İskoçya bağımsızlığa "hayır" dedi

EDINBURGH

Birleşik Krallık'tan ayrılmama kararının çıktığı İskoçya'da, seçmenlerin yüzde 55'i "hayır" derken, yüzde 45'i bağımsızlıktan yana oy kullandı.

İskoçya'nın 32 bölgesindeki oy sayım işlemi tamamlandı. "İskoçya bağımsız bir ülke olmalı mı?" sorusunun yöneltildiği referanduma katılım yüksek oldu ve kayıtlı İskoç seçmenlerin yüzde 84'ü, yani 3 milyon 619 bin 915'i sandık başına gitti. 32 bölgedeki 2 milyon bin 926 seçmen Birleşik Krallık ile birlikten yana, 1 milyon 617 bin 989 seçmen ise ayrılıktan yana oy verdi.

32 bölgenin sadece 4'ündeki seçmenlerin çoğunluğu bağımsızlıktan yana oy kullandı. Başkent Edinburgh'dan "hayır" oyu çıkarken, ülkenin en büyük şehri Glasgow'daki seçmenlerin çoğunluğu ayrılıkçılara destek verdi. Bağımsızlığın çoğunlukta çıktığı diğer üç bölge ise Dundee, West Dunbartonshire ve North Lanarkshire oldu.

Ülke genelindeki 32 bölgedeki oy ve katılım oranları şöyle:

Aberdeen City:

Evet: %41 (59 bin 390)

Hayır: %59 (84 bin 094)

Katılım oranı: %82

Aberdeenshire:

Evet: %40 (71 bin 337)

Hayır: %60 (108 bin 606)

Katılım oranı: %87

Angus:

Evet: %44 (35 bin 44)

Hayır: %56 (45 bin192)

Katılım oranı: %86

Argyll & Bute:

Evet: %41 (26 bin 324)

Hayır: %59 (37 bin 143)

Katılım oranı: %88

Clackmannanshire:

Evet: %46 (16 bin 350)

Hayır: %54 (19 bin 36)

Katılım oranı: %89

Comhairle nan Eilean Siar:

Evet: %47 (9 bin 195)

Hayır: %53 (10 bin 544)

Katılım oranı: %86

Dumfries & Galloway:

Evet: %34 (36 bin 614)

Hayır: %66 (70 bin 39)

Katılım oranı: %87

Dundee City:

Evet: %57 (53 bin 620)

Hayır: %43 (39 bin 880)

Katılım oranı: %79

East Ayrshire:

Evet: %47 (39 bin 762)

Hayır: %53 (44 bin 442)

Katılım oranı: %85

East Dunbartonshire:

Evet: %39 (30 bin 624)

Hayır: %61 (48 bin 314)

Katılım oranı: %91

East Lothian:

Evet: %38 (27 bin 467)

Hayır: %62 (44 bin 283)

Katılım oranı: %88

East Renfrewshire:

Evet: %37 (24 bin 287)

Hayır: %63 (41 bin 690)

Katılım oranı: %90

Edinburgh:

Evet: %39 (123 bin 927)

Hayır: %61 (194 bin 638)

Katılım oranı: %84

Falkirk:

Evet: %47 (50 bin 489)

Hayır: %53 (58 bin 030)

Katılım oranı: %89

Fife:

Evet: %45 (114 bin 148)

Hayır: %55 (139 bin 788)

Katılım oranı: %84

Glasgow:

Evet: %53 (194 bin 779)

Hayır: %47 (169 bin 347)

Katılım oranı: %75

Highland:

Evet: %47 (78 bin 069)

Hayır: %53 (87 bin 739)

Katılım oranı: %87

Inverclyde:

Evet: %49,92 (27 bin 243)

Hayır: %50,08 (27 bin 329)

Katılım oranı: %87

Midlothian:

Evet: %44 (26 bin 370)

Hayır: %56 (33 bin 972)

Katılım oranı: %87

Moray:

Evet: %42 (27 bin 232)

Hayır: %58 (36 bin 935)

Katılım oranı: %85

North Ayrshire:

Evet: %49 (47 bin 72)

Hayır: %51 (49 bin 16)

Katılım oranı: %84

North Lanarkshire:

