AKMESCİT
Ukrayna'ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyet Parlamentosu, özel statülü Sivastopol Şehir Şurası Bağımsızlık Bildirisi kabul etti.
Parlamentonun basın servisinden yayımlanan açıklamada, bugünkü oloğanüstü toplantıda Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık Bildirisinin görüşüldüğü bildirildi. 16 Mart’ta yapılacak referandum için gerekli olduğu ileri sürülen Bağımsızlık Bildirgesi'ne 78 milletvekilinin kabul oyu verdiği belirtildi.
Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol Şehri Bağımsızlık Bildirisi şöyle:
"16 Mart 2014 tarihindeki doğrudan halk oylamasının sonucunda Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol şehri de dahil olmak üzere Kırım’ın Rusya’ya bağlanma kararı alınırsa, Kırım bağımsız ve egemen bir cumhuriyet olarak ilan edilecektir.
Kırım Cumhuriyeti demokratik, laik ve çok milliyetli bir devlet olarak kendi topraklarında barışı, etnik ve dini dirlik ve düzenliği koruyacağını taahhüt ediyor.
Kırım Cumhuriyeti, bağımsız ve egemen devlet olarak, referandum sonuçlarına göre uygun devletlerarası sözleşmelere dayanarak Kırım Cumhuriyeti’nin Rusya Federasyonu’nun yeni federal birimi olarak Rusya Federasyonu’na dahil edilmesi talebiyle müracaat edecek."
Kosova örnek gösterildi
Halkların kendi kaderini tayin etme hakkını öngören Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ve diğer bazı uluslararası anlaşmaların dayanak gösterildiği bildiride, BM Uluslarası Mahkemesinin, Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinin uluslararası hukuk kurallarını ihlal etmediği yönündeki kararı da hatırlatıldı.
Bildirinin Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosunca ve Sivastopol Şehir Şurası’nca onaylandığı kaydedildi.
Kırım Parlamentosu'nun, Avrupa ve Amerika'nın Ukrayna'ya bağlı bir bölgede kendi başına alınan referandum kararının hukuksuz sayılacağı yönündeki iddialarını boşa çıkarmak için böyle bir karar aldığı belirtiliyor.Yarımadadaki Rus yanlısı yönetimin, 16 Mart'taki referanduma "Ukrayna'ya bağlı bir bölge olarak değil, bağımsız bir devlet olarak gittikleri" tezini ileri süreceği vurgulanıyor.
"Önemli kararlar aldık"
Kırım parlamentosu, bağımsızlık bildirisinin ardından yeni anayasanın onaylanması sürecinde "Kırım Tatar halkının haklarının iade edilmesine dair garanti ve Kırım toplumuna entegrasyonu” başlıklı bir karar aldı.
Karara göre, Kırım'da Rusça ve Ukraynacanın yanı sıra Tatarca'ya da resmi dil statüsü verilecek ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) ve organları tanınacak.
Olağanüstü oturumda toplanan Kırım Özerk Cumhuriyeti parlamentosunda 81 milletvekili tarafından alınan kararda, Kırım parlamentosu seçimlerinin nisbi seçim sistemine göre yapılması ve yönetim organlarında Kırım Tatarlarının en az yüzde 20 oranında temsil edilebilmesinin sağlanacağı belirtildi.
Karara göre, "bölge ve şehir belediye şuralarında ve diğer organlarda Kırım Tatarlarının temsilinin garanti edilmesi, köy şurası üye seçimlerinin çoğunluk sistemine göre yapılması, Kırım’a dönen Kırım Tatarlarına maddi yardım sağlanarak beş yıllık ve yıllık iskân planlarının hazırlanması, sürgünden Kırım’a dönen Kırım Tatarlarının hukuki, maddi ve toprak sorunlarının çözülmesi" sağlanacak.
Dini inançlar ve kültürel miras korunacak
Ayrıca, kültür kurumları ve profesyonel sanat ekiplerin gelişmesine yardım etmek dahil olmak üzere milli ve kültürel alanda Kırım Tatar halkının hakları ve çıkarları korunacak, Kırım Tatar tarihi ve kültürel anıtlarının korunması ve onarımı sağlanacak.
Karara göre, Kırım’da Tatar dilinde okul öncesi eğitim, zorunlu eğitim ve yüksek öğretim sistemlerinin geliştirilmesine yardım edilerek, Kırım Tatar halkının 18 Mayıs 1944 tarihinde sürgün edilmesinden sonra Kırım’da değiştirilen yerleşim birimleri adlarının mevcut adlarla birlikte kullanılmasının önü açılacak. Ayrıca Kırım Tatar dilinde basılı ve elektronik yayın organlarının gelişmesine yardım edilerek, Kırım'da dini inançların hukuki bakımdan eşit şekilde varlığını sürdürmesi sağlanacak.
