Silahsızlanma Konferansı'nda Suriye'ye tepki ve boykot

CENEVRE - Bayram Altuğ

Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nde devam eden Silahsızlanma Konferansı'nın dönem başkanlığını Suriye'nin devralması tepkilere neden oldu. Bazı üye ülkeler konferansı boykot etme kararı verdi.

65 ülkenin üye olduğu Cenevre merkezli Silahsızlanma Konferansı'nın dönem başkanlığı, alfabetik sıraya göre bugün Suriye'ye geçti.

Suriye, gelecek dört hafta dönem başkanlığını yürüttükten sonra görevi Tunus alacak.

BM Uluslararası Bağımsız Suriye Araştırma Komisyonu'nun, geçen ay iç savaşın başından bu yana Suriye'de 34 farklı olayda kimyasal silahların kullanıldığının komisyon tarafından belgelendiğini açıklamasının ardından, Suriye'nin Silahsızlanma Konferansı'na dönem başkanı olması sert tepkilere yol açtı.

AA muhabirinin güvenilir kaynaklardan edindiği bilgiye göre, üye ülkelerin birçoğu, Konferans'ın bu dönem içinde toplantılarına katılmayarak Suriye'yi boykot edecek. Boykot kapsamında konferansa katılımın düşük seviyede kalacağı belirtildi.

BM kaynakları ise konferansın dönem başkanlığının değiştirilmesine, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in dahi yetkisinin olmadığını, alfabetik sıraya göre rotasyonlu dönem başkanlığı sisteminin 1979'da başladığını kaydetti.

Kaynaklar, Suriye'nin dönem başkanlığının engellenmesinin ancak ülkelerin bir araya gelerek karar alması ya da Suriye'nin kendi isteğiyle çekilmesi durumunda mümkün olacağına işaret etti.

BM İzleme Örgütü'den sert tepki

Cenevre merkezli sivil toplum kuruluşu BM İzleme Örgütünün son iki ayda Beşşar Esed rejiminin başkanlığı devralmasına karşı yürüttüğü kampanya ise sonuçsuz kaldı. Bununla beraber örgütün başta İngiltere, Fransa, Almanya ve Kanada gibi üye ülkelerin büyükelçilerinin konferansı boykot etme çağrısı ise karşılık bulmuş görünüyor.

Örgütün Başkanı Hillel Neuer ise yaptığı açıklamada, "Beşşar Esed rejiminin küresel kimyasal ve nükleer silahsızlanma çalışmalarına başkanlık etmesi, seri tecavüzcülerin kadınlarla dolu bir barınağa konulması gibi bir şey." ifadesini kullandı.

"Uluslararası toplum sessiz kalmamalıdır"

ABD'nin Silahsızlanma Konferansı Daimi Temsilcisi Büyükelçi Robert Wood da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Suriye'nin Silahsızlanma Konferansı'nda dönem başkanı olmasına tepki gösterdi.

Büyükelçi Wood, "Suriye'nin 4 hafta dönem başkanlığını başlatacağı 28 Mayıs Pazartesi, Silahsızlanma Konferansı'nın en karanlık günlerinden biri olacak. Şam rejiminin Silahsızlanma Konferansı'na başkanlık etmek için ne güvenirliliği ne de ahlaki otoritesi vardır. Uluslararası toplum sessiz kalmamalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 11 Nisan'da yaptığı açıklamada, Suriye'de rejimin kuşatması altındaki Doğu Guta'nın Duma ilçesine düzenlenen saldırıyı kınamış ve yaklaşık 500 kişide yüksek derecede zehirli kimyasallara maruz kalındığını gösteren semptomlara rastlandığını açıklamıştı.

Türkiye'nin de aralarında olduğu 65 ülkenin üye olduğu Cenevre merkezli Silahsızlanma Konferansı, 1979'da kuruldu. Konferansın yıllık üç oturumunda silahsızlanma konuları müzakere ediliyor. Üyelerin dönüşümlü başkanlık ettiği toplantılarda her üye oturumların 4 haftasına başkanlık yapıyor.