WASHINGTON
ABD Başkanı Barack Obama, Suriye'de Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütüne karşı atabilecekleri adımlar konusunda henüz bir stratejilerinin olmadığını söyledi.
Obama, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, Suriye'de IŞİD'e karşı olası bir askeri eylem için Kongre'nin onayına ihtiyacı olup olmadığına dair bir soruyu yanıtlarken, "Strateji geliştikçe, Kongre ile istişare halinde olmayı sürdüreceğiz. Kongre'nin de tartışmaya katılmasının önemli olacağını düşünüyorum, ki böylece Amerikan halkı da tartışmanın parçası olabilir" dedi.
"Ancak işi tersinden yapmak istemiyorum. Henüz bir stratejimiz yok" ifadesini kullanan Obama, basında yer alan bazı haberlerin, kendilerinin şu anda durduğu noktanın çok ilerisine geçtiği gözlemini de dile getirdi.
IŞİD'i uzun vadede zayıflatabilmemiz için bölgesel bir strateji inşa etmeliyiz
ABD Başkanı Barack Obama, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütüne karşı mücadelede ABD'nin tek başına eyleme geçmesinin yeterli olmayacağını, bölgesel bir strateji inşa etmeleri gerektiğini söyledi
Obama, Beyaz Saray'da, gündeme dair düzenlediği basın toplantısında, ABD'nin IŞİD'e karşı operasyonları ile Suriye'de de askeri eyleme girişme olasılığıyla da ilgili açıklamalarda bulundu.
IŞİD'e karşı başarılı bir stratejinin bölgesel ortakların güçlü bir şekilde birlikte hareket etmesini gerektirdiğini belirten Obama, bu bağlamda ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'ye, bu tehdide karşı koymak için gereken koalisyonu inşa etme çabaları kapsamında bölgeye gitmesi talimatı verdiğini söyledi. Ulusal Güvenlik Konseyi'yle bugün toplantı yapan Obama, ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel ve askeri liderlerden de bir dizi seçenek hazırlamalarını istediğini belirtti.
"Başkomutan olarak, Amerikan halkını korumak ve ABD topraklarını gelişen tehditlere karşı savunmak için ne gerekiyorsa her zaman yapacağının" altını çizen Obama, ABD'nin Irak'taki hava saldırıları sayesinde IŞİD militanlarının silah ve teçhizat kaybına uğradığını, bazı bölgelerde Irak hükümeti ve Kürt güçlerinin militanları geriye püskürtmeye başladığını bildirdi.
"Seçenekler, IŞİD'in Irak'ı istila etmemesini sağlama üzerine..."
Obama, IŞİD'in Irak ve tüm bölge halkına yakın tehdit oluşturduğunu dile getirerek, "Bu nedenle, Irak'taki askeri eylemimiz, halkımızı korumaya ve IŞİD'le mücadele eden ortaklarımızı desteklemeye yönelik daha geniş boyutlu, kapsamlı bir stratejinin parçası olmalı" değerlendirmesinde bulundu. Obama, bunun da Irak'ta tüm ülkeyi birleştirecek kapsayıcı bir hükümetin kurulmasıyla başlaması gerektiğini ifade etti.
Bir gazetecinin, ABD'nin Suriye'de IŞİD'e karşı atabileceği adımlara dair sorusunu yanıtlayan Obama, şu anki odak noktalarının, Irak'ta sahadaki Amerikan personelini, ABD büyükelçiliği ve konsolosluğunu, personeli ilgilendiren kritik altyapı tesislerinin korunması üzerinde olduğunu ve sınırlı bir misyon yürüttüklerini kaydetti.
Obama, Sincar Dağı'nda yaptıkları gibi, insani vaziyete katkı sağlayabilecekleri fırsatlar gördüklerinde de, Kongre ile istişare ettikten sonra bu fırsatları değerlendireceklerini söyledi.
IŞİD'e karşı mücadelede başarılı olabilmeleri için birleşik ve kapsayıcı bir Irak hükümetinin oluşması gerektiğini yineleyen Obama, Irak hükümeti kurulduktan sonra, Irak güvenlik güçlerinin IŞİD'e karşı daha etkili mücadele etme ihtimallerinin de önemli ölçüde artacağını dile getirdi. Obama, askeri liderlerden talep ettiği seçeneklerin de öncelikle, IŞİD'in Irak'ı istila etmemesini sağlama üzerine odaklandığını bildirdi.
"Bölgesel strateji gerekiyor"
Suriye'de devam eden şiddet eylemlerinin de IŞİD'e, yönetim boşluğu altındaki bölgelerde barınma imkanı bulabilmesini sağladığını ifade eden Obama, IŞİD'i uzun vadede zayıflatabilmeleri için bölgesel bir strateji inşa etmeleri gerekeceğini belirtti.
Obama, "Bunu yalnız başımıza yapmayacağız. Bunu diğer ortaklarımızla yapmalıyız, özellikle de Sünni ortaklarla, çünkü buradaki hedefin bir parçası da hem Suriye hem Irak'taki Sünnilerin, gerçekten işleyen bir hükümetin, onları koruyabilen, ailelerinin IŞİD'in barbarca eylemlerine maruz kalmamasını ve güvende olmalarını temin eden bir hükümetin kendilerine yatırım yaptığını hissetmelerini sağlamak" diye konuştu.
"İlk önceliğim..."
Bu nedenle Suriye'yle alakalı konunun sadece askeri değil aynı zamanda siyasi bir konu olduğunu vurgulayan Obama, "Şu anda ilk önceliğim, IŞİD'in Irak'ta elde ettiği kazanımların geriye düşürülmesini ve Irak'ın kendisini etkili şekilde idare edecek ve güvenliğini sağlayacak fırsata erişmesi" yorumunda bulundu.
Obama, IŞİD'in, "birlikte, toplu olarak mücadele etmeleri gereken, bölgedeki en kötü unsurları temsil ettiğini" anlatarak, bunun uzun vadeli bir proje olacağını yineledi. Obama, bunun ayrıca, bir şekilde Suriye'yi istikrarlaştırmalarını gerektireceğini kaydederek, "Suriye'yi bir şekilde istikrarlaştırmak demek de idare yeteneği gösterebilen ve IŞİD'in buralarda yaptıklarına gerçek bir alternatif sunabilen ılımlı Sünnilerin desteğini almak anlamına geliyor" dedi.
Sadece kendisinin değil tüm uluslararası camianın, masum ailelerin üzerine varil bombaları atan, on binlerce kişiyi öldüren Beşşar Esed'in meşruiyetini kaybettiği görüşünde olduğunu ifade eden Obama, şunları söyledi:
"Şu anda, IŞİD'in işgal ettiği bölgelerin zaten Esed tarafından kontrol edilