Tunus'un bayrağı Türklerden miras

TUNUS - ENES CANLI

Tunus'un Osmanlı himayesindeyken kabul ettiği bayrak, günümüze kadar koruduğu şekliyle Türklerin Tunuslulara yaklaşık iki yüzyıllık mirası niteliğini taşıyor.

Tunus Mennube Üniversitesi Tarih Bölümü'nden Dr. Muhammed Rif Zayfallah, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tunus bayrağının Osmanlı döneminde ülkeyi yöneten yerel Türk beylerinden miras kaldığını söyledi.

Tunus ordusu üzerine hazırlanan bir kitapta bayrak bölümünü kaleme alan Zayfallah, Tunus'un Osmanlı öncesindeki Hafsi döneminde İslam devletlerindeki hilal sembolünü bayrağında bulundurmasına rağmen o dönem sarı ve yeşil renklerinin kullanıldığını aktardı. Tunuslu tarihçi, hilal ve yıldız sembollerinin Libya, Moritanya, Cezayir, Malezya gibi İslam ve Arap ülkelerinin bayrağında bugün de yer aldığına işaret etti.

Zayfallah, Tunus'un 16. yüzyılın ortalarından Osmanlı hakimiyetine girmesinin ardından buradaki yerel yönetici Beyler döneminde, farklı renklerden "mavi, kırmızı, yeşil" renklerinin bulunduğu bir bayrağın kullanıldığını belirterek, "Bu aynı zamanda Tunus için tek bir bayrak değildi. Denizde, orduda ayrı bayrak kullanılıyordu. Tunus beyinin sarayında ise daha karmaşık, içinde daireler, kılıç, yıldızlar bulunan ve törenlerde kullanılan bir bayrak vardı." diye konuştu.

"Tunus donanmasının Osmanlının yanında yer aldığını belli etmek istiyordu"

Tunus gemilerinin, Osmanlı Donanması'nın Batı donanmalarına karşı mücadele ettiği Navarin Deniz Muharebesi için yeni bayrakla yola çıktığını aktaran Zayfallah, şöyle devam etti:

"Tunus'taki II. Hüseyin Bey, Tunus donanma birliğini Osmanlı donanmasına destek için gönderdiği sırada, Tunus donanmasının Osmanlının yanında yer aldığını belli etmek istiyordu. Ancak bunun Tunus donanması olduğunun da anlaşılması amacıyla kırmızı fon ve beyaz dairenin içinde hilal-yıldız formatına karar verdi."

Zayfallah, Osmanlı'nın o dönemdeki bayrak yıldızının sekiz uçlu olduğunu ancak Tunus'un beş köşeli yıldızı tercih ettiğini ve Türk bayrağından farklı olarak Tunus'un hilal ve yıldızı beyaz bir daire içinde kullandığını belirtti.

Hilal ve yıldız değişmedi

Zayfallah, Tunus'ta bayrağın kabul edilmesinin ardından, ezberlenmesi, çizilmesi, dolayısıyla da üretilmesinin kolaylaştığı ve bayrağın giderek benimsendiğini, ülkede yaklaşık 70 yıl süren Fransız sömürge döneminde de Tunusluların "hilal ve yıldıza daha da bağlanarak" bağımsızlık için mücadele ettiğini aktardı.

Tunus'un hilal ve yıldızının bağımsızlıktan sonra da aynı şeklini koruduğunu vurgulayan Zayfallah, Türkiye'nin Kuzey Afrika'daki kardeş bayrağının 190 yıla uzanan geçmişiyle Ortadoğu ve Arap coğrafyasında en eski bayrak olarak öne çıktığını sözlerine ekledi.

Benzerlik kafaları karıştırıyor

İki ülkenin bayrakları arasındaki benzerlik zaman zaman sokaktaki vatandaşları, ünlüleri ve siyasileri bile zor durumda bırakıyor.

Tunus'un 2011'de Zeynel Abidin bin Ali döneminin sonunu getiren devrimle başlattığı "Arap Baharı" isimli süreçte, Mısır'ın Tahrir Meydanı'nda veya Libya'da sokağa inen göstericilerin elindeki Türk bayrakları dikkati çekmişti.

Fransa’da 2014 yılında aşırı sağcı Ulusal Cephe Partisi, Avrupa Parlamentosu seçimleri için düzenlediği kampanyada Türk bayrağı ile Tunus bayrağını karıştırdı.

Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine karşı çıkan ve bunu öne çıkaran aşırı sağcı parti, Twitter üzerinden hazırladığı ve seçmenlere gönderdiği seçim propagandasında Türkiye karşıtı iddialarını dile getirirken, yanlışlıkla Türk bayrağı yerine Tunus bayrağını kullandı.

Benzer şekilde, 2014'te Tunus Cumhurbaşkanı Munsif Merzuki'nin de katıldığı Fransa'nın Nazi işgalinden kurtuluş yıl dönümü kutlamalarında dağıtılan basın bildirisinde katılımcı devlet başkanları listesinde Tunus Cumhurbaşkanı'nın isminin yanında Türk bayrağı yer aldı. Ancak bu durum Tunus basını tarafından hoş karşılanmadı ve çok sayıda eleştiriye yol açtı.

İki bayrak arasındaki benzerliğin kurbanlarından biri de Fenerbahçe'ye 2017 yılında transfer olan Fransız futbolcu Mathieu Valbuena oldu. Sosyal medya hesabı üzerinden Türkiye'ye gelişini takipçilerine duyuran Valbuena, Türk bayrağı yerine Tunus bayrağı ile "İstanbul için yolculuk" fotoğrafını paylaştı. Ancak Valbuena'nın bu hatası takipçilerinin gözünden kaçmadı.