Cari açık kasımda 5,6 milyar dolar oldu

İSTANBUL

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan cari işlemler açığı, ocak - kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 17 milyar 949 milyon dolar azalarak 38 milyar 716 milyon dolara geriledi.

Türkiye'nin cari işlemler açığı kasım ayında 5 milyar 636 milyon dolar, yıllıklandırılmış bazda ise 47 milyar 86 milyon dolar oldu.

Bu gerilemede, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 15 milyar 171 milyon dolar azalarak 56 milyar 673 milyon dolara düşmesi, net hizmet gelirlerinin 2 milyar 397 milyon dolar artarak 24 milyar 851 milyon dolara yükselmesi ve birincil gelir açığının 576 milyon dolar azalarak 7 milyar 923 milyon dolara gerilemesi etkili oldu.

Seyahat gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre 1 milyar 765 milyon dolar tutarında artarak 28 milyar 431 milyon dolara, seyahat giderleri de 184 milyon dolar tutarında artarak 4 milyar 589 milyon dolara ulaştı.

Birincil gelir dengesi altında yer alan yatırım gelirinden kaynaklanan net çıkışlar bir önceki yılın aynı dönemine göre 672 milyon dolar azalarak 7 milyar 569 milyon dolar iken, ikincil gelir dengesinden kaynaklanan net girişler 195 milyon dolar azalarak 1 milyar 29 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net varlıklar arttı

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net varlıklar, bir önceki yılın ocak - kasım dönemine göre 3 milyar 790 milyon dolar artarak 6 milyar 657 milyon dolar tutarında gerçekleşti. Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net yükümlülükler, bir önceki yılın ocak - kasım dönemine göre 61 milyon dolar artarak 10 milyar 947 milyon dolara yükseldi.

Portföy yatırımları kalemindeki net yükümlülük oluşumuyla ilgili olarak, yurt dışında yerleşik kişiler hisse senedi piyasasında ocak-kasım döneminde 2 milyar 540 milyon dolar tutarında net alım gerçekleştirdi.

Kasım ayında kaydedilen 524 milyon dolar tutarındaki net alım işleminin 339 milyon dolar bankacılık sektörü dışındaki hisselerde gerçekleşti.

Devlet iç borçlanma senetleriyle ilgili olarak yurt dışı yerleşikler, kasım ayındaki 945 milyon dolar tutarında net alımla birlikte 11 aylık dönemde 84 milyon dolar tutarında net alım yaptı.

Uluslararası sermaye piyasalarında kasım ayında gerçekleştirilen 1 milyar dolar tutarındaki tahvil ihracıyla birlikte genel hükümet, 11 aylık dönemde yurt dışı piyasalardan 4 milyar 202 milyon dolar tutarında net kullanım gerçekleştirdi.

Yurt dışında gerçekleştirilen tahvil ihraçları yoluyla, kasım ayında bankalar 223 milyon dolar net geri ödeme ve diğer sektörler 510 milyon dolar net borçlanmaya gitti. Böylece, 11 aylık dönemde söz konusu sektörler sırasıyla 10 milyar 176 milyon dolar ve 3 milyar 178 milyon dolar net borçlanma yaptı.

Diğer yatırımlar altında, 11 aylık dönemde bankaların yurtdışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 951 milyon dolar, diğer sektörlerin yurtdışındaki mevduatı da 1 milyar 260 milyon dolar azaldı.

Yurt dışında yerleşik Türk vatandaşlarınca Merkez Bankası nezdinde açılan mevduat hesaplarında 2 milyar 247 milyon dolar net çıkış gerçekleşti.

Genel hükümetin yurt dışı piyasalar ve diğer uluslararası kuruluşlardan sağladığı uzun vadeli kredilerle ilgili olarak, 752 milyon dolar net geri ödeme yapıldı.

Bankacılık sektörü, uzun vadeli kredilerde 5 milyar 767 milyon dolar, kısa vadeli kredilerde de 5 milyar 299 milyon dolar tutarında net kullanım gerçekleştirdi. Diğer sektörlerin net kredi kullanımı 5 milyar 167 milyon dolar oldu. Bir önceki yılın aynı döneminde net kullanım 984 milyon dolar düzeyindeydi.

Rezerv varlıkların içinde bulunan resmi rezervler de 5 milyar 168 milyon dolar artış görüldü.

Cari açık 11 ayın zirvesinde

Geçen yılın kasım ayında cari açık 5 milyar 636 milyon dolarla aylık bazda son 11 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

AA muhabirinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden derlediği bilgiye göre, cari işlemler açığı 2014 kasım ayında 5 milyar 636 milyon dolarla  piyasa beklentisi olan 5,2 milyar doların sınırlı üzerinde gerçekleşti.

Cari işlemler açığı kasım ayında 5,6 milyar dolarla aylık bazda son 11 ayın en yüksek seviyesini gördü. Bu artışta kasım ayındaki 1 milyar 998 milyon dolarlık altın ithalatı etkili olurken, hizmetler dengesinin 2013 yılı kasım aynına göre daha yüksek fazla vermesi kötüleşmeyi sınırlandırdı.

Geçen yıl kasım ayında altın ithalatı 2013 kasım ayınaa göre yüzde 127,3 ve 2014 ekim ayına kıyasla yüzde 400 artarak 1 milyar 998 milyon düzeyinde gerçekleşmişti. Böylece kasım ayında altın ithalatı 17 ayın en yüksek seviyesini ulaşmıştı. Kasım ayları baz alındığında 2014 kasım ayındaki yaklaşık 2 milyar dolarlık altın ithalatı tarihin en yüksek seviyesi olmuştu.

Cari açık 2014 Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 32 azalarak 56,7 milyar dolardan 38,7 milyar dolara geriledi.

Analistler, cari açığın kasım ayında beklentilerin sınırlı üzerinde gerçekleşmesinde 2 milyar dolarlık altın ithalatının etkili olduğunu ifade ediyor. Geçen yıl ekim ayında 45,7 milyar dolarla yaklaşık 4 yılın en düşük seviyesine gerileyen yıllıklandırılmış cari açığın kasım ayındaki arızi yükselişin etkisiyle düşüş eğilimine ara verdiğini belirten analistler, öncü göstergelerin aralık ayında yıllık cari açığın düşüş eğilimine geri dönerek 2014 yılını tarihi düşük seviyelerde tamamlayacağını öngörüyor.

Muhabir: Ümit Çevik, Murat Birinci