Evet: %51 (115 bin 783)

Hayır: %49 (110 bin 922)

Katılım oranı: %84

Orkney Islands:

Evet: %33 (4 bin 883)

Hayır: %67 (10 bin 4)

Katılım oranı: %84

Perth & Kinross:

Evet: %40 (41 bin 475)

Hayır: %60 (62 bin 714)

Katılım oranı: %87

Renfrewshire:

Evet: %47 (55 bin 466)

Hayır: %53 (62 bin 067)

Katılım oranı: %87

Scottish Borders:

Evet: %33 (27 bin 906)

Hayır: %67 (55 bin 553)

Katılım oranı: %87

Shetland Islands:

Evet: %36 (5 bin 669)

Hayır: %64 (9 bin 951)

Katılım oranı: %84

South Ayrshire:

Evet: %42 (34 bin 402)

Hayır: %58 (47 bin 247)

Katılım oranı: %86

South Lanarkshire:

Evet: %45 (100 bin 990)

Hayır: %55 (121 bin 800)

Katılım oranı: %85

Stirling:

Evet: %40 (25 bin 10)

Hayır: %60 (37 bin 153)

Katılım oranı: %90

West Dunbartonshire:

Evet: %54 (33 bin 720)

Hayır: %46 (28 bin 776)

Katılım oranı: %88

West Lothian:

Evet: %45 (53 bin 342)

Hayır: %55 (65 bin 682)

Katılım oranı: %86"

 

İskoçya'ya verilen sözler tutulacak

İngiltere Başbakanı David Cameron, İskoçya Özerk Parlamentosu’na daha fazla yetki verileceğine dair sözlerin tutulacağını, konuya ilişkin yasa tasarısının ise ocak ayında hazır olacağını söyledi.

İskoçya’daki referandumun sonuçlarının açıklanmasının ardından Başbakanlık konutu önünde açıklama yapan Cameron sözlerine, "İskoç halkı kararını verdi. Net bir karar oldu. Dört ulustan oluşan ülkemizi birlikte tutmaya karar verdiler. Bundan memnuniyet duyuyorum" diyerek başladı.

"Şimdi, Birleşik Krallık'ın bir raya gelme ve ileriye gitme zamanı" olduğunu ifade eden Cameron, "Bunu yapmanın en önemli parçası da İskoç halkı, İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda'daki herkese de adil olan dengeli bir anlaşma olacaktır" ifadelerini kullandı.

Cameron, Birleşik Krallık'a "tutkulu bir şekilde inandığını" ve birlikte kalmasını herşeyden çok istediğini belirterek, "Ama aynı zamanda demokratım. İskoç halkına ne istediğini söyleme hakkı verme kararı doğruydu" dedi. 

Referandumun ardından siyasi liderlerin İskoç halkının çıkarlarına yönelik yapıcı şekilde çalışmasının önemini vurgulayan Cameron, bunun İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda için de geçerli olduğunu dile getirdi. Cameron, şöyle konuştu:

"İskoçya’da, anayasaya ilişkin verdiğimiz sözlere şüpheyle bakanlara sesleniyorum; Yetkilendirmeyi bu hükümette gerçekleştirdik, bir sonraki parlamentoda da öyle yapacağız. Taahhütlerimizin tam olarak yerine getirildiğinden emin olacağız."

"İskoç halkının iradesini gördük" 

İngiltere Başbakanı Cameron, İskoçya'ya daha fazla yetki verme sürecini, Glasgow 2014 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunlarına başkanlık eden Lord Smith'in yürüteceğini açıkladı. Cameron, Lord Smith'in vergilendirme, harcama ve sosyal yardım gibi konularda İskoçya'ya daha fazla yetki verilmesi sürecini yürüteceğini, konuyla ilgili yasa tasarısının ise ocak ayında yayınlanacağını dile getirdi. 

Cameron, Birleşik Krallığın tamamının değişim sürecinde aktif rol alacağına işaret ederek, “İskoçya halkının kendisini ilgilendiren konularla ilgili daha fazla söz hakkı olacağı gibi İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda’nın da kendi meselelerinde söz hakkı olmalı” diye konuştu.

