'Gelecek yıl Çin açısından kolay olmayacak'

İSTANBUL - ZEYNEP DUYAR CANLI

Çin ekonomisinde yavaşlama beklentilerinin artmasıyla derinleşen küresel büyümeye ilişkin endişeler, piyasaların Çin ekonomisine odaklanmasına neden oldu.

Çin ekonomisindeki gelişmeler hakkında AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Çin Xi'an Jiaotong Liverpool Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Göncü, Çin para biriminin değerinin düşürülmesinin ve genel olarak yüzde 4-5 civarındaki değer kaybının makul ve gerekli bir hamle olduğunu dile getirdi.

Özellikle bu hamleyle ABD Merkez Bankası'na (Fed) bir mesaj verildiğine dikkati çeken Göncü, "Fed'in, gelişmekte olan ülkelerin ABD enflasyonunu baskı altında tutacağı" sinyalini aldığını vurguladı.

Bu nedenle Çin'in hafif bir hamleyle kur savaşları başlatmadan istediği mesajı da verdiğine işaret eden Göncü, şöyle devam etti:

"Ekonomi yönetimi 2015 yılında büyüme hedefi olan yüzde 7'ye ulaşmakta zorlanınca, parasal ve mali genişlemeyle hisse senedi piyasasında balona sebep oldu ve sonrasında hızlı bir düzeltme hareketi gerçekleşti. Ekonomi yönetimi kur politikasında başarılı olurken iç piyasada parasal politikalarda dozu iyi ayarlamadı. Gelecek yıl, Çin ekonomisi açısından yine pek kolay bir yıl olmayacak. Yüzde 7 hedefinde ısrar etmektense yüzde 6 gibi bir alt sınırın üzerinde büyümeyi tutmalı.

Öte yandan Çin ekonomisinin yüzde 5-6 büyüyor olması hiç de kötü değil yeter ki ekonomi iş yaratma kapasitesini şu anki seviyesinde koruyabilsin. Ekonomi yönetiminin en başarılı olduğu nokta, bu konuya gereken önemi vermesi ve iş yaratacak yeni sektörleri ciddi olarak desteklemesi. En büyük problem ise borç stokunun ekonomi yavaşlarken daha göze batan bir problem haline gelecek olması. Aslında sadece Çin için değil, global borç stoku büyümeyi teşviklerle artarken, büyümede istenilen sonuçların alınmasının zor olması endişe verici."

"Küresel ekonomideki yavaşlamanın derinleşmesi kaçınılmaz"

Ahmet Göncü, özellikle küresel ekonomideki yavaşlamanın, Çin'in de etkisiyle şiddetlenmesinin kaçınılmaz gibi göründüğünü vurgulayarak, "Avrupa'da da benzer şekilde ek parasal genişleme talepleri artıyor ve ufukta faizlerin yukarı gitme ihtimali yok. Almanya gibi birçok ülkede deflasyonist baskılar şiddetlenmekte" diye konuştu.

2016 yılında Çin ekonomisinin durumunu tahmin edebilmek için öncelikle 2015 yılında ekonomi yönetiminin performansına bakmakta yarar olduğunu belirten Göncü, Çin ekonomisinin 2015'in ilk yarısında yüzde 7 civarında büyüdüğünün altını çizdi. Göncü, Çin Merkez Bankası'nın 2015 yılında dört faiz indirimine giderek gösterge niteliğindeki yıllık faizleri yüzde 5,6'dan yüzde 4,6'ya indirdiğini anımsatarak, bu hamleleri kısa vadeli fonlamalarla ve zorunlu karşılık oranlarını indirerek desteklediğini anlattı.

Öte yandan Yuan'ın değerinin dolara karşı 2015 genelinde yaklaşık yüzde 4-5 civarında düştüğünü belirten Göncü, bu değer kaybının birçok gelişmekte olan ülkeye göre makul bir düzeyde olduğuna işaret etti.

"Çin, para biriminde hızlı bir değer kaybına karşı. Bunun sebebi piyasada oluşabilecek devamlı bir değer kaybı beklentisi dövize yönelimi artırıp iç piyasada büyümeyi olumsuz etkileyecek bir likidite darlığına sebep olabilmesi" açıklamasını yapan Göncü, bu nedenle 2015 genelinde Yuan'da yüzde 8-10 civarında bir değer kaybının normal karşılanabileceğini aktardı.