NEW YORK
BM Genel Kurulu toplantıları vesilesiyle Suriye'deki krizin çözümüne yönelik artan diplomatik çabalar ve ABD'nin askeri müdahale seçeneğini yüksek sesle dile getirmesi BM Güvenlik Konseyi'nin 5 daimi üyesi ABD, Rusya, Fransa, İngiltere ve Çin'in Suriye taslağı üzerinde anlaşmasını sağladı.
Suriye rejimini her koşulda destekleyen Rusya ile Batılı ülkeler arasında uzun süredir devam eden görüş ayrılığı dün nihayet aşıldı ve anlaşma sağlandığı duyuruldu.
Taslak üzerinde veto yetkisi olan 5 ülkenin anlaşması üzerine metin, veto yetkisi olmayan geçici 10 üyeye de dağıtıldı.
Taslakta her nerede olursa olsun kimyasal silah kullanımının uluslararası barış ve güvenliğe tehdit oluşturduğu belirtilerek, başta 21 Ağustos'taki saldırı olmak üzere Suriye'de kimyasal silah kullanılması en şiddetli biçimde kınanıyor.
Suriye'de kimyasal silah kullanımı, geliştirilmesi, üretilmesi, temin edilmesi, stoklanması, doğrudan ya da dolaylı olarak diğer devletlere ya da devlet dışı gruplara transfer edilmesine izin verilmeyeceği kaydedilerek, bu kapsama Suriye'deki tüm tarafların girdiği vurgulanıyor.
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) Yönetim Kurulu'nun aldığı bütün kararlara Suriye'nin uyması istenen taslakta, BM ve OPCW'nin atadığı görevlilerin güvenliklerinin sağlanması ve istenilen her yerde denetim yapabilmeleri için giriş izninin verilmesi talep ediliyor.
Taslakta OPCW Yönetim Kurulu kararları ile BMGK kararına uyulup uyulmadığının denetlenmesi konusuna da yer verilerek, OPCW'nin düzenli olarak uygulamaları denetleyerek BM Genel Sekreteri aracılığıyla BMGK'ya rapor sunması isteniyor.
Saldırıların sorumlularının hesap vermesi konusuna da yer verilen taslakta, Suriye'de kimyasal silah saldırısında sorumluluğu bulunan bireylerin yargılanması gerektiği belirtildi.
Geçiş hükümeti
Geçen yıl haziran ayındaki uluslararası toplantıda kabul edilen Cenevre Mutabakatı'na atıf yapılan karar taslağında, mutabakat metninde yer alan siyasi geçiş sürecine destek verildi.
Tüm yürütme yetkisini yüklenecek geçiş hükümetinde, karşılıklı rıza ile mevcut hükümet, muhalifler ve diğer gruplardan temsilcilerin bulunabileceği vurgulandı.
Cenevre Mutabakatı'nın uygulanması için uluslararası konferans düzenlenmesi çağrısı yapılan taslakta, Suriye'deki tüm taraflardan yapıcı bir biçimde sürece dahil olmaları ve Cenevre Mutabakatı'na bağlı olarak istikrar ve uzlaşmanın temin edilmesi isteniyor.
Taslakta BM üyesi ülkelerden kimyasal, biyolojik ve nükleer silah geliştirme, kullanma ya da sahip olma çabasında olan devlet dışı aktörlere her türlü destekten sakınmaları uyarısı da yapılarak, özellikle Suriye'nin komşularından bunun aksi yöndeki uygulamaları derhal BMGK'ya bildirmeleri isteniyor.
BM Şartı'nın 7. bölümü
Taslakta bu karar metnine uyulmaması, Suriye'de kimyasal silahların izinsiz transferleri ya da bu silahların kullanılması halinde BM Şartı'nın 7. bölümü altında önlemler alınacağı vurgulanıyor.
Metinde yer alan bu maddenin, Suriye'nin kararlara uymaması durumunda askeri güç kullanılmasına yetki verip vermeyeceği tartışılıyor. Bazı diplomatlar askeri güç için yeni bir BMGK kararı gerektiğini belirtiyor.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Samantha Power, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Suriye'nin kimyasal silahlarının imhasına ilişkin kararlara uymaması durumunda 7. bölüm altında gerekli önlemlerin alınmasına yetki veren BMGK kararın sonunda hazır hale getirildiğini kaydetti.
Oylama bugün olabilir
Kerry ve Lavrov'un görüşmelerinin ardından Suriye karar tasarısı üzerinde anlaşma sağlandığının duyurulması üzerine oylamanın ne zaman yapılacağı gündeme geldi.
BM Genel Kurul çalışmaları dolayısıyla BMGK üyesi ülkelerin dışişleri bakanları New York'ta bulunuyor.
Fransa'nın BM Daimi Temsilciliği, BMGK tasarısının bu akşam bakanlar düzeyindeki toplantıda oylanmasının planlandığını açıkladı. Ancak henüz BMGK başkanlığından ne zaman oylama yapılacağına ilişkin bilgi verilmedi.
Taslağın oylanması için OPCW uzmanlarının Suriye'nin kimyasal silahlarının denetlenmesi ve muhafazasını içeren düzenlemesinin beklenebileceği de belirtiliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
