İSTANBUL - Tayfun Salcı
Yeryüzü Doktorları Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Kerem Kınık, çoğunluğu Müslüman yaklaşık 1 milyon kişinin mülteci durumuna düştüğü Orta Afrika Cumhuriyeti'nin salgın hastalık tehdidi altında olduğunu söyledi.
İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) heyeti ve Türk sivil toplum kuruluşlarından oluşan İnsani Yardım Platformu heyetiyle geçen günlerde Orta Afrika Cumhuriyeti'nde temaslarda bulunan Kınık, AA muhabirinin sorularını cevapladı.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde, başlangıçtaki sosyo-ekonomik gerekçelerinden uzaklaşıp son dönemde bir Hristiyan - Müslüman çatışmasına dönüşen krizin, en çok ülkedeki Müslümanları etkilediğini anlatan Kınık, "Bugün itibariyle 1 milyona yakın insan evinden edilmiş durumda. Kaç kişinin hayatını kaybettiği, kaç kişinin yaralandığıyla ilgili sağlıklı bir veri de elimizde yok" dedi.
"Ölü sayısı resmi rakamın üzerinde"
Bölgedeki Birleşmiş Milletler (BM) misyonuyla görüşmelerinde yetkililerin çatışmalarda hayatını kaybedenlerin gerçek sayısının resmi açıklamanın çok üzerinde olabileceğini kabul ettiğini anlatan Kınık, bir milyona yakın kişinin sürüldüğü bir yerde resmi ölü sayısı 1600'ü birkaç onla çarpmak gerektiğini söyledi.
Türkiye'deki yardım kuruluşlarının, geçen yılın sonunda kritik bir hal alan Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki insani krizle bu yılın başından itibaren ilgilenmeye başladığını anlatan Kınık, "Bazı kuruluşlar Orta Afrika'nın Kamerun ve Çad sınırına insani yardım gönderdi. Fakat krizin artarak devam etmesi ve kompleks bir hal alması nedeniyle bölgeye gitme, yerinde inceleme ve iki tarafla da görüşme kararı aldık" diye konuştu.
Bölgede 13 Mayıs'ta başlayan temasları kapsamında Orta Afrika Cumhuriyeti Başbakanı Andre Nzapayeke, bazı bakanlar, ülkedeki yabancı büyükelçiler ile güvenliği sağlayan Fransız ve Afrika Birliği askeri mercileriyle görüştüklerini belirten Kınık, ayrıca mülteci kamplarının yer aldığı komşu ülkeler Çad ve Kamerun'a da gittiklerini kaydetti.
"Kriz derinleşecek"
Bu temaslarla ülkedeki insani krizin sosyal boyutunu anlamaya çalıştıklarını ifade eden Kınık, şu bilgileri verdi:
"İnsani yardımın bir parçası da insani diplomasi dediğimiz, bu çatışmaların durdurulması, çözülmesi ve yapacağımız yardımın güvenliğinin sağlanması faaliyeti. Bugün 360 bine yakın insan ülkenin dışında, 700 bin civarında insan da ülke içinde mülteci durumunda. Bunların gıda, barınma, korunma, sağlık hizmetleri, eğitim gibi her türlü yardıma ihtiyaçları var. Sahaya indiğimizde ülkedeki krizin daha da derinleşme potansiyeli olduğunu gördük. Krizin başlangıcında belki ekonomik, politik boyutlar olabilir ama bugün en tehlikeli noktaya gelmiş, Hristiyan ve Müslüman çatışması halini almış durumda. Uluslararası destek maalesef yeterli değil. Ülkedeki krizi daha da derinleştirecek, riski daha da artıracak yağmur mevsimi başlıyor. İçme suyuna erişimin az olduğu, tuvaletin olmadığı ve insanların her türlü olumsuz etkiye açık şekilde dışarıda yaşadığı kamplarda kolera, kızamık, menenjit, çocuk felci, sıtma salgınları bekleniyor. Sağlık yardımları özellikle bu nedenle çok önemli. Ülkedeki çatışma ortamında yaşanan can kayıplarının kat kat fazlası, hastalıklara bağlı olarak önümüzdeki dönemde görülebilir. Bu özelikle 'kırılgan nüfus' olarak nitelendirebileceğimiz çocuklar, yaşlılar ve hamile kadınlar için tehdit teşkil ediyor."
