MADRİD
Bakanlar Kurulu, Katalonya Özerk Yönetim Başkanı Artur Mas'ın 9 Kasım'da bağımsızlık yanlısı referandumun yapılmasını öngören kararnameyi geçen hafta imzalamasının ardından bugün olağanüstü toplandı.
Başbakan Mariano Rajoy'un başkanlığındaki toplantıda, Katalonya Özerk Yönetim Parlamentosu'nun 19 Eylül'de kabul ettiği halk oylamalarıyla ilgili yerel yasa ile Katalonya Başkanı Mas'ın referandum yapılmasıyla ilgili kararnamesi için Anayasa Mahkemesi'ne itiraz başvurusunda bulunulması kararlaştırıldı.
Hükümetin yasal danışma organı olarak görev yapan Devlet Konseyi Kurumu, Bakanlar Kurulu'na sunduğu bilgilendirme raporunda, Katalonya'da bağımsızlık yanlısı referandum yapılamayacağına, bunun sadece İspanyol hükümetinin alacağı karara bağlı olduğunu oy birliğiyle belirtmişti.
Anayasa Mahkemesi'nin, İspanyol hükümetinin itirazları ile ilgili kararını yarın açıklaması bekleniyor. Mahkeme'nin itirazları kabul etmesi halinde Katalonya'daki referandum ilanı resmi karar çıkana dek dondurulmuş olacak. Bu durumda Anayasa Mahkemesi'nin 5 ay içinde çalışmalarını tamamlayıp gerekçeli kararını açıklaması gerekiyor.
Bu arada Katalan yönetiminin, referandum sürecini hiçbir sorun yokmuş gibi sürdürmesi de dikkati çekiyor. Referandumla ilgili resmi kurumsal ilanları basın organlarına vermeye başlayan Katalonya Özerk Yönetim Hükümeti, oy sandıklarını da basına tanıttı. Katalonya Başkan Yardımcısı Joana Ortega, 5,4 milyon Katalanın referanduma çağırıldığını, ayrıca yurt dışında yaşayan 200 bin kadar Katalanın da oy kullanabileceğini açıkladı. Katalonya'da tüm belediyelerde toplam 2 bin 718 oy merkezi kurulacağı ve 10 bin 800 sandıkta oy kullanılacağını söyleyen Ortega, referandum için 8,9 milyon avroluk bütçe ayrıldığını kaydetti.
Katalonya Başkanı Mas da İspanyol "La Sexta" televizyonunda katıldığı bir programda, Katalonya'daki referandum sürecinin Anayasa Mahkemesi'nin alacağı karara bağlı olmadığını savundu. "Eğer Anayasa Mahkemesi referandumu durdurursa bunu kaldırmak için her şeyi deneyeceğiz" diyen Mas, "Anayasa Mahkemesi, gerçek bir hakem ise İspanyol hükümetinin avukatlık kurumunu dinleyeceği gibi bizi de dinlemeli. Katalonya, en ince ayrıntısına kadar, tamamen yasal bir şekilde referandum kararını almıştır. İspanyol hükümeti, siyasi sorunları Anayasa Mahkemesi ile çözmeye çalışıyor, ama siyasi sorunlar siyaset ile çözülür. Bu referandumun engellenmesi büyük bir hata olur" dedi.
Mas, "Bu, bağımsızlık ilan etmek için yapılan bir referandum değil. Katalanların ne istediğini öğreneceğiz. 10 Kasım'da bağımsızlık ilan edilmeyecek. Katalonya ile İspanya arasında ciddi bir sorun vardır ve eğer bu sorunu çözmek istiyorsak, referandumda oy kullanmaktan başka yol yoktur. Bu, herkes için en iyisidir. Oy kullanmayı yasa dışı bir şey haline getirmek demokraside canavarlıktır. Sivil itaatsizlik sürecinde değiliz, yasallık ve demokrasi yolundayız" ifadelerini kullandı.
