Suriye tasarısı BMGK'da kabul edildi

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER

BM Güvenlik Konseyi, Suriye'de siyasi diyalog sürecinin başlaması ve ülke genelinde ateşkes ilan edilmesini isteyen ve Cenevre Bildirisi ile Viyana toplantılarında alınan kararları teyit eden karar tasarısını oy birliği ile kabul etti.

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry başkanlığında, Uluslararası Suriye Destek Grubu toplantısının ardından bir araya gelen Konsey üyeleri, bu toplantıda üzerinde uzlaşılan karar tasarısını görüştü.

Tasarı 15 üyenin de olumlu oyuyla kabul edildi.

Kararda, Cenevre Bildirisi ile Viyana toplantılarında uzlaşılan temelde siyasi geçiş sürecinin başlatılması istendi. Sürecin, Suriyeliler öncülüğünde ve tüm tarafların rızasıyla tam yürütme gücü olan geçiş hükümeti kurulmasını içerdiği vurgulandı.

Siyasi müzakereler ve ateşkesin birbiriyle ilişkili olduğu ve birlikte yürümesi gerektiği kaydedilen kararda, ocak ayı başında hem BM gözetimi altında siyasi müzakerelerin hem de ülke genelinde uygulanacak ateşkesin başlatılması hedeflendiği belirtildi.

Konsey, BM Genel Sekreterliği'nden de ateşkesin uygulanması, gözetlenmesi ve raporlanmasına ilişkin uygulanabilecek modelleri en geç bir ay içinde BMGK'ya sunması istendi.

Kararda, Viyana'daki görüşmelerde alınan, "Suriyelilerin önderliğinde 6 ay içinde geçiş süreci, taraflar arasında müzakerelerin başlaması ve ateşkes sağlanması, yeni bir anayasa yapılması, 18 ay içinde adil bir seçim düzenlenmesi ve BM denetiminde terör örgütü-muhalif ayrımı yapılması için çalışılması" kararının desteklendiği vurgulandı.

Kararda Ürdün'ün, Suriye'de hangi grup ve kişilerin terörist olarak kabul edileceğine ilişkin Uluslararası Suriye Destek Grubu'na sunduğu liste için teşekkür edildi ancak kimlerin terörist olarak kabul edileceğine ilişkin açıklamaya yer verilmedi.

Kararda tüm Suriye'ye insani yardım ulaştırılmasının temin edilmesi ve komşu ülkelere sığınan Suriyelilerin ülkeye dönebilmeleri için güvenli ortamın oluşturulması çağrısı da yapıldı.

"Esed'in geleceği" ve "terörist gruplar" konuları belirsiz

Suriye ile ilgili tüm müzakerelerdeki en kritik konuların başında gelen "Esed'in siyasi geleceğinin ne olacağı" meselesine BMGK karar tasarısında yer verilmedi. Tasarıda, Esed'in siyasi geçiş sürecinde bir rol oynayıp oynamayacağına ilişkin herhangi bir maddenin yer almaması, Konsey'in daimi üyeleri arasında Esed'in geleceğine ilişkin görüş ayrılıklarının henüz giderilemediğini ortaya koydu.

Üzerinde uzlaşılamayan bir diğer konu olan hangi grup ve kişilerin "terörist" olarak kabul edileceğine ilişkin de tasarıda herhangi bir ibare yer almadı. Bu konuda Ürdün'ün sunduğu öneri kabul edilmedi.

Bu iki konu dışında, başlaması öngörülen siyasi müzakerelerde yer alacak Suriyeli muhaliflerin tespiti de ayrıca ele alınması gereken bir husus olarak gündemdeki yerini koruyor.

Siyasi müzakerelerin başlaması ve ateşkesin uygulanabilmesi bakımından Esed'in geleceği, "terörist" olarak kabul edilecek gruplar ve muhalefet temsilcilerinin tespitinde anlaşılması gerekiyor.

Muhabir: Mustafa Keleş,Hakan Çopur