SAINT LOUIS – ÖMÜR MELİH ÜZELCE
Afrika’nın Venedik’i olarak anılan Senegal’in ada kenti Saint Louis'de, sömürge döneminden kalma çok sayıda eser bulunuyor.
Bir dönem ülkenin başkenti Saint Louis'deki Büyük Cami, minaresindeki çan ve saatle Fransız sömürgesinin izlerini taşıyor.
Senegal Nehri'nin ağzında bulunan ada üzerine kurulan kentin eski yapıları arasında bulunan Büyük Cami, minaresindeki çan ve saatle, cami mimarisinde tek özgün eser olarak dikkati çekiyor.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından 2000’de dünya mirası listesine alınan Büyük Cami, dünyada çanı ve saati olan tek cami özelliği taşıyor.
Bu durumun bölgeyi işgal eden Fransızların şehirde cami yapımına izin vermemesinden kaynaklandığı belirtiliyor. Sömürgeci Fransızların, yerel halkın yoğun talebi üzerine şehrin dışında olması ve namaz çağrısının çan ile yapılması şartıyla cami inşaatına izin verdiği ifade ediliyor. Söz konusu şartlara uyularak yapılan caminin inşasına 1838’de başlandığı ve 1847 yılında bitirildiği kaydediliyor.
Saint Louis kentinin kuzeyinde bulunan Büyük Cami'nin yapımına ilişkin çeşitli iddialar ortaya atılıyor.
İmam Serigne Amadou Dieng (84) çanın namazı duyurmak için değil, saati belirtmek için çaldığını savunuyor. Dieng, “Namaz için müezzinler ezan okuyordu. Gerçi, sömürge zamanında 12-14 saatleri arasında gürültü yapmak yasaktı fakat yine de namaz çağrısı müezzin tarafından yapılıyordu” diyor.
Bazılarına göre ise Saint-Louis çoğunlukla Müslüman şehri olmasına rağmen söz konusu durum, "saygın melezlerin" (Fransız-Senegal) cami yapımına karşı çıkmalarından kaynaklanıyor.
Bir diğer iddiaya göre de caminin nereye inşa edileceği sorun olunca, dönemin din adamları, bu kararın Ticani Cemaati lideri El Hadj Omar Foutiyou Tall tarafından verilmesini istiyor. Tall, cemaati adanın kuzeyine götürüp, Kabe’nin yönünü göstererek, bastonunu havada sallıyor. Bu sırada Tall’ın yanında bulunan cemaat, Kabe’ye doğru çalan çan sesleri duyuyor.
Nasıl ve neden yapıldığı halen tartışılan Büyük Cami, mimarisiyle ziyaretçilerin ilgi odağı oluyor.
Öte yandan, Senegal'i işgal eden Fransızların 1659’da başkent olarak kullanmaya başladıkları Saint Louis’de sömürge döneminden kalma bir çok yapı halen kullanılıyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
