Suudi Arabistan ile Kanada arasında diplomatik kriz

İSTANBUL/TORONTO/RİYAD

Suudi Arabistan'ın, Kanada'nın Riyad Büyükelçisini istenmeyen kişi ilan ettiği, ülkeyi terk etmesi için 24 saat süre verdiği ve Kanada'yla tüm ticari ilişkileri dondurduğu bildirildi.

Suudi Arabistan güvenlik makamlarının, bazı insan hakları aktivistlerini gözaltına almasının ardından Kanada'dan yapılan açıklamalar iki ülke arasında diplomatik krize neden oldu.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan ve ülkenin resmi ajansı SPA'da yer alan açıklamada, Kanada'nın Riyad Büyükelçisi Dennis Horak'ın istenmeyen kişi ilan edildiği ve ülkeyi 24 saat içinde terk etmesinin gerektiği belirtildi.

"Karar Kanada'nın açıklamalarına tepki olarak alındı"

Kanada ile ticari ilişkilerin ve yatırımların dondurulduğu ifade edilen açıklamada, söz konusu kararın, Kanada Dışişleri Bakanı Chrystia Freeland ve Kanada Büyükelçiliğinin "Suudi Arabistan'da gözaltına alınan aktivistlerin derhal serbest bırakılması" yönündeki açıklamalarına tepki olarak alındığı kaydedildi.

Açıklamada, Suudi Arabistan'ın Ottawa Büyükelçisi Nayif bin Bender es-Sediri'nin de istişare amacıyla ülkeye çağrıldığı bilgisi yer aldı.

Açıklama, şu ifadelere yer verildi:

"Kanada'nın tutumu Suudi Arabistan Krallığı'nın iç işlerine açık ve bariz bir müdahaledir ve en temel uluslararası normlara ve devletler arasındaki ilişkileri yöneten tüm yasalara aykırıdır. Kanada'nın açıklamasındaki 'hemen serbest bırakmak' ifadesi, devletler arasındaki ilişkilerde çok talihsiz, kabul edilemez ve kınanmayı gerektiren bir ifadedir. Suudi Arabistan Krallığı, tarihi boyunca Krallığın içişlerine herhangi bir müdahaleyi kabul etmemiş ve kabul etmeyecektir. Suudi Arabistan Krallığı, Kanada'nın tutumunu kendisine yönelik bir saldırı olarak değerlendirir ve bu, egemenliğini zayıflatmaya çalışan herkesi caydıracak sağlam bir duruş gerektirir. Kanada'nın tutumu, Krallık yasalarının, egemenlik ilkesinin ve prosedürlerinin ağır ve kabul edilemez bir ihlalidir.’’

Eğitim programları ve uçuşlar da durduruldu

Öte yandan, Suudi Arabistan Eğitim Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Riyad yönetiminin, Kanada'yla eğitim, burs ve öğrenci gönderilmesi programlarını durdurduğu ifade edilerek, bu tür programlara kayıtlı olanların diğer ülkelere nakli için acilen bir program hazırlanacağı ifade edildi.

Suudi Arabistan Hava Yollarından yapılan yazılı açıklamada ise gelecek pazartesi gününden itibaren Kanada'nın Ontario eyaletinin merkezi Toronto'ya yönelik gidiş-dönüş seferlerinin durdurulacağı ifade edildi.

Açıklamada, Toronto'ya yapılan rezervasyonların askıya alındığı belirtilerek, daha önceden alınan tüm biletlerin iptal ve iadesinde herhangi bir kısıtlama yapılmayacağı aktarıldı.

Açıklamada ayrıca, Toronto yolcuları için alternatif çözümler bulunacağı kaydedildi.

Arap Birliği'nden destek

Arap Birliği, iç işlerine müdahale edilmesini reddeden tutumu konusunda Suudi Arabistan'ı desteklediğini belirtti.

Birlik tarafından, Suudi Arabistan ile Kanada arasındaki gerginliğin ardından yapılan yazılı açıklamada, "Arap Birliği, iç işlerine müdahale edilmesini kabul etmeyen tutumu konusunda Suudi Arabistan'ı destekliyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, iki ülke arasındaki anlaşmazlığa ilişkin gelişmelerin ciddi şekilde takip edildiği kaydedilerek, söz konusu anlaşmazlığın, bazı ülkelerin diğerlerinin iç işlerine yönelik eleştiri ve dikte çabalarında görülen olumsuz yaklaşımının yansıması olduğu aktarıldı.

Kanada Dışişleri Bakanı Freeland, 2 Ağustos'ta Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Raif Bedevi'nin kız kardeşi Semer Bedevi'nin Suudi Arabistan’da gözaltına alındığını öğrenmekten derin endişe duydum. Kanada, bu zor zamanda Bedevi ailesiyle birlikte duruyor ve hem Raif hem de Semer Bedevi'nin derhal serbest bırakılmasını şiddetle desteklemeye devam ediyoruz." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Öte yandan Kanada Dışişleri Bakanlığının resmi Twitter hesabından 3 Ağustos'ta yapılan paylaşımda da "Kanada, Semer Bedevi'nin de dahil olduğu Suudi Arabistan'daki sivil toplum ve kadın hakları aktivistlerinin tutuklanmasından ciddi kaygı duyuyor. Suudi yetkilileri, onları ve diğer barışçıl insan hakları aktivistlerini derhal serbest bırakmaya çağırıyoruz." ifadeleri kullanılmıştı.