ANKARA - Zuhal Demirci
Dünya genelinde her yıl binlerce insanın hayatını kaybetmesine, yaralanmasına ve sakat kalmasına neden olan kara mayınları, anlaşmalarla yasaklanmasına rağmen çatışma bölgeleri başta olmak üzere, ölüm saçmaya devam ediyor.
Kara mayınlarının yasaklanması için 19 yıl önce çok sayıda ülke anlaşmaya varmasına rağmen hala 60'tan fazla ülkenin topraklarında bulunan mayınlar, çatışma bölgeleri başta olmak üzere her yıl çok sayıda insanın hayatını tehlikeye atıyor.
Birleşmiş Milletler'in (BM), 8 Aralık 2005'te kara mayınlarının temizlenmesine yönelik başlattığı kampanya kapsamında, her yıl 4 Nisan "Uluslararası Mayın Bilincini Geliştirme Günü" ilan edilerek, kara mayınlarına yönelik bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yürütülmeye başlandı.
Anti-personel kara mayınlarının kullanımı, üretimi, depolanması ve naklini yasaklayan Ottawa Anlaşması'nı 164 ülke imzalamasına rağmen aralarında ABD, Rusya, Hindistan, Pakistan, İsrail, Çin, Myanmar, Kuzey Kore ve Suriye olmak üzere 35 ülke antlaşmaya taraf değil. Antlaşmaya taraf olmayan ülkelerde, 50 milyona yakın kara mayınının depolandığı bildiriliyor. Bu mayınları en fazla depolayan ülkeler Çin, Rusya, ABD, Hindistan ve Pakistan olarak sıralanıyor.
Kara mayınları konusunda araştırma yapan kuruluşlar, dünya genelinde toprağa gömülü 100 milyondan fazla kara mayını bulunduğunu tahmin ediyor.
Mayınların en çok etkilediği ülkeler arasında Afganistan, Pakistan, Ukrayna, Yemen, Kamboçya, Suriye, Nijerya, Myanmar ve Hindistan bulunuyor.
Kara mayınları alanında araştırmalar yapan "Landmine Monitor" adlı kuruluşun verilerine göre, 1999-2016 yıllarında 100 binden fazla kişi kara mayınları yüzünden hayatını kaybetti veya yaralandı. Kuruluşun ortaya koyduğu veriler, 2015'te kara mayınlarından hayatını kaybeden kişilerin sayısının son 10 yılda rekor seviyeye ulaştığını gösterdi.
Yemen'de, İnsan Hakları İzleme Koalisyonu geçen yıl yaptığı açıklamada, ülkede çatışmaların başladığı günden bu yana yerleşim alanlarına döşenen patlayıcıların infilak etmesi sonucu 615 kişinin hayatını kaybettiğini, 942 kişinin de yaralandığını açıklamıştı. Açıklamada, ülkenin çeşitli şehirlerinde yaklaşık 210 bin mayının sivillerin hayatını tehdit ettiği belirtilmişti.
Afganistan'da, Sovyetler Birliği'nin (SSCB) 1979'de başlayan ve 9 yıldan uzun süren işgalinin yol açtığı sorunlardan biri de mayınlar. Uluslararası Halo Trust örgütünün verilerine göre, 1979’dan bu yana Afganistan'da döşenen 640 binden fazla mayının büyük bölümü, Ruslar tarafından yerleştirildi. Bu mayınlar nedeniyle 23 bin 500 Afgan hayatını kaybetti.
Bosna'daki savaşı (1992-1995) sonlandıran Dayton Barış Anlaşması'nın imzalanmasının üzerinden 22 yıl geçmesine rağmen savaş döneminden kalan mayınlar bugün de insan hayatını tehdit ediyor.
Ülke genelinde mayın temizleme faaliyetleri hala devam ederken bugüne kadar meydana gelen bin 754 mayın patlaması nedeniyle çoğu sivil 615 kişi yaşamını yitirdi, bin 139 kişi yaralandı ya da sakat kaldı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
