Yine İhvan yine idam

KAHİRE

Mısır'da İslam düşünürü Hasan el-Benna tarafından kurulduğu 1928 yılından bu yana Müslüman Kardeşler Teşkilatı'nın (İhvan) lider kadrosu ve üyelerinden yüzlerce kişi mahkemelerde idam cezalarına çarptırıldı.

Mısır'da farklı dönemlerde yüzlerce İhvan üyesi çeşitli suçlamalarla idama mahkum edildi. Kuruluşundan bu yana haklarında idam kararı verilen İhvan üyelerinden en ünlüleri hiç kuşkusuz teşkilatın lider kadroları oldu.   

İdam cezasına çarptırılan ünlü İhvan liderlerinden bazıları:

Abdulkadir Udeh

İhvan'ın önde gelen liderlerinden olan Mısırlı hukukçu Abdulkadir Udeh (1907-1954) 1930’da Kahire Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirmesinin ardından savcılık ve hakimlik yaptı. Daha kuruluş yıllarından itibaren İhvan yönetiminde yer aldı. Cemal Abdunnasır yönetimi tarafından Kral Faruk tahttan indirildikten sonra yeni Mısır anayasasını hazırlamak üzere kurulan komisyonda üyelik yaptı. Abdunnasır’ı kararından döndürmek için yaptığı bir görüşmede kullandığı sert üslûp ve General Necib’in göreve iadesi için yapılan gösterilerdeki rolü sebebiyle Abdunnasır’la arası açıldı. Abdünnasır’ın İngiltere ile imzaladığı antlaşmayı Müslüman Kardeşler adına inceleme görevinin Udeh’e verilmesi üzerine hazırladığı raporda, İngiliz menfaatlerini koruduğu ve İngiliz işgaline zemin hazırladığı gerekçesiyle antlaşmaya karşı çıktı. Antlaşmanın ABD ve İngiliz menfaatlerini koruma uğruna bölgeyi savaş ve sıkıntıların içine çekeceğini söyledi. Bu rapor da Abdünnasır ile Müslüman Kardeşler ve Udeh arasındaki uçurumun büyümesinde etkili oldu. Udeh, özel bir mahkemede kısa süren bir yargılama sonunda idama mahkum edildi. 9 Aralık 1954’te Müslüman Kardeşler mensubu diğer beş kişi ile birlikte idam edildi.

Seyyid Kutub 

Mısırlı düşünür Kutub (1906-1966), İslam dünyasında yazdığı "Fizilali Kur'an" (Kur'an'ın Gölgesinde) adlı tefsiriyle tanındı. Kur'an üzerine "Kur'an'da Edebi Tasvir" ve "Kur'an'da Kıyamet Sahneleri" gibi çalışmaları bulunan Kutub'un "İslam'da Sosyal Adalet", "İslam-Kapitalizm Çatışması", "İslam Düşüncesi" gibi eserleri İslam'ın bir hayat tarzı ve sosyal adalet mesajı içerdiğine yönelik söylemi sebebiyle bir çok dile çevrildi.

Mısır Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) ile birlikte haraket eden Seyyid Kutub düşüncelerini özetlediği "Yoldaki İşaretler" adlı kitabı sebebiyle dönemin Cemal Abdunnasır iktidarı tarafından idama mahkum edildi. 

"Müslümanların İslam'ın Sosyalizm, Kapitalizm ve milliyetçilik gibi bir dünya görüşü ve hayat tarzı içerdiği, Müslümanların İslami hayat tarzını yaşamak için Hazreti Muhammed dönemindeki gibi Kur'an'ı merkeze alan sade düşünce ile yaşam tarzına dönmeleri gerektiği ve Kur'an Nesli'ni tekrar edilmesi gerektiğini" savunan Kutub, dünyadaki bir çok İslami grup, hareket ve düşünüre ilham kaynağı oldu. 

Kutub, 29 Ağustos 1966'da idam edildi. 

