BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, IŞİD ve diğer aşırılıkçı terör gruplarının uluslararası barış ve güvenliğe açık bir tehdit olduğunu kaydederek, bu tehdide çok yönlü uluslararası yanıt verilmesi gerektiğini söyledi.
Ban, BM Genel Kurulu 69. dönem genel görüşmelerinin açılışında yaptığı konuşmada, geçen Eylülden bu yana BM'de yankı bulan ve çözüm aranan küresel gelişmeleri değerlendirdi.
"Son bir yıl BM anlaşmasının savunduğu değerler açısından felaket bir yıldı" diye konuşan Ban, "Soğuk savaşın hayaleti günümüzü dizayn etme amacıyla geri döndü" dedi.
Arap Baharı'nın vahşi bir şekilde ters istikamete girdiğini gördüklerini kaydeden Ban, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana bu çapta bir mülteci ve yerlerinden edilmiş insan problemiyle karşılaşılmadığını ve BM'nin hiç bu kadar acil insani yardım ulaştırma sorumluluğu altına girmediğini anlattı.
Dünyada son dönemde ortaya çıkan vahşet görüntülerine de değinen Ban, "Varil bombalarından kafa kesmeye, kasıtlı olarak sivilleri aç bırakmaktan hastanelere ve BM barınaklarına saldırı düzenlemeye varıncaya kadar insan hakları ve hukukun üstünlüğü saldırı altında" diye konuştu.
Suriye ve Irak'ta her geçen gün "barbarlığın arttığını" izlediklerini ifade eden Ban, "Dünya genelinde Müslüman liderler, İslam'da terörle kitlelere zarar vermenin olmadığını defalarca dillendirdiler. Bu aşırıcı gruplar uluslararası barış ve güvenliğe açık bir tehdittir ve çok yönlü uluslararası yanıt verilmesi gerekmektedir" dedi.
Ban, Ortadoğu'daki sorunların çözümünde BM Güvenlik Konseyi arasındaki bölünmüşlükten de yakınarak, "Suriye'de BMGK'nın harekete geçmemesi hem insani acılara hem de Güvenlik Konseyi ile BM sisteminin güvenilirliğine zarar vermiştir" diye konuştu.
Ebola ve iklim değişiliği
Ban, konuşmasında Batı Afrika'da iki binden fazla kişinin ölmesine neden olan Ebola salgınına da değinerek, bunun benzeri görülmemiş bir sağlık alarmı olduğunu söyledi.
Virüs konusunda yanlış bilgiler ve korku ile de savaşmaları gerektiğini ifade eden Ban, bu ülkelere seyahat sınırlaması getirmenin yayılmayı engellemeyeceğini aksine doktorların ve sağlık personelinin bölgeye ulaşımını aksatacağını dile getirerek, "Ebolaya yakalanan insanları izole edelim ama tüm ülkeyi ve bölgeyi değil" dedi.
Ban, konuşmasında iklim değişikliği sorununa temas ederek, bugün önlem alınmaması durumunda yarın çok daha büyük bedellerin ödenmek zorunda kalınacağı uyarısında bulundu.
Ürdün Kralı Abdullah'tan kolektif strateji çağrısı
Ürdün Kralı Abdullah ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, BM Genel Kurulu Genel görüşmelerinde yaptıkları konuşmalarda IŞİD konusuna değindi.
Ürdün Kralı Abdullah, Suriye ve Irak'ta radikalleri yenmek için kolektif bir strateji çağrısında bulunarak, "Bu bizim işimiz değil diyenler hatalılar" dedi.
Kral Abdullah her ülkenin güvenliğinin, Ortadoğu'nun kaderiyle şekilleneceğini ifade ederek, ülkesinin radikalizmle mücadele çabalarında "ön sırada" yer aldığını söyledi.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi de, radikallerin, İslam'ı kötüye kullanmasına izin verilmemesi gerektiğini belirtti. Sisi, konuşmasında, radikallerle mücadelede çabaların yoğunlaştırılması çağrısı yaparak, terörizmi vebaya benzetti.
