LONDRA - Aslı Aral
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Müzakerecisi Ergün Olgun, Kıbrıs sorununda olası çözümsüzlüğün hazırlığının yapılması gerektiğini belirterek, "Müzakere masasından 50 yıldır sonuç alınamıyorsa, şimdiki gibi bir krizle karşı karşıya kalıyorsak ve bu krizde de muhatabımız hiçbir şekilde samimiyet testini geçemiyorsa, Kıbrıs Türkü'nün tabii ki farklı bir seçeneği düşünmek mecburiyeti var" dedi.
İngiltere'nin başkenti Londra'da hafta başından bu yana temaslarda bulunan Olgun, Anadolu Ajansı Londra bürosunda, yaptığı görüşmeler ve Kıbrıs sorunuyla ilgili soruları yanıtladı.
Kıbrıs'ta müzakere sürecinin Kıbrıs Rum tarafının müzakere masasından çekilmesi nedeniyle askıda olduğunu hatırlatan Olgun, bu anlamda bir krizin yaşanmakta olduğunu dile getirdi. Rum tarafının müzakere masasından çekilme sebebinin Türk tarafı olmadığını vurgulayan Olgun, "İngiltere'ye gelmemizin temel amacı, Kıbrıs'taki bu krizin kök nedenlerini anlatmak. Kıbrıs Rum tarafının bu aşamada bile yetki paylaşımına hazır olmamasının yol açabileceği sonuçları tartışmak için geldik" dedi.
İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden (AB) Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı David Lidington ile pazartesi günü görüşen Olgun, Lidington'ın salı günü ise Güney Kıbrıs'a gittiğini kaydetti. Lidington'ın Güney Kıbrıs ziyaretinde yaptığı açıklamaların hayal kırıklığı yarattığını ifade eden Ergün Olgun, şöyle konuştu:
"Lidington'ın Güney Kıbrıs'ta yaptığı görüşmede taraflardan birinin egemenlik haklarından söz ediliyor. Taraflardan birinin egemenlik haklarından söz etmek, statükonun ancak devamına hizmet ediyor. Halbuki Kıbrıs'ta statükonun kabul edilemeyeceğine dair Birleşmiş Milletler kararlarına dahi giren bir pozisyon vardır ve kaldı ki 11 Şubat 2014 tarihinde iki tarafın kabul etmiş olduğu ortak açıklama metninde egemenliğin iki taraftan kaynaklandığına dair kesin bir ifade vardır. Dolayısıyla İngiliz hükümetinin statükonun devamına hizmet edebilecek böyle bir açıklamasından duyduğumuz rahatsızlığı İngiliz makamlarına ileteceğiz."
"Türk tarafı masadadır"-
İngiltere'nin mevcut krizin aşılması için müzakere masasına yeniden dönülmesi yönünde tavsiyelerde bulunduğunu kaydeden Olgun, "Bu bize göre yeterli değil. Masaya oturmak, masaya oturmak için yapılıyorsa yine bir yere varılmaz. Kıbrıs'ta 50 yıldır müzakereler devam ediyor. 50 yıldır müzakerelerden sonuç alınmadı. Bunun sebeplerine bakılması lazım. Burada mutazarrır olan Kıbrıslı Türklerdir. Dolaysıyla biz artık bunu sorguluyoruz. Burada iki şeye bakılması lazım. Süreç mi yanlış, amaç mı yanlış? Dolayısıyla bir sorgulanmaya ihtiyaç var. Bu sorgulanma yapılmadan müzakere masasının yeniden kurgulanması, yine başarısızlıkla sonuçlanacak bir birlikteliği getirecektir" diye konuştu.
Kıbrıs sorununun çözümüyle ilgili "dönüm noktasındayız" diyen Olgun, Kıbrıs Rum yönetimi lideri Nikos Anastasiadis'in "müzakerelerin başlayabilmesi için Türkiye'nin gemilerini çekmesi ve bir daha gelmemesi" şeklinde ön koşul ortaya koyduğunun anımsatılması üzerine, şunları kaydetti:
"Şu anda Birleşmiş Milletler'e de Rum tarafına da gönderdiğimiz mesaj şudur; 'Sizin oradaki faaliyetleriniz durduğu zaman Barbaros Hayrettin Paşa çekilir. Eş zamanlı olarak bunu yapmaya hazırız. Ama bizim bu faaliyeti tek başımıza durdurmamızı beklemeyin'. Buna ilaveten Rum tarafı, kendilerinin tek egemenliğini kabul etmemizi istiyor. Böyle bir şey mümkün değil. Türk tarafı masadadır ve hiçbir ön şart kabul etmiyor. Karşılıklı birbirimizin haklarına saygılı olursak müzakereler devam eder."
"Enerji konusunda uzlaşmaya varılması, siyasi uzlaşma sağlayabilir"
Olgun, Türkiye ile barışmayan bir Güney Kıbrıs'ın ekonomisini canlandırmasının mümkün olmadığını belirterek, "Enerji konusunda bir uzlaşmaya varılması, adada taraflar arasında siyasi bir uzlaşmaya yol açabilir mi?" sorusuna, "Evet kesinlikle açabilir. Çünkü bu karşılıklı bağımlılık yaratır" yanıtını verdi.
İngiltere'nin eski Dışişleri Bakanı Jack Straw'un "Uluslararası toplum Kıbrıs'taki bölünmüşlüğü kabul etmelidir" açıklamasının anımsatılması üzerine ise Olgun, şöyle konuştu:
"Bir müzakereci olarak ben ve arkadaşlarım yaptığımız değerlendirmelerde sadece müzakere masasının bugünüyle ilgilenmiyoruz. Müzakere masasında müzakerelerin yarınıyla da ilgileniyoruz. Bununla şunu kastediyorum, 'Müzakerelerden sonuç alma veya alamama ihtimalleri nelerdir?, bunun önündeki engeller nelerdir?, bu engeller nasıl kaldırılabilir?' sorusuna yanıt aramak mecburiyetindeyiz. 'Müzakerelerden sonuç alınamaması halinde Kıbrıs Türkü ne yapacak? nasıl bir çözüm bulacak?' sorusuna da yanıt bulmak mecburiyetindeyiz. Müzakere masasından 50 yıldır sonuç alınamıyorsa ve şimdiki gibi bir krizle karşı karşıya kalıyorsak, bu krizde de muhatabımız hiçbir şekilde samimiyet testini geçemiyorsa, Kıbrıs Türkü'nün tabii ki farklı bir seçeneği düşünmek mecburiyeti var. Bunun için de hazırlıklarını yapma mecburiyeti var."
Kıbrıs sorununda çözümsüzlük halinde ne yapılması gerektiğinin hazırlığını yapmak mecburiyetinde olduklarını vurgulayan Olgun, "Aksi takdirde toplumunuzu çıkmaz sokağa mahkum ediyorsunuz. Kıbrıs Türkü'nün geleceğini kurgularken, toplumun değişik senaryolara ve olasılıklara karşı hazırlıklı olması bir sorumluluktur" dedi.
KKTC Müzakerecisi Ergün Olgun Londra'daki temasları çerçevesinde, David Lidington'ın yanı sıra Avrupa Birliği'nden Sorumlu Gölge Dışişleri Bakan Yardımcısı Pat McFadden, Lordlar Kamarası'ndaki birçok üye ve Kıbrıslı Türk sivil toplum örgütleriyle de görüştü, ayrıca London School of Economics (LSE) Üniversitesi'nde yuvarlak masa toplantısına katıldı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
