Üçlü işbirliği arzuluyoruz

ERBİL

Kürdistan-Irak Petrol ve Gaz Konferansı Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) Erbil kentinde başladı. 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, "Biz Kuzey Irak ile şu ana kadar yapılan çalışmalar içerisinde bir mutabakata vardık. Bu mutabakat önemlidir. Irak'ın tamamına hitap eden bir mutabakattır" dedi. 

Kürdistan-Irak  Petrol ve Doğalgaz Konferansı'nda konuşan Yıldız, Irak Başbakan Yardımcısı Hüseyin Şehristani ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanı  Neçirvan Barzani ile üçlü olarak, basın toplantısında söyleyecekleri metin üzerinde çalıştıklarını ifade ederek, bir yanlış anlaşılmaya yol açmaması için metni üç ayrı dilde hazırladıklarını belirtti. 

Türkçe, İngilizce ve Arapça hazırlanan metni okuyan Yıldız, "Irak Kürdistan Bölgesel Yönetiminden Türkiye'ye petrolün ticari ihracatı için Irak merkezi hükümetinin de rızasını almayı ve bütün tarafların yararına olacak üçlü bir işbirliği projesi başlatmayı arzuluyoruz. Bizim ortak metnimiz budur" diye konuştu. 

Türkiye'nin enerjinin bir barış gerekçesi olması yönündeki çabalarını sürdüğünü belirten Yıldız, ''Irak, yer altındaki zenginliğini çıkarttığı ve ürettiği kadar normalleşmesini sürdürecektir. Irak’ın toprak bütünlüğü ve muhafaza edilmelidir'' dedi.

Yıldız, dün Bağdat’ta Başbakan Yardımcısı Sehristani ve Petrol Bakanı Luaibi ile bir araya geldiklerini hatırlatarak şöyle devam etti:

''Yürüyen bu surecin üçlü mekanizmayla yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Irak merkezi hükümetinin de rızasını alarak bu sürecin yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz. Biz şu ana kadar yaptığımız görüşmelerde Kuzey Irak'la bir mutabakat sağladık. Bu Irak'ın tamamına hitap eden bir mutabakattır. Mevcutta çalışan Kerkük Yumurtalık boru hattının daha yüksek kapasiteyle çalışması, bölgeye ciddi bir zenginlik getirecektir. Dün Iraklı mevkidaşlarımla Basra petrollerinin de Ceyhan'a ulaşmasıyla ilgili ana boru hattını da görüştük ve biz bu projede olabileceğimizi kendilerine ilettik. Buradaki 400 km eksik bölümün de tamamlanmasıyla güneyden kuzeye daha sağlıklı bir petrol iletimi yapılmış olacaktır. Bu surecin sağlıklı şekilde tamamlanması son derece önemli.'' 

Türkiye'nin bu sürecin devamında yine nezaketini ve tutarlılığını koruyacağını dile getiren Yıldız, ''Irak merkezi hükümetinin bu süreçteki en önemli endişelerinden biri, petrol miktarının ölçülmesiydi. Bu konuda Somo veya Merkezi Irak hükümetinin belirleyeceği kişilerin de olabileceğini söylüyoruz. Biz varlıkta mı yoksa yoklukta mı buluşacağız. Bizim varlıkta buluşmamız lazım. Enerji sektörü gerginliğin, sıkıntının gerekçesi olmamalıdır. Türkiye bölgesinde geliştirdiği bütün girişimlerde buna dikkat etmektedir'' diye konuştu.

''İnşallah 7-8 milyon varillere ulaştığı günleri göreceğiz''

Yıldız, kırgınlıklara yol açmadan ve mutlaka rızalar alınarak bu süreç yürütülmelmesi gerektiğini vurgulayarak, ''İnşallah 7-8 milyon varillere ulaştığı günleri göreceğiz. Diyarbakır’da Sayın Başbakanımızla Sayın Barzani'nin bir araya gelişi bu işin yalnızca ekonomik değil, sosyal bir yönü olduğunu da gösterdi. Biz Irak'ı bir bütün ve ayrılmaz bir parça olarak görüyoruz. Bizim Kuzey Irak'la yaptığımız sözleşmeler ve merkezi hükümetle yaptığımız anlaşmalar Irak’ın normalleşmesine büyük katkı sağlayacaktır'' diye konuştu.

Konferansa IKBY Başbakanı Neçirvan Barzani, Irak hükümeti Başbakan Yardımcısı Roj Nuri Şavez, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, IKBY Hükümeti Sözcüsü Sefin Dizayi, IKBY Doğal Kaynaklar Bakanı Aşi Havrami ile 300 şirketin temsilcileri katıldı.