"Katalanları bağımsızlık için ateşlediği" yönündeki suçlamalara da yanıt veren Mas, "Ben insanları kışkırtmıyorum. Sandıkta kendini ifade etmek isteyen, demokrat, barışçıl, barışçı bir halk hareketini en iyi şekilde kanalize etmeye çalışıyorum" dedi.
İspanyol hükümetinin Anayasa Mahkemesi yoluyla referandumu durdurma girişimine Katalonya Özerk Yönetim Hükümeti Sözcüsü Francesc Homs'dan da tepki geldi. Homs, "Bu şekilde referandumu öldüreceklerini düşünüyorlar. Ben ise Katalonya'daki hareketin çok daha fazla güçleneceğini eminim. Referandumu durdurmak, çok büyük bir hata olur" şeklinde konuştu.
Katalonya'daki bağımsızlık yanlısı sivil toplum kurumları da Anayasa Mahkemesi'nin İspanyol hükümetinin itirazını kabul edip, referandumu durdurulması halinde Katalanlara meydanlara çıkıp, gösteri yapmaları çağrısında bulundu.
Ulusal egemenliğe sadece İspanyollar karar verebilir
İspanya Başbakanı Mariano Rajoy, hükümetin Katalonya'da 9 Kasım'da yapılacak bağımsızlık yanlısı referandumu durdurmak için Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunma kararı almasının ardından "Birlikte yaşamamızın temellerini oluşturan bölünmezlik ve tek egemenliğe zara verecek hiçbir güç, hiç kimse, ya da hiçbir kurum yoktur" dedi.
Rajoy, Bakanlar Kurulu'nun olağanüstü toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında, Katalonya'daki referandumun "Anayasaya aykırı ve tüm İspanyolların haklarına bir saldırı niteliğinde olduğu" gerekçesiyle yapılamayacağını kararlı bir şekilde dile getirdiğini hatırlatarak, "Ulusal egemenliğe sadece İspanyollar karar verebilir. Referandum ilanı, bizim anayasamıza tamamen zıttır, çünkü ulusal egemenlik, İspanyol halkının tamamına aittir. Halkın bir kısmı, herkese etki edecek bir karar alamaz" ifadelerini kullandı.
Başbakan Rajoy, Katalonya'daki referandum ilanını "derin üzüntü verici, yasa dışı, demokrasinin dışına taşan, Katalanları bölen ve Avrupa ile İspanya'nın geri kalanından uzaklaştıran, Katalanların refahına zarar veren bir girişim" olarak tanımladı.
Basın toplantısında sık sık yasalara saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Rajoy, "Katalanlar dahil tüm İspanyolları ve Anayasayı korumak için 9 Kasım'daki referanduma karşı çıkmaya mecburuz. Hükümet, hukuki açıdan başka birşey yapamaz. Referandum, ne gayesi ne de süreci itibariyle Anayasa ile bağdaşan bir girişim değildir" değerlendirmesini yaptı.
İspanya başbakanı, bağımsızlık yanlısı her türlü girişimi dışarıda bırakmak gerektiğinin altını çizerek Katalonya'ya "Halen bu gidişi düzeltebilecek zamanınız var" mesajı gönderdi. Diyaloğa hep açık olduğunu, olmaya da devam edeceğini ancak İspanya'nın egemenliğiyle ilgili bir pazarlığa girmeyeceğini vurgulayan Rajoy, "Tek gerçek diyalog yolu, ortak bir yolda buluşmaktır. Anayasa reformu yapılabilir. Çünkü bu yasaldır ve geçmişte iki kez yapılmıştır. Yasalar için de her türlü diyaloğa açığım. Ama şu anda öncelik Anayasa'yı savunmaktır" dedi.
Rajoy, Katalonya Başkanı Artur Mas'ın daha önce kendisine sunduğu 23 maddelik önerileri, egemenlik dışında, görüşmeye açık olduğunu belirtti.
Muhabir: Şenhan Bolelli
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
