'İsrail ABD'nin Akdeniz'deki boşluğunu Rusya ile dolduracak'

ANKARA - MUHSİN BARIŞ TİRYAKİOĞLU

Akdeniz Ülkeleri Enerji Şirketleri Birliği Hidrokarbon Kaynakları Müdürü Dr. Sohbet Karbuz, İsrail ile Rusya'nın doğalgaz sektöründe işbirliği yapma olasılığı bulunduğunu belirterek, "Düzenleyici anlamdaki sorunların ortadan kalkmasının ardından İsrail'in şimdiki amacı İsrail sularındaki doğalgaz arama ve üretim çalışmaları için yabancı yatırımcı çekmek olacak. İsrail açıklarındaki Tanin ve Karish sahaları Ruslara satılabilir." dedi.

Karbuz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, gelecek dönemde Rusya - İsrail enerji ilişkilerinin derin deniz arama ve üretim faaliyetinde yoğunlaşabileceğini söyledi.

İsrail ve Güney Kıbrıs Rum kesiminin bölgedeki doğalgaz çalışmalarında destek bulabilmek için Rusya'yı bölgeye taşımaya çalıştığına dikkati çeken Karbuz, "Ruslar İsrail gaz sektörüne yıllardır girmek istiyordu ama somut bir aşama kaydedememişlerdi. Şimdi ise İsrail, Rusya'ya birkaç arama parseli verebilir, belki de Tanin ve Karish sahaları (İsrail açıklarındaki) Ruslara satılır. Hatta daha önce de dile getirildiği gibi Leviathan sahasına ortak edebilirler. İsrail'de enerji düzenlemesi konusundaki problemler nihayet çözüldüğünden, İsrail'in şimdiki amacı İsrail sularında doğalgaz arama ve üretim çalışmaları için yabancı yatırımcı çekmek olacak." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail'de doğalgaz sahalarının ticarileştirilmesini geciktiren Yargıtay kararının hükümetin hazırladığı düzenlemeyle kalkmasının ardından, Leviathan sahasında çalışan uluslararası şirketlerin önümüzdeki aylarda nihai yatırım kararı almasının olası olduğunu belirten Karbuz, "Ancak finansman temin etmek için gaz satım anlaşmaları imzalamaları gerekir, çünkü ortaklar saha geliştirme masraflarını tek başlarına finanse edemezler" dedi.

Saha geliştirme sürecindeki finansman ihtiyacının kaşılanması için Rus Gazprom'un sahaya ortak edilmesinin tekrar gündeme gelebileceğini dile getiren Karbuz, Gazprom'un ve Rusya'nın şu andaki mali durumunun ise böyle bir olasılığı ticari açıdan zorlaştırdığını kaydetti.

Karbuz, Rusya'nın doğu Akdeniz'deki enerji temelli politikaları konusunda, şunları söyledi:

"Ruslar Güney Kıbrıs Rum yönetiminin tek taraflı açtığı son uluslararası arama ihalesine ve gelecekte Mısır ve Lübnan'da açılması planlanan ihalelere de katılmaya çalışacak. Rosneft şirketi Mısır’a geçen aydan itibaren LNG satmaya başladı. Rus milyarder Mikhail Fridman'ın şirketi ise Mısır'ın en büyük doğalgaz projesinde yüzde 35'lik paya sahip. Bu süreçlerde Rusya'nın başarılı olduğu bir senaryo bu ülkeyi doğu Akdeniz'den gerçekleşecek doğalgaz ihracatının yönünü, zamanlamasını ve miktarını belirleyebilecek bir pozisyona getirebilir."

"İsrail bir şekilde güvenlik kaygısını da azaltmış olacak"

İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Rusya ile yakınlaşma çalışmalarında, politik ve güvenlik temelli amaçlarının da olduğunu belirten Karbuz, "İsrail için Rusya ile ilişkilerin geliştirilmesinde enerji boyutu olmazsa olmaz. Rusya’nın ortak olduğu veya yönettiği bir gaz sahası veya boru hattı projesine Filistin, Suriye ve Lübnan’dan bir saldırı düzenlenmesi olasılığı nerdeyse sıfıra yakın böylece İsrail bir şekilde güvenlik kaygısını da azaltmış olacak." diye konuştu.

Geçen 9 ay içinde Rusya Devlet Başkanı Viladimir Putin ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun 4 kez görüşmesinin çok dikkat çekici olduğunu kaydeden Karbuz, "Netanyahu'nun asıl amacı ABD'nin bölgede oluşturduğu boşluğu bir süreliğine Rusya ile doldurarak çıkarlarını geliştirmek." ifadesini kullandı.