İskoçya’nın yeniden bir referandum talep etme olasılığına ilişkin olarak ise Cameron, “Herhangi bir anlaşmazlık olmayacak. Yeniden yapılmayacak. İskoçya’nın ortaya koyduğu iradeyi gördük” değerlendirmesini yaptı.

"Hayır" çıkarsa fazla yetki sözü 

Referandum sonuçlarının ardından açıklama yapan Başbakan Yardımcısı ve koalisyon hükümetinin küçük ortağı Liberal Demokrat Parti'nin lideri Nick Clegg de “Bağımsızlığa karşı oy verilmesi değişime karşı değil. İskoçya’ya zamanında ve tam bir paket halinde yeni yetkileri vermemiz gerekir” dedi.

Referandumun sonucunu kapsamlı bir değişime yol açabileceğine işaret eden Clegg, “Referandum Birleşik Krallığın tamamında anayasal reform taleplerine yol açtı. İnsanlar gücün kendi ellerinde olmasını istiyorlar” ifadelerini kullandı.

Miliband: "Bugün dünden daha güçlüyüz"

Muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Ed Miliband ise İskoçya referandumunun sonucuna ilişkin olarak, “İskoçya halkının tarihi bir karar vererek birlikte kalmasından dolayı memnunum, gururluyum. Birleşik Kralllık bugün dün olduğundan daha güçlü" dedi.

İngiltere'nin İskoç asıllı eski Başbakanı Gordon Brown, 9 Eylül'de açıkladığı planla, İskoç özerk parlamentosunun yetkilerini artırma çalışmalarına 19 Eylül'de, referandumdan bir gün sonra başlanacağını söylemişti. İngiliz hükümetinin desteklediği Brown'un planıyla, özerk parlamentonun yetkisinin artırılmasıyla ilgili önerileri içeren bir belge gelecek ay sonuna kadar, yasa tasarısı da ocak ayında hazırlanacak. 

İngiliz hükümeti, referandumdan "hayır" sonucu çıkarsa İskoç Özerk Parlamentosu'nun yetkilerinin artırılacağı vaadinde bulunmuştu. 1999 yılında kurulan İskoç Özerk Parlamentosu, eğitimden, sağlığa, tarımdan sanata kadar birçok alanda kendi politikalarını uygulayabiliyor ancak İngiliz Parlamentosu'nun İskoç milletvekilleri üzerinde, dış politika, savunma, göç, kamu yardımları, enerji gibi alanlarda söz hakkı bulunuyor. İngiliz Parlamentosu ayrıca İskoçya'da uygulanan vergi oranlarına da karar veriyor.

Nato Genel Sekreteri Rasmussen: "Halkın tercihine saygı duyuyorum"

NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, İskoçya’da bağımsızlık için düzenlenen referandumdan çıkan sonuçla ilgili olarak “halkın tercihine tamamen saygı duyduğu” açıklamasını yaptı.

Rasmussen, yazılı açıklamasında, İngiltere Başbakanı David Cameron’ın Birleşik Krallık’ın birleşik bir ülke olarak yoluna devam edeceği yönündeki açıklamasını memnuniyetle karşıladığını ifade etti.

İngiltere’nin NATO’nun kurucu üyelerinden olduğunu hatırlatan Rasmussen, bu ülkenin İttifak’ı güçlü tutma doğrultusunda öncü rol oynamaya devam edeceğini vurguladı.

"Hukukun üstünlüğüne dayanan demokrasinin zaferi"

Avrupa Konseyi, İskoçya'daki bağımsızlık referandumunun sonucunu "demokrasinin zaferi" olarak değerlendirdi.

Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Başkanı Herwig Van Staa, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, referandum sonucunu "hukukun üstünlüğüne dayanan demokrasinin zaferi" olarak nitelerken, Kongre'nin İskoçya halkının tercihlerine saygı duyacağını belirtti.

Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Londra ve Edinburg'dan siyasi liderlerin de katılımıyla, 14 Ekim'de, referandum sonrası Birleşik Krallık'taki durumu tartışacak. 

Muhabir: Aslı Aral, İnci Gündağ, Gökhan Kurtaran, Güven Özalp, Fatma Esma Arslan