Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca ödemeler dengesi verileri açıklandı.
Buna göre, Türkiye'nin cari işlemler hesabında eylül ayında 2 milyar 720 milyon dolar fazla verilirken, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında da 7 milyar 342 milyon dolarlık fazla oluştu.
Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 3 milyar 642 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Yıllıklandırılmış verilere göre, eylül ayında cari açık yaklaşık 39,2 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 76,8 milyar dolar açık verdi. Aynı dönemde hizmetler dengesi 66,1 milyar dolar fazla, birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar açık, ikincil gelir dengesi ise 2,1 milyar dolar açık verdi.
Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler eylül ayında 9 milyar 14 milyon dolar seviyesinde gerçekleşirken, bu kalem altında taşımacılık hizmetlerinden kaynaklanan net gelirler 3 milyar 88 milyon dolar ve seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 6 milyar 573 milyon dolar oldu.
Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanına net doğrudan yatırımlar 200 milyon dolar, krediler 52,7 milyar dolar katkı verirken, finansal türevler 4,9 milyar dolar, net portföy yatırımları 4,6 milyar dolar, ticari krediler 1,9 milyar dolar ile net efektif ve mevduatlar 14,6 milyar dolar negatif yönlü etki etti.
Merkez Bankası döviz cinsinden net rezerv azalışı ise 31,4 milyar dolar oldu.
Eylül ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 859 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye toplam doğrudan yatırımları 1 milyar 508 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 649 milyon dolar arttı.
Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 183 milyon dolar gayrimenkul alımı ve yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye'de 290 milyon dolar net gayrimenkul alımı yaptığı görüldü.
Portföy yatırımları eylül ayında 7 milyar 733 milyon dolar tutarında net çıkış kaydetti. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 5 milyar 859 milyon dolar ve DİBS piyasasında 495 milyon dolar net satış yaptığı görüldü.
Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak yurt dışı yerleşiklerin bankalar, Genel Hükümet ihraçları ve diğer sektörler ihraçlarında sırasıyla 780 milyon dolar, 662 milyon dolar ve 32 milyon dolar net alış yaptığı gözlemlendi.
Yurt dışından kredi kullanımlarında bu ay bankalar 820 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirirken, Genel Hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 4 milyon dolar ve 1 milyar 861 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.
Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, Türk lirası cinsinden 782 milyon dolar net artış ve yabancı para cinsinden 2 milyar 272 milyon dolar net azalış olmak üzere toplam 1 milyar 490 milyon dolar net azalış kaydetti.
Resmi rezervlerde bu ay 10 milyar 13 milyon dolar net azalış oldu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan eylül ayı ödemeler dengesi verilerini değerlendirdi.
Eylülde cari fazlanın 2,7 milyar dolar olduğuna, yıllıklandırılmış cari açığın da 39,2 milyar dolara gerilediğine dikkati çeken Şimşek, mal ihracatındaki olumlu seyir ve turizmin katkısıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 410 milyar doları aştığını vurguladı.
Şimşek, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında enerji fiyatlarındaki yükselişin cari açıkta belirgin artışa yol açtığının altını çizerek, şunları kaydetti:
"Yakın tarihin en büyük enerji arz şoklarından birinin yaşandığı son dönemde cari açığın milli gelire oranının yatay seyretmesi, ekonomimizin artan dayanıklılığının önemli bir göstergesidir. 2025 yılında yüzde 1,9 olan cari işlemler açığının milli gelire oranının, bu yıl savaşa rağmen, sınırlı artışla OVP tahminimizin altında ve üçüncü çeyrek gerçekleşme tahmini olan yüzde 2,2 seviyelerinde olacağını öngörüyoruz. Bu başarı, bir tesadüf değildir. Makro finansal istikrarı önceleyen politikalarımızın somut bir sonucudur. Ürün ve pazar çeşitliliğini artıran, yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun üretimi destekleyen, yeşil ve dijital dönüşüme uyumu hızlandıran ve hizmet ihracatımızı çeşitlendiren politikalarımızla ihracatımızın niteliğini ve rekabet gücünü artırmayı sürdüreceğiz."
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da yazılı açıklamasında, Türkiye'nin cari işlemler hesabında eylülde 2,7 milyar dolarlık fazla verildiğini belirterek, yılın 9 ayında cari işlemler açığının 28 milyar dolar olduğunu aktardı.
Bolat, böylece yıllıklandırılmış cari işlemler açığının bu dönemde 39,2 milyar dolara gerilediğine işaret etti.
Yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 27,9 milyar dolar fazla verildiğini bildiren Bolat, hizmet ihracatının, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,7 artışla 127,2 milyar dolara ulaştığını ifade etti.
Bolat, yıllıklandırılmış seyahat gelirlerinin eylülde 61,6 milyar dolar, taşımacılık gelirlerinin 45,1 milyar dolar olduğunu belirtti.
Mal ve hizmet ihracatının eylül itibarıyla geçen yıla kıyasla yüzde 4,8 yükselerek 410,9 milyar dolara çıktığını aktaran Bolat, yılın üçüncü çeyreğinde cari işlemler dengesinin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 artışla 7,5 milyar dolar fazla verdiğini kaydetti.
Bolat, ekimde dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,4 azalışla 6,7 milyar dolar olduğunu anımsatarak, "Bu kapsamda temmuz, ağustos ve eylül aylarının ardından ekimde de cari işlemler hesabında fazla verilmesi bekleniyor. Böylece cari işlemler dengesinde 4 ay art arda fazla verilmesi öngörülüyor." değerlendirmesinde bulundu.
Küresel ölçekte enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki yüksek seyir ve oynaklığın, son dönemdeki nispi gerilemeye rağmen cari işlemler dengesi üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmayı sürdürdüğünü belirten Bolat, şunları kaydetti:
"Yılın kalanında ihracatımızda beklenen dayanıklı görünümün, cari işlemler dengesini desteklemeyi sürdürmesi ve cari işlemler açığının milli gelire oranının tarihsel ortalamaların altında seyretmesi öngörülüyor. Küresel konjonktürde artan risk ve belirsizliklere rağmen cari işlemler açığının milli gelire oranı, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,3 ile tarihsel ortalamanın altında gerçekleşti. Bu yılın üçüncü çeyreğinde de bu oranın ikinci çeyrekteki seviyesine yakın gerçekleşerek tarihsel ortalamanın altında seyrettiği öngörülüyor."
Ombudsman'a Ulaş
Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
PODCAST