Nazarbayev 30 yılda Kazakistan'ı 15 kat büyüttü

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, cumhurbaşkanı görevinde bulunduğu 30 yılda ülke ekonomisinin 15 kat büyümesini sağladı.

• Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev istifa etti

Kazakistan'ın ilk cumhurbaşkanı Nazarbayev, cumhurbaşkanlık görevini yürüttüğü 30 yılın ardından istifa etme kararı aldı ancak Nazarbayev, istifa etmesine rağmen ömür boyu Ulusal Güvenlik Konseyi başkanlığı ve kurucusu olduğu iktidar partisi Nur Otan'ın başkanlığı ile Anayasa Konseyi üyeliği görevlerini sürdürecek.

Nazarbayev, geçen yıl haziran ayında kendisinin ömür boyu Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı olarak kalmasını öngören yasayı onaylamıştı. Güvenlik Konseyi'nin askeri yapıları, merkez ve yerel yönetim organları koordine eden yasaları ve onların uygulanmasının analizini yapması, Nazarbayev'in ülke yönetiminde söz sahibi olmayı sürdüreceğini gösteriyor.

Kazakistan, Nazarbayev'in liderliğinde ülke ekonomisinin gelişmesi ve ülkesinin uluslararası arenada bir barış merkezi olarak tanınmasında büyük başarılara imza attı.

1989'da Kazakistan Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin birinci sekreterliğine seçilen Nazarbayev, 1990 yılında Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti tarafından Kazakistan’ın ilk cumhurbaşkanı seçildi. Nazarbayev, aralık 1991'de yapılan cumhurbaşkanı seçimlerinde de yüzde 98,7 oy alarak Kazakistan’ın halk tarafından seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.

Nazarbayev’in görevindeki ilk adımı, aynı yıl Semey Nükleer Deneme Sahası'nı kapatarak Sovyetler Birliği'nin uzun yıllardır nükleer test sahası olarak kullandığı Kazakistan'ı bir barış merkezine dönüştürmesi oldu.

Sovyetler'in yıkılmasının ardından bağımsız devlet kurmak, planlı ekonomiden pazar ekonomisine, totaliter rejimden demokrasiye geçmeyi hedefleyen Nazarbayev'in, ülkesinin bağımsızlığını pekiştirmek için attığı somut adımlardan biri de 1997'de başkenti Almatı'dan Akmola'ya (Astana) taşıma kararı oldu.

Kazakistan, Nazarbayev'in liderliğinde bölgesel entegrasyon ve uluslararası kuruluşların faaliyetlerine de aktif şekilde katıldı. Ülke, 2017-2018'de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeliğine seçilirken, uluslararası gündemdeki anlaşmazlıkların barış yoluyla çözülmesi konusunda öneriler sundu.

Nazarbayev döneminde ülke ekonomisi, 30 yılda 15 kat büyüdü, kişi başı gelir 9 kat arttı. Kazakistan dünyanın en gelişen 50 ülkesi listesine girdi.

Kazakistan, Dünya Bankasının İş Yapma Kolaylığı Endeksi'nde 190 ülke arasında 28. sırada yer aldı.

Kazakistan, transit ve lojistik altyapı yatırımları sayesinde kıtalar arası transit merkezine dönüşürken, bağımsızlık yıllarında yoksulluk sınırında yaşayan nüfus sayısı 15 kat azaldı, gerçek maaş miktarı 4 kat arttı.

Ülkede iş ve yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik yapılan reformlar sayesinde toplam 300 milyar dolar yabancı yatırım çeken Kazakistan, bu konuda Orta Asya'da lider ülke konumuna yükseldi.

Nursultan Nazarbayev'in ilk görev süresi 1995 yılında yapılan referandumla 2000 yılına kadar uzatılmıştı. Nazarbayev, 2005'te yüzde 91,15 oy ile yeniden cumhurbaşkanı seçilmiş, 2011'de yapılan seçimlerde yüzde 95,55 oy ile tekrar cumhurbaşkanı olmuştu.

2015 yılında yapılan son seçimlerde ise Nazarbayev yüzde 97,75 oy ile seçimleri tekrar kazanmıştı.

Nazarbayev'in görev süresi 2020 yılında sona erecekti.