Konstantinov'dan Tataristan'a teşekkür
Kırım Parlamento Başkanı Vladimir Konstantinov, Kırım Tatarlarıyla ilgili aldıkları kararın tarihi olduğunu savunarak, "Kabul edilen bu karar gibi bir kararı, Kırım Tatar halkı için ne Sovyetler Birliği yönetimi ne de bağımsız Ukrayna yönetimi aldı" dedi.
Yardımları için Tataristan Cumhurbaşkanı Rustam Minnihanov’a da teşekkür eden Konstantinov, Tataristan'ın kendileri için kardeş cumhuriyet olduğunu ve Kırım'da barış ve istikrarın garantörü olacağını kaydetti.
Konstantinov ayrıca Kırım'ın tekrar Ukrayna'ya dönmesinin söz konusu olmadığını belirtti.
Ukrayna'dan kararın gözden geçirilmesi çağrısı
Öte yandan, Ukrayna parlamentosu, Kırım Özerk Cumhuriyeti parlamentosunun 16 Mart'ta referandum yapılmasına ilişkin 6 Mart 2014'te aldığı kararın yarına kadar gözden geçirilmesini talep etti.
Ukrayna parlamentosunun bugünkü oturumunda kabul edilen kararda, Kırım parlamentosu, yarına kadar referandum kararını gözden geçirmeye çağrılarak, “Kırım parlamentosu, söz konusu kararı 12 Mart'a kadar Ukrayna anayasası ve Kırım anayasasına uygun hale getirmemesi durumunda, Ukrayna parlamentosu Kırım Özerk Cumhuriyeti parlamentosunun yetkilerinin elinden alınmasına yönelik meseleyi gündeme getirecek" ifadesi kullanıldı.
Kararda, Kırım parlamentosunun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Rusya Federal Konseyi'ne yolladığı bildirinin ülke anayasasına aykırı olduğu ve Kırım parlamentosunun diplomatik ilişkiler kurma yetkisinin olmadığı da vurgulandı.
Ukrayna parlamentosunun, Kırım parlamentosunun referandum kararıyla ilgili olarak Venedik Komisyonu'na başvuruda bulunacağı da kaydedildi.
Simferepol havaalanı yeniden işgal edildi
Bu arada, geçen hafta Rusya yanlısı kişiler tarafından işgal edilen ve 24 saat uçuşlara kapatılan Simferepol havaalanının kontrolü, sabah saatlerinde yeniden Rusya yanlısı gruplar tarafından ele geçirildi. Kulenin çalışmasına izin vermeyen silahlı grup, havaalanında giriş-çıkışları kontrol ediyor.
İstanbul ve Kiev'e yapılması beklenen seferler iptal edildi. Havaalanında sadece Moskova seferleri devam ediyor.
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Çubarov: "Kararı olumsuz karşılıyoruz"
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Rıfat Çubarov düzenlediği basın toplantısında bağımsızlık kararını olumsuz bulduklarını belirterek, Kırım'ın Ukrayna'ya bağlı kalmasını savunduklarını belirtti. Çubarov, "Kırım yarımadasının devlet statüsünün Kırım'da çizilmeyeceği anlaşıldı. Biz parlamentonun bağımsızlık kararının sorunları büyüteceğini düşünüyoruz ve bu kararı olumsuz değerlendiriyoruz" dedi.
16 Mart'ta yapılacağı açıklanan referanduma karşı olduklarını ve boykot edeceklerini de kaydeden Çubarov, Kırım'daki diğer halkları da boykota çağırdı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan açıklama
Rusya Dişişleri Bakanlığından, Ukrayna'ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosu ile Sivastopol Şehir Konseyi'nin Bağımsızlık Bildirisi kabul etmesinin hukuka uygun olduğu bildirildi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Bildiride geçen ifadeler hatırlatıldı, Parlamento ve Şehir Konseyi'nin karara gösterdiği dayanaklar da sayıldı.
Açıklamada, “Rusya Dışişleri Bakanlığı, Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosu kararının hukuka uygun olduğunu kabul ediyor. Rusya Federasyonu, Kırım halkının özgür iradesini ortaya koyacağı bir referandumun sonucunu saygıyla karşılayacaktır" ifadeleri yer aldı.
Bakanlık açıklamasında, Kırım Parlamentosu'nun bağımsızlık kararı alması üzerine ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'u telefonla aradığı duyuruldu.
Lavrov'un görüşmede, "Ukraynalıların ve tüm bölgelerin çıkarlarını dikkate alarak, aynı zamanda Kırım halkının ulusal hukuka dayanarak gelecegini ve kaderinin belirleme isteğine saygı göstererek Ukrayna’daki krizden çıkış yolu bulma” önerisinde bulunduğu kaydedildi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
