WASHINGTON - Gülbin Yıldırım
ABD'de şubat ayı istihdam verilerinin beklenenden çok iyi gelmesi, piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışını öne çekebileceği endişelerine yol açtı. New York borsası, işsizliğin yüzde 5,5 ile kriz öncesi seviyelere gerilediğinin açıklanmasının ardından son iki ayın en kötü performansını sergiledi.
AA muhabirinin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Moody's Analytics Direktörü Ryan Sweet ise karmaşık sinyaller veren şubat ayı istihdam istatistiklerinin, Fed'in faiz zamanlamasını etkilemeyeceği öngörüsünde bulundu.
Sweet, "İşsizlik oranının yüzde 5,7'den yüzde 5,5'e düşmesi aslında olumsuz bir gelişmeden kaynaklandı. Ocak ayında artış gösteren işgücüne katılım oranı, şubatta yeniden gerileme kaydetti. Ayrıca, ortalama saatlik ücretler yıllık bazda sadece yüzde 2 artış gösterdi. Bunlar, güçlü bir istihdam piyasasıyla örtüşmeyen göstergeler" ifadelerini kullandı.
Öte yandan, son 4 ayda kaydedilen istihdam artışının aylık ortalama 300 binin üzerinde olduğunu anımsatan Sweet, bunun başarılı, ancak sürdürülmesi zor bir grafik olduğunu dile getirirken, aylık istihdam artışının önümüzdeki aylarda 250 ila 275 bin aralığında dengeleneceğini ileri sürdü.
"Tam istihdama yaklaşıldığını ücretlerden anlarız"
Sweet, olumlu gelişmelere rağmen işgücü piyasasının hala tam istihdamdan uzak olduğunu vurgulayarak, "İşgücü piyasasının tam istihdama yaklaştığını ücretlerdeki artıştan anlarız. Ancak, artışın çok zayıf olması, piyasadaki atıl kapasitenin hala kayda değer seviyede olduğuna işaret ediyor" dedi.
Fed'in istihdam artışından ziyade ücretlere odaklanacağını kaydeden Sweet, ücretlerdeki artışın enflasyonun yüzde 2 hedefine ulaşmasında önemli rol oynayacağını, ancak bunun yıl sonuna kadar istenilen düzeye ulaşmayacağı görüşünü paylaştı.
ABD'de enflasyon yaklaşık 3 yıldır Fed'in yüzde 2 hedefinin altında seyrediyor. En son açıklanan verilere göre, ülkedeki enflasyon ocakta yıllık bazda yüzde eksi 0,1'e gerileyerek, Ekim 2009'dan bu yana ilk düşüşünü kaydetmişti.
"Sabırlı ifadesi tarih olacak"
Moody's Analytics Direktörü Sweet, Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) gelecek hafta gerçekleşecek toplantısına yönelik değerlendirmelerde de bulundu.
Komite üyelerinin, sözel yönlendirmeyi bu toplantıyla değiştireceklerini düşünen Sweet, "Sabırlı ifadesi mart toplantısıyla tarih olacak. Fed, daha fazla esneklik için bu ifadeyi toplantı metninden çıkaracak. Piyasalar da buna hazırlıklı" şeklinde konuştu.
Sweet, Fed'in mart toplantısının ardından faiz artışına herhangi bir toplantıda başlayabileceğini aktarırken, Moody's Analytics olarak faiz artışının eylül ayına kadar ertelenmesini beklediklerini bildirdi.
Faiz artışına biraz geç gitmenin risklerinin, erken gitmenin risklerini aştığını düşünen Sweet, bu noktada, "Fed faiz artışını eylüle kadar erteleyerek, ekonominin ateşlenmesine izin verecek" yorumunu yaptı.
"Ekonominin ateşlenmesi" ekonomideki toplam talebin üretim kapasitesinin üstüne çıkması anlamına geliyor. Talep, üretim kapasitesinin üstüne çıktığında emtia fiyatları artış göstererek, enflasyonun yükselmesine yol açıyor.
Fed'in etkili isimlerinden New York Fed Başkanı William Dudley de faiz artışında sabırlı olunarak, ekonominin ateşlenmesine izin verilmesi yönünde açıklamalarda bulunmuştu.
"Yellen, rolünü çok iyi oynuyor"
Ryan Sweet, Fed Başkanı Janet Yellen'ın ne "güvercin" ne de "şahin" bir yaklaşım sergilediğini belirtirken, sözlerini "Yellen, dengeli bir ekonomist olarak, Fed Başkanı rolünü çok iyi oynuyor. Faiz zamanlaması konusunda muğlak açıklamalar yapması da normal, çünkü kendisi de dahil hiçbir Fed yetkilisi ekonominin önümüzdeki dönemde nasıl şekilleneceğini tam olarak bilmiyor" şeklinde tamamladı.
Fed yetkilileri, son FOMC toplantısında, faiz artışına enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefine yaklaştığından emin olunmadan başlanmaması yönünde karar almıştı.
Komite'nin bir sonraki toplantısı, 17-18 Mart tarihlerinde yapılacak. Yellen, söz konusu toplantının ardından basın konferansı düzenleyerek, yeni kararları değerlendirecek.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