Abdulfettah es-Sisi, bu hafta Suriye'de IŞİD mevzilerini hedef alan hava saldırılarına katkıda bulunan Arap ülkeleri içinde yer almayan ülkesiyle ilgili olarak da, haklara ve özgürlüklere saygı duyan "yeni bir Mısır" inşa etme sözü verdi.
New York'ta BMGK'ya karşı ''Dünya Beş’ten Büyüktür'' kampanyası
New York'ta Birleşmiş Milletler'deki (BMGK) karar mekanizmasının demokratikleştirilmesi amacıyla ''Dünya Beş’ten Büyüktür'' kampanyası başlatıldı.
BM 60. Genel Kurul görüşmeleri sırasında, Başkan Obama'nın kaldığı otelin hemen karşısındaki Marriot Oteli'nde düzenlenen toplantıda, ''Dünya Beş’ten Büyüktür'' kampanyasının lansmanı gerçekleştirildi.
Türkiye’den Genç Siviller’in ortağı olduğu uluslararası bir sivil ağ tarafından iki yıl boyunca yürütülecek kampanya için veto hakkına sahip ülkelerden ABD, İngiltere ve Fransa'da yayınlanan gazetelere ilan verilmeye başlandı.
BM'ye üye 193 ülke olmasına karşın sadece 5 ülkenin veto yetkisini kendi ulusal çıkarları doğrultusunda kullanmalarıyla uluslararası sorunların çözüm yollarının tıkanmasına neden BM'nin siyasi organı BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) yapısını hedef alan ''Dünya 5'ten Büyüktür'' kampanyasının tanıtımı, Alamet-i Farika reklam ajansının kampanya için çektiği klibin gösterimiyle başladı.
Toplantıda konuşan Sana Uddin, BMGK'nın üyelerinin 2. Dünya Savaşı'ndan itibaren sahip oldukları veto haklarını defalarca kullandıklarını belirtirken, antidemokratik yapıdaki BMGK'nın veto hakkı enstrümanıyla insan hakları ve uluslararası hukuk açısından ciddi sorun teşkil ettiğini ifade etti.
Eski dünya düzeninin değişim çağrısının yapılma zamanının geldiğini belirten Uddin, ''Artık dünyanın beşten büyük olduğunu söyleme zamandır'' dedi.
Daha sonra söz alan Beybin Somuk ise bugüne kadar BMGK üyelerinin 269 kere veto hakkını kullandığını ve bu kararların hepsinin ülkelerin kaderini etkilediğini ifade etti. Bir veto hakkının 200'ye yakın devletin toplam oylarından daha büyük olduğunu belirten Somuk, veto hakkı olan 5 ülkenin neden seçildiğinin sorgulanabileceğini belirtti.
Somuk, ''Dünya Beş’ten Büyüktür'' kampanyasının İstanbul, Brüksel, Brezilya ve Güney Afrika’da düzenlenecek toplantılarla devam edeceğini belirtti, kampanyaya dünyaca ünlü isimlerin sosyal medyadan desteklerini açıklayacaklarını ifade etti.
Somuk, veto hakkına sahip beş ülkede yayınlanan Washington Post, Le Monde ve Guardian gazetesinde ilanlar verildiğini ancak Moscow Times ve China Daily gazetelerinin ilanı önce yayınlayacaklarını bildirmelerine rağmen son anda yayınlamaktan vazgeçtiklerini söyledi.
Gazetelere verilen ilanda yer alan "Dünya Beş’ten Büyüktür" başlıklı çağrı metninde, BMGK üyelerinin veto yetkilerinin ulusal çıkarları çerçevesinde kullandıkları belirtilerek, BMGK'nın meşruiyetinin artırılması, iyi yönetim ve adil temsil için ''artık dünyanın beşten büyük olduğunu söyleme zamanıdır'' ifadesine yer verildi.
Öte yandan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da BM Genel Kurul'undaki konuşmasının bir bölümünde, BMGK'nın antidemokratik yapısına dikkat çekerek, ''Dünya Beşten Büyüktür'' dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