Kınık, ülkeyi bekleyen bir tehlikenin de açlık olduğunu belirterek, "Köylerinde yaşayan, kendi ektiklerini yiyen tarım toplumu insanları yerlerinden yurtlarından edildikleri için ekim mevsimini kaçırdı. Orta ve uzun dönemde bu insanları daha büyük bir açlık bekliyor. Yardımlar daha uzun soluklu planlanmalı" dedi.
Bangui'de tıp merkezi
Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki tıbbi personelin yüzde 80'inin ülkedeki çatışmalar nedeniyle mülteci konumuna düştüğü bilgisini veren Kınık, bizzat Başbakan Nzapayeke'nin başkent dışında kayıtlı bir tek doktor kaldığını söylediğini aktardı.
Yeryüzü Doktorları olarak Kamerun, Çad ve Orta Afrika Cumhuriyeti içinde mültecilere yönelik 13 sağlık projesi geliştirdiklerini anlatan Kınık, bu kapsamda Müslümanların "mahsur" kaldığı iki noktaya öncelik verildiğini söyledi.
Başkent Bangui'de 20 bin Müslümanın sığındığı Merkez Camisi'ne yakın bir noktada belediyenin kendilerine bir bina tahsis ettiğini anlatan Kınık, ilk bir tıp merkezini bu bölgede önümüzdeki günlerde açacakları bilgisini verdi. Kınık, ikinci tıp merkezinin de 12 bin Müslümanın mahsur kaldığı, Bangui'ye 150 kilometre uzaklıktaki, Hristiyan Antibalaka milislerinin hakimiyetindeki Boda bölgesinde açılacağını söyledi. Kınık ayrıca, ülkenin kuzeydoğusundaki bir hastaneye de ekipman ve işletme desteği sağlayacaklarını kaydetti.
"Türkiye'yi hami olarak görüyorlar"
Yeryüzü Doktorları Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Kerem Kınık, Türkiye'de, Orta Afrika Cumhuriyeti'ne yardım amaçlı oluşturulan İnsani Yardım Platformu'nun, mültecilere yönelik olarak komşu ülkeler Çad ve Kamerun'a bu hafta içinde 2 kargo uçağıyla toplam 120 tonluk tıbbi yardım malzemesi göndereceğini söyledi.
Başkent Bangui'ye bir cuma günü vardıklarını anlaran Kınık, "Cuma namazını Müslümanların sığındığı, mülteci kampı haline gelmiş Merkez Camisi'nde kıldık. Hutbede hoca, Soma faciasıyla ilgili taziyelerini bildirdi. Ülkedeki her toplantımızda görüştüğümüz liderler Soma'yla ilgili üzüntülerini ifade etti. Türkiye'yi yakından takip ediyorlar" ifadelerini kullandı.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde Türkiye'nin "küresel bir vicdan hareketi destekçisi" olarak görüldüğünü aktaran Kınık, "Türkiye'yi bir hami olarak gördüklerini müşahade ettik. Türkiye'den devlet ve sivil toplum olarak beklentileri büyük" vurgusunu yaptı.
"150 bin Hristiyan da mülteci"
Çatışma ortamında mülteci durumuna düşen yaklaşık 1 milyon kişi arasında 150 bin kadar da Hıristiyan bulunduğunu anlatan Kınık, bunların daha ziyade başkent Bangui'deki havalimanı etrafında ve komşu ülke Demokratik Kongo'daki kamplarda kaldığını söyledi.
Kınık, Orta Afrika Cumhuriyeti'nde Müslümanların azınlıkta oldukları bölgelerden kaçmak zorunda bırakıldığını, buna mukabil Müslümanların çoğunlukta olduğu ülkenin güneydoğu bandında Hristiyan nüfusun sorunsuz yaşamaya devam ettiğini gözlemlediklerini anlattı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
