KAMENİCA - VESNA BESİC
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da yaşanan en büyük insanlık trajedisi olarak kabul edilen, en az 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği Srebrenitsa soykırımında hayatta kalmayı başaran Ramiz Nukic, 14 yıldır soykırım kurbanlarının izini sürüyor.
Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da 1995'te yaşanan soykırımında öldürülenlerin kemiklerini ve özel eşyalarını bularak yıllardır sevdiklerini arayan kurban yakınlarını bir nebze olsun mutlu etmeye çalışan Nukic, 14 yıldır "ölüm yolu" olarak da bilinen orman yolunda Srebrenitsalı kurbanların kemiklerini ve eşyalarını topluyor.
Soykırım başladığı günlerde terk etmek zorunda kaldığı Srebrenitsa'ya 2004'te dönen Nukic, o yıldan beri bıkmadan ve usanmadan kurbanların izlerini araştırıyor.
AA muhabirine konuşan Nukic, bugüne kadar 260 kemik bulduğunu belirterek, bu arayışa sevdiklerini kaybeden kurban yakınlarına yardımcı olabilmek için başladığını söyledi.
Halk arasında "ölüm yolu" olarak da bilinen orman yolunda her yıl geleneksel olarak düzenlenen Barış Yürüyüşü'ne bu yıl dahil edilen Kamenica tepesindeki 13 kilometrelik yolun mayınlardan temizlenmesinin ardından burada yeni kemikler bulduğunu anlatan Nukic, kendisinin de 1995'te bu yoldan geçerek hayatta kaldığını anımsattı.
Nukic, ölüm yolunda iki erkek kardeşini, babasını ve amcasını kaybettiğini kaydederek, "Burada binlerce insan öldürüldü. Orman yolundan her geçtiğimde o günler aklıma geliyor." dedi.
Nukic, orman yoluna ilk kez babası ve erkek kardeşlerinin cenazelerini bulmak için gittiğini anlatarak, "Yol üzerinde çok sayıda kemik bulunca devam etmeye karar verdim. Ardından Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü ile irtibata geçtim. Topladığım kemikleri kimlik tespiti için yetkililere teslim ediyorum." diye konuştu.
Sevdiklerinin bir kemik parçasına dahi mutlu olan kurban yakınları için kemik aramayı sürdüreceğini dile getiren Nukic, "Ailelere yardım etmek istiyorum çünkü ben de babam ve kardeşlerimin kemiklerine ulaştığımda çok mutlu hissetmiştim. En azından nerde olduklarını, nereye gömüldüklerini biliyorum." ifadelerini kullandı.
Nukic, Kamenica'da bulduğu yeni kemik parçalarını da enstitü yetkililerine teslim edeceğini belirterek, "14 yıldır her gün ortalama sekiz kilometre yürüyorum. Yağmur çamur demeden kemik arıyorum. Mayınlı bölgelere de girdim." dedi.
Ormanlık bölgede kemikler dışında konserve kutuları, ayakkabılar, ayna ve kaşık gibi kurbanlara ait eşyalara da rastladığını aktaran Nukic, Kamenica tepesinde Sırpların kurduğu pusularda öldürülen sivillere ait el, ayak, diş ve parmak kemiklerine ulaştığını, Kamenica'da toprak altında kan gölü olduğunu sözlerine ekledi.
Srebrenitsa'nın 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri tarafından işgal edilmesinin ardından Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan Boşnak siviller Sırplara teslim edildi.
Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, en az 8 bin 372 Boşnak sivili ormanlık alanlarda, fabrikalarda ve depolarda katletti. Katledilen Boşnaklar, toplu mezarlara gömüldü.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.
Bu yılki cenaze töreninin ardından kimlik tespiti yapılan 35 kurban daha toprağa verilecek.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
