Türkiye ve 7 ülke, İsrail'in Filistinli esirler hakkında idamı öngören yasa tasarısını şiddetle kınadı

Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin dışişleri bakanları, İsrail tarafından Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören yasa tasarısına ilişkin ortak yazılı açıklama yaptı.

• İsrail Meclisi, Filistinli esirleri hedef alacak idam cezası yasasını onayladı
• İsrail'in Filistinli esirleri hedef alan idam yasasına dünyadan tepkiler yükseldi
• BM, İsrail'i Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören yasayı iptal etmeye çağırdı
• AP'deki en büyük ikinci siyasi gruptan İsrail'in idam yasasına tepki

Bakanlar, "işgalci güç İsrail'in" işgal altındaki Batı Şeria'da idam cezasının uygulanmasına izin veren bir yasa tasarısını Mecliste kabul etmesini ve bu yasanın Filistinlilere karşı fiilen uygulanmasını şiddetle kınadı.

Ayrıca bakanlar, "apartheid sistemini pekiştiren" ve işgal altındaki Filistin topraklarında Filistin halkının devredilemez haklarını ve varlığını inkar eden reddiyeci söylemle birlikte, giderek ayrımcı ve tırmanan İsrail uygulamalarına karşı uyarıda bulundu.

Bakanlar, özellikle Filistinli tutuklulara karşı ayrımcı bir uygulama olması göz önünde bulundurulduğunda, kararın tehlikeli bir tırmanış teşkil ettiğini vurgulayarak bu tür uygulamaların, gerilimleri daha da artırma ve bölgesel istikrarı zayıflatma riski taşıdığına dikkati çekti.

İsrail'in alıkoyduğu Filistinlilerin koşullarına ilişkin derin endişelerini ifade eden bakanlar; işkence, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele, aç bırakma ve temel hakların inkarı da dahil olmak üzere, devam eden istismarlara dair güvenilir raporlar ışığında risklerin arttığı uyarısında bulundu.

Bakanlar, bu uygulamaların Filistin halkına yönelik daha geniş kapsamlı bir ihlal örüntüsünü yansıttığına dikkati çekerek İsrail'in, Filistinlileri hedef alan ayrımcı, baskıcı ve saldırgan politikalarına karşı olduklarını bir kez daha vurguladı.

"İşgalci güç" tarafından uygulanan ve sahadaki gerginliği daha da tırmandırma riski taşıyan önlemlerden kaçınılmasının acil bir gereklilik olduğunu belirten bakanlar, hesap verme mecburiyeti ilkesinin sağlanmasının önemine dikkati çekti.

Bakanlar, istikrarı korumak ve durumun daha da kötüye gitmesini önlemek için uluslararası çabaların güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Fransa, Filistinli esirlere yönelik idam yasasından son derece endişe duyduklarını belirtti

Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Pascal Confavreux, İsrail'in Filistinli esirlere yönelik idam yasasından son derece endişeli olduklarını belirterek, "İdam cezasının hem insanlık dışı hem de aşağılayıcı olduğunu biliyorsunuz." dedi.

Confavreux, bakanlığın haftalık basın toplantısında gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

AA muhabiri, Fransız Sözcü'ye, "İsrail Meclisi, Filistinli esirleri hedef alan idam cezası yasasını onayladı. İdam cezasına son vermiş bir ülke olarak, İsrail'in yalnızca Filistinli esirlere yönelik bu yasayı çıkarmasına tepkiniz nedir?" sorusunu yöneltti.

Confavreux, İsrail'in Filistinli esirlere yönelik idam cezasına ilişkin daha önce de farklı Avrupalı ortaklarıyla ortak açıklamalar yaptıklarına işaret etti.

Bu konuda son derece endişeli olduklarını dile getiren Confavreux, "İdam cezasının hem insanlık dışı hem de aşağılayıcı olduğunu biliyorsunuz." dedi.

Fransa'nın, idam cezasının her yerde kaldırılmasını savunduğunu vurgulayan Confavreux, cezaya ilişkin, "Bu, esasen demokrasilerin özgürce benimsediği demokratik ilkelere ve uluslararası taahhütlere aykırı." ifadesini kullandı.

Confavreux ayrıca, bu yasanın "ayrımcı yönünü" daha önce yaptıkları açıklamada kınadıklarının altını çizdi.

BM raportörlerine göre İsrail'de kabul edilen idam yasası "ayrımcı bir idam rejimi" oluşturuyor

Birleşmiş Milletler (BM) raportörleri, İsrail Meclisi'nde kabul edilen ve Filistinli esirleri hedef alan idam yasasının "ayrımcı bir idam rejimi" oluşturduğunu bildirerek, İsrail'in bu adımını kınadı.

BM raportörleri, konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı.

İsrail Meclisi'nde kabul edilen ve sadece Filistinlilere karşı idam cezası öngören yasanın ayrımcı bir idam rejimi oluşturduğu kaydedilen açıklamada, "(Yasa) İsrail'in uluslararası insan hakları hukuku kapsamındaki yükümlülüklerini açıkça ihlal ediyor. İsrail Meclisi'nin bu yasayı kabul etmesini kınıyor ve derhal yürürlükten kaldırılmasını talep ediyoruz." denildi.

Açıklamada, kabul edilen yasanın, İsrail'in Filistinlilere yönelik ayrımcı baskısında ciddi bir tırmanışa işaret ettiğine de vurgu yapıldı.

İsrail’in daha önce cinayet suçundan idam cezasını kaldırdığı ve uzun süredir fiilen idamları durdurduğu hatırlatılan açıklamada, "İsrail, sadece Filistinlileri hedef alan bir sistemde idam cezasını yeniden getirerek bu yasayla keyfi ve ayrımcı yaşam hakkından mahrum bırakmayı kurumsallaştırıyor. Filistinlileri idam için fiilen hedef alan bir yasa, Filistinlilerin yaşamlarının yasal korumaya daha az layık olduğunu gösteriyor" ifadeleri kullanıldı.

BM özel raportörleri

BM özel raportörleri, "İnsan Hakları Konseyinin özel mekanizmaları" diye tanınan sürecin parçası olarak biliniyor.

BM İnsan Hakları sistemindeki bağımsız özel mekanizmalar, Konsey'in belirli bir ülkenin durumunu veya dünyanın herhangi bir yerindeki tematik sorunları ele alan bağımsız bilgi toplama ve izleme mekanizmaları olarak öne çıkıyor.

Kurumun bünyesinde bulunmayan özel mekanizmaların uzmanları, gönüllülük esasına göre ve bağımsız şekilde çalışmalarını yürütüyor.

Arap Birliğinden Filistinli esirleri hedef alan "idam yasasına" ilişkin uluslararası soruşturma çağrısı

Arap Birliği, İsrail Meclisinde kabul edilen ve Filistinli esirlere idam cezası öngören yasayla ilgili uluslararası soruşturma başlatılması çağrısında bulundu.

Arap Birliği Konseyinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Arap Birliği, söz konusu yasayı görüşmek üzere olağanüstü toplantı düzenlendi.

Toplantıda, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) "Filistinli esirlere idam cezası öngören yasa tasarısının kabulü hakkında acil soruşturma başlatılması ve tasarıyı onaylayan İsrailli yetkililerin yargılanması" çağrısı yapıldı.

Söz konusu yasanın savaş suçu teşkil ettiği ve Filistin halkına karşı İsrail'in uyguladığı baskı ve apartheid sistemi pekiştirdiği vurgulandı.

Uluslararası ve yerel insan hakları kuruluşlarına "bu ayrımcı yasa nedeniyle sorumlu İsrailli yetkililerin evrensel yargı yetkisine sahip mahkemelerde yargılanması" çağrısı yapıldı.

Toplantıda ayrıca Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi bünyesinde kurulan uluslararası bağımsız soruşturma komitesine de Filistinli esirlere yönelik işkence, aç bırakma ve insanlık dışı muameleleri araştırması ve cezaevlerine erişimi sağlaması çağrısında bulunuldu.

Arap Birliği Konseyinin açıklamasında, Uluslararası Kızılhaç Komitesinden de İsrail'deki tüm cezaevi ve gözaltı merkezlerine derhal engelsiz erişim sağlamak için girişimlerini artırması istendi.

Ayrıca, Arap Parlamentosu ve Arap Parlamentolar Birliği başta olmak üzere ulusal parlamentolara "İsrail Meclisinin Parlamentolar Arası Birlik üyeliğinin askıya alınması için çalışma" çağrısı yapıldı.

Konsey açıklamasında, gayrimeşru işgal otoritesine bağlı yasama organı olması ve hukuka aykırı işgal ile apartheid sistemini pekiştiren yasalar çıkarması nedeniyle İsrail Meclisi ve üyelerine karşı yaptırım uygulanması talep edildi.

İsrail, Filistinlilere idam cezası yasasını onayladı

İsrail Meclisi, İran'a saldırıların gölgesinde Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onaylamıştı.

Yasaya göre, "İsrail'in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan birini öldürmek" suçlamasıyla hüküm giyenler idam edilebilecek. Uluslararası hak ve hukuk örgütleri özellikle yasanın bu maddesinin "Filistinlileri" hedef almak için hazırlandığına dikkati çekiyor.

Yasa, idam cezası kararı için oy birliği şartının aranmamasını ve kararın hakimlerce salt çoğunlukla verilmesini öngörüyor.

Yasa ile İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da da İsrail askeri mahkemelerinin idam cezası verebilmesinin önü açıldı. İşgal altındaki Batı Şeria’da askeri mahkemelerin Filistinli esirlere ölüm cezası vermesi halinde, af ve temyiz yolu kapalı olacak.

İsrail'de yargılanan Filistinli esirler için ise idam cezası ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek.

İsrailli bazı insan hakları örgütleri, Meclis'ten geçen yasanın iptali için İsrail Yüksek Mahkemesine başvurdu.

İsrail Yüksek Mahkemesi, Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi "Adalah"ın başvurusu üzerine yasa hakkında 24 Mayıs'a kadar ihtiyati tedbir kararı getirmişti.