleri dağıtım lisansı sahibi tüzel kişileri de kapsayacak şekilde güncellendi.

Ayrıca çeşitli maddelerde yapılan düzenlemelerle, daha önce yalnızca organize sanayi bölgelerine (OSB) yönelik olan hükümler genişletilerek endüstri bölgelerini de kapsayacak şekilde yeniden düzenlendi. Bu kapsamda, lisanssız üretim faaliyetlerine ilişkin başvuru, bağlantı ve işletme süreçlerinde endüstri bölgeleri de ilgili mevzuat çerçevesinde yer alacak.

Öte yandan, Yönetmelikle, lisanssız elektrik üretim tesislerinde kullanılacak ana ekipmanlara ilişkin yaş sınırı getirildi. Buna göre üretim tesisi ve depolama ünitelerinde kullanılan türbin, jeneratör, panel, invertör, motor ve batarya gibi ana ekipmanların son 5 yıl içerisinde üretilmiş olması zorunlu olacak.

Düzenlemede, söz konusu 5 yıl şartının bazı tesisler için uygulanmayacağı da belirtildi. Buna göre, yönetmelikte belirtilen istisnai kapsamda yer alan belirli üretim tesisleri için ekipman yaşı şartı aranmayacak.

Yönetmeliğin büyük bölümü yayımı tarihinde yürürlüğe girerken, mahsuplaşma ve veri yönetimine ilişkin bazı hükümler 1 Mayıs tarihinde uygulanmaya başlayacak.