"Tüm görüşmeler yasal zeminde gerçekleşmektedir"

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani, "Bugün bizim Türkiye ile yapmış olduğumuz enerji anlaşmaları, yeni Irak'ın başlangıcı demektir ve hiç bir korkuya yer yoktur.Yaptıklarımız tüm tartışmalar ve görüşmeler yasal zeminde gerçekleşmektedir" dedi.

Barzani, Kürdistan-Irak Petrol ve Gaz Konferansı'nın açılışında yaptığı konuşmada, kendi petrollerini ihraç etmek için son iki yıldır Türkiye ile görüşmeler yaptıklarını ifade ederek, "Yasal zeminde Irak vatandaşı olarak elimize geçen kazanımları değerlendirmenin peşindeyiz. Samimi bir şekilde dile getiriyorum ki tüm çalışmalarımızın bir sonucu olacaktır. İki bölge arasındaki tartışmaların bir sonuca varması için buradan çağrı yapıyoruz. Denetim ve kontrol için üçüncü bir tarafın araya girebilir" diye konuştu. 

Türkiye ile enerji anlaşmasının Kürdistan bölgesi ve Irak için büyük bir başarı olduğunu dile getiren Barzani, ''Bizim devamlı ve sürekli kapılarımız açıktır ve açık kalacaktır. Kürdistan bölgesi, Irak’a yardım için üzerine düşeni yapacaktır, İlk defa olarak Kürdistan bölgesi bütün Irak için bir gelir kaynağı olacaktır.

''Biz bu konuda kararlıyız ve Irak Anayasası'na bağlıyız''

Petrol gelirlerini elde etmek için çalışmaya devam edeceklerini anlatan Barzani, konuşmasına şöyle devam etti:

"Kürdistan'ın giderlerini karşılayabilmesi için şu anda 30 milyar dolara ihtiyacı vardır. Ortak çıkarlarımız olan petrol gelirlerini adil bir şekilde elde etmek gerekmektedir. Irak Anayasası'nın 112. maddesine göre Irak hükümetiyle petrol anlaşmaları yapmaktayız. Ama ne yazık ki şu ana kadar Irak hükümetinin yapmış olduğu siyaset, merkezi bir zihniyettir. Herkes tarafından çok iyi bilinmesi gerekir ki, biz bu konuda çok kararlıyız ve Irak Anayasası'na bağlıyız. Yeni bir Irak için Bağdat nezdinde elimizden geleni yapacağız."

Neçirvan Barzani, ''Herkes, açık ve net olarak bilmelidir ki, Kürt halkı ve Kürdistan kendi kararını vermiştir ve geri adım atamaz. İleriye doğru adımlarını atacak. Bizim siyasi başarımız, inandığımız politikayı uygulamaktır. Irak’ta Demokratik Federal Anayasası'na bağlı bir ülke yaratmak istiyoruz'' diye konuştu."

''Korkuya yer yoktur''

Petrol gelirlerini, uluslararası düzeyde ülkenin standartlarını en iyiye getirmek, terörle mücadele ve halkımız için kullanmalıyız" diyen Barzani, "Bugün bizim Türkiye ile yapmış olduğumuz enerji anlaşmaları, yeni Irak'ın başlangıcı demektir ve hiç bir korkuya yer yoktur. Yaptıklarımız tüm tartışmalar ve görüşmeler yasal zeminde gerçekleşmektedir. Tarih de bunu gösteriyoruz ki tüm çabalarımız bölgenin ve Irak halkının çıkarları içindir" şeklinde konuştu. 

Barzani, 2003 yılından sonra uyguladıkları dürüst siyaset sayesinde bölgeye çok sayıda uluslararası petrol şirketinin geldiğini kaydetti.

Kürdistan bölgesi, dünya enerji haritasında önemli bir yere sahip olduklarını vurgulayan Barzani, ''Bölgemizde 45 milyar varil petrol ile 3 - 6 trilyon metreküp doğal gazın bulunmuş olması çok mühimdir. Bundan dolayı Kürdistan bölgesinde yüzlerce yabancı şirket emniyetli bir şekilde çalışıyor'' diye konuştu.

''Bir zamanlar petrol gelirleriyle insanlar öldürülüyordu''

Barzani, bir zamanlar petrol gelirleriyle Irak'ta insanların öldürüldüğünü belirterek, şunları söyledi:
"Bu yıl Enfal'in 28. yıl dönümüdür. Irak hükümetinin yapmış olduğu Enfal soykırımı birçok ülke tarafından kabul edilmiştir. Daha önce Irak'ın petrol kaynakları, Kürtleri bastırmak ve komşu ülkelere saldırmak için kullanıldı. Bu yüzden umut ediyoruz ki bir daha Irak'ın petrolleri bu nedenler için kullanılmasın. Çok kez söyledim. Çok yaralarımız var, kendimizden bahsettiğimiz zaman görüyoruz ki Kürdistan hükümeti, kendi gücüyle ayakta durabiliyor. Örnek olarak hükümetin kendi elektriğini ve kendi yakacağını üretebilmesidir.. Kürdistan bölgesinde istikrar ve güvenlik vardır ve bunun üzerinde çalışmaya devam edeceğiz. Kürdistan hükümeti olarak diğer din ve etnisitelerle yaşamaktan gurur duyuyoruz., 

Bundan sonra bölgenin istikrara kavuşmasını umut ettiğini ifade eden Barzani, ''2005 yılına kadar her saldırıya karşı tedirgindik. Federalizme geçmemizin nedeni demokratik zeminde merkezi olmayan bir Irak oluşturmaktı. Bu yüzden Irak Anayasası'nda federal sistemin olması Irak'ı daha demokratik bir zemine götürmektedir." dedi.

"Bizim için fark etmiyor"

Konferansın ardından Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Doğal Kaynaklar Bakanı Aşti Havrami ile ortak basın toplantısı düzenleyen Yıldız, Türkiye'nin Kuzey Irak ve merkezi Irak hükümetiyle geliştirdiği çok fazla ilişkisi olduğunu belirterek, ''Biz bir hukuk devletiyiz. Yaptığımız anlaşmaların ister özel, ister kamu kurumu olsun her birinin Irak'ın bütünlüğüne konan katkı olduğuna inanıyoruz. Irak'ın kuzeyi, güneyi, doğusu, batısı fark etmez. Madem ki Irak bir bütündür, o zaman bizim bütün bölgelerle ilgili proje geliştiriyor olmamız lazım. Biz Kuzey Irak ile bir mutabakat sağladık ama bu devam eden bir süreç" dedi.

Bağdat'a gelmeden önce Irak Başbakan Yardımcısı Hüseyin Şehristani ve Neçirvan Barzani ile üçlü olarak, açıklayacakları ortak metin üzerinde çalıştıklarını ifade eden Yıldız, bir yanlış anlaşılmaya yol açmaması için metni üç ayrı dilde okuyacağını belirtti. 

Yıldız, Türkçe, İngilizce ve Arapça okuduğu metinde  "Irak Kürdistan Bölgesel Yönetiminden Türkiye'ye petrolün ticari ihracatı için Irak merkezi hükümetinin de rızasını almayı ve bütün tarafların yararına olacak üçlü bir işbirliği projesi başlatmayı arzuluyoruz.' Bizim ortak metnimiz budur" ifadelerini kullandı..

Çalışmaları nezaket içerisinde götürmeye gayret ettiklerini belirten Yıldız, "Üçlü mekanizmanın toplantılarını Erbil'de, Bağdat'ta ya da Ankara'da rahatlıkla başlatabiliriz. Bunun bir uzlaşı içerisinde götürülmesi, tabi ki arzumuzdur" dedi. 

Bakan Yıldız, "Kürdistan petrolü konusunda merkezi Irak hükümetinin rızasını aldınız mı" sorusuna, "Bağdat'a gitmeden önce Sayın Şehristani ki son derece şeffaf ve samimi bir görüşme yaptık. Biz Kuzey Irak ile yaptığımız mutabakatın tabi ki yanındayız ama bunun üçlü şekilde yürümesini azulamaktayız. Bağdat'ta mı, Erbil'de mi toplanacağız. Buna Iraklı kardeşlerimiz karar versinler. Biz her ikisine de saygı duyuyoruz" cevabını verdi.  

Yıldız, bir gazetecinin "Başbakan Recep Tayyip Erdoğan 'Kürdistan' ifadesini kullandı. Siz neden konuşmalarınızda Kuzey Irak ifadesini kullandınız?" sorusuna şu yanıtına verdi:

 "Nasıl hitap edileceğini Irak Anayasası belirliyor. Ben zaman zaman bu ifadeyi zaman zaman da diğer ifadeyi kullanıyorum. Buradaki ister kamu isterse özel şirketler olsun Irak Kürdistan Bölgesel hükümetiyle sözleşmelerini yapıyorlar. Bu ismi, biz değil Irak halkı seçti. O yüzden biz bunu saygıyla karşılarız ve bu şekilde de hitap ederiz, bizim için fark etmiyor."