Hasan Hudaybi:

Hasan el-Benna'dan sonra İhvan'ın ikinci Genel Başkanı 1949'da görev aldı. Cemal Abdunnasır ve Hür Subaylar hareketi üyeleriyle ihtilaflar yaşadı. Dönemin rejimi teşkilatı ortadan kaldırmaya kararlıydı. Kraliyet sonrasında yönetimi tamamen elinde tutmak isteyen Nasır İhvan üyeleri ve Hudaybi'ye karşı sertlik yanlısı oldu. Hapisler, işkencelerden geçen Hudaybi idamla yargılandı. İdamı müebbede dönüştürüldü daha sonra sağlık sorunlarından dolayı ev hapsiyle serbest bırakıldı. Ardından 1965'te yeniden 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hudaybi 11 Kasım 1973'te vefat etti.

Muhammed Hamid Ebu Nasr:

Ezher alimlerinden olan Ebu Nasr 1954 yılında İrşad Bürosu üyeleriyle birlikte tutuklandı. İdamla yargılandıktan sonra müebbet hapse çevrilen hüküm sonucu 20 yıl hapiste kaldı. Ardından Ömer Tilmisani'den sonra 4'üncü mürşid olarak teşkilatın başına geçti. 

Muhammed Mehdi Akif:

Kendisinden önceki İhvan lideri Memun Hudaybi'nin vefatı üzerine 2004'te teşkilatın başkanı seçildi. İhvan tarihinde ilk kez eski başkan lakabını alan Akif, kendi isteğiyle görevi 2010'da Muhammed Bedii'ye bıraktı. 

Akif 1954'te yaşanan krizde tutuklanarak idamla yargılandı. Ardından ağır hapis cezasına çarptırıldı. Ardından 1996'da ikinci kez tutuklanan Akif, 3 yıl hapis cezası çekti. 

Muhammed Bedii: 

İhvan'ın son Mürşidi Muhammed Bedii, 2010 yılında Akif'ten sonra teşkilatın başına geçti. Mısır'da 25 Ocak Devrimi sürecinde teşkilatı güçlendirerek seçimlere taşıdı. Başlangıçta "Ülkenin gelecek Cumhurbaşkanı kesinlikle İhvan'dan olmayacak" sözleriyle dikkat çekti. 

Mursi'nin 3 Temmuz 2013 askeri darbesi görevden indirilmesinin ardından Kahire'deki Rabia meydanında "Bizim barışçıllığımız onların kurşunlarından daha güçlüdür" sözleriyle teşkilatın şiddete yanaşmayacağını vurguladı. 

20 Ağustos 2013'te gözaltına alındı ve çeşitli davalardan yargılandı. 28 Şubat 2015'te "Rehberlik Konseyi Olayları" davasında ilk kez idama mahkum oldu. Muhammed Mursi'nin de aralarında sanık olarak bulunduğu casusluk davasında müebbet hapis cezasına, İttihadiye olayları ve hapisaneler baskını davalarında idama mahkum edildi.  

Hayrat Şatır:

Teşkilatın beyni olarak bilinen Hayret Şatır, 2012 Mısır Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday oldu. Ancak adaylığı askeri konsey tarafından reddedildi. 

Askeri darbe sonrasında gözaltına alındıktan sonra İhvan'ın lider kadrosunun tamamına yönelik açılan davalarda Şatır'ın da adı bulundu. 28 Şubat 2015'te Rehberlik konseyi davasında müebbet hapis cezasına mahkum oldu. 

Aralarında yüzlerce İhvan üyesiyle birlikte 16 Haziran 2015'te Hapisaneler Baskını davasında idama mahkum edildi. 

Adı geçen isimlerin yanında Muhammed Biltaci, Reşad Beyyumi, Mahmud İzzed, Mısır Parlamento Başkanı Saad Ketatni gibi İhvan'ın lider kadrosundan çok sayıda şahsiyet Mısır mahkemeleri tarafından idam cezalarına çarptırıldı. 

Muhabir: Hamdi Yıldız