Tunus IMF'nin 'zor' taleplerini tartışıyor

TUNUS - Enes Kanlı, Hamdi Yıldız

Tunus, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) 2,3 milyar dolarlık kredi anlaşması çerçevesinde talep ettiği, yerel para birimi dinarda devalüasyon, bütçenin sırtındaki kamu maaşı yükünün hafifletilmesi ve kamu kurumlarının özelleştirilmesi gibi kemer sıkma taleplerini tartışıyor.

Arap Baharı sürecinin fitilini 2011 yılında ateşleyen Tunus, daha demokratik bir yönetim biçimini elde etmeyi başardı ancak devrim ekonomik vaatleri yerine getiremedi. Tunus sokakları, halen "daha iyi çalışma şartları, kalkınma, istihdam" gibi ekonomik taleplerle birçok gösteriye ve greve sahne oluyor.

Ancak IMF heyeti, yerel para birimi dinarda devalüasyon, devletin sırtındaki kamu maaşı yükünün hafifletilmesi, özelleştirme ve kemer sıkma gibi zor taleplerini Tunus'a iletti.

Kamu maaşlarındaki kesinti

IMF'nin talepleri sonrasında Maliye Bakanı Lamiya ez-Zeribi'nin, dinarda dalgalı kura geçileceği demecini, merkez bankasından bu sürecin "azar azar" olacağı açıklaması takip etti. Piyasalar, ekonominin dümenindeki isimlerden gelen çağrılara tepki gösterdi. Döviz sepeti Tunus dinarı karşısında tarihi rekorunu görerek, avro 2,7 dinara, dolar ise 2,5'e kadar yükseldi.

IMF'nin diğer bir talebi de bütçenin üzerindeki kamu maaşı yükünün hafifletilmesi. IMF heyeti son ziyaretinde "gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) kamu maaşı gideri oranının, dünyada en yüksek ülkeler arasında yer aldığı ve kamu borcunun 2016 yılı sonunda GSYİH'nin yüzde atmış üçüne kadar yükseldiğine" işaret etmişti. IMF, Tunus'tan bütçenin sırtındaki kamu maaşı yükünü hafifletmesini kredi şartı olarak yineledi.

"IMF'nin talepleri fakirlik oranını yükseltecek"

Tunuslu Stratejik Yatırım Danışmanı Muhammed Sadık Cebnun, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ülkede üretimin durma noktasına geldiğini ve 2017'nin ilk ayında da ithalat nedeniyle cari açığın geçen yıla göre yüzde 57 oranında arttığını söyledi.

IMF'nin taleplerine değinen Cebnun, "IMF'nin taleplerinin uygulanmasıyla birlikte yüksek enflasyon oluşacak. Beraberinde çalışanların işten çıkarılması, alım gücünün azalması ve piyasada aranan malların bulunamaması, Tunusluların yaşam standartlarında düşüşe yol açacak. Fakirlik oranları yükselecek. Bu da sonunda toplumsal tepkilerin artmasına neden olacak." ifadelerini kullandı.

İşsizlikle mücadele

Tunus'ta, Habib es-Sıyd hükümetinin ardından cumhurbaşkanlığı tarafından yürütülen yeni hükümet kurma çalışmaları sonucunda 14 Temmuz’da 9 siyasi parti ve 3 STK’dan oluşan katılımcı gruplar tarafından Kartaca Belgesi adı verilen bir belge imzalanmıştı.

Kartaca Belgesi çerçevesinde kurulan Ulusal Birlik Hükümeti, öncelikleri arasında güvenlik ve sosyal politikaların yanı sıra ekonomik kalkınma vaadinde bulunmuştu.

Kartaca Anlaşmasıyla göreve gelen Yusuf Şahid hükümeti 2016 yılının ikinci çeyreğinde artan işsizlik rakamları ve istihdam talepleriyle mücadele ediyor.

Tunus 2017 Bütçesi onaylanmasına ilişkin Parlamento oturumunda konuşan Şahid, "Bizim tercihimiz budur, bu zor bir tercihtir, acıdır ancak cesur bir tercihtir." ifadelerini kullanarak ağır ekonomik kararların ilk işaretini vermişti. Şahid, 18 Kasım’daki bütçe oturumunda eleştirilere Nazım Hikmet'in "Ben yanmasam, sen yanmasan, biz yanmasak, nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa." dizeleriyle cevap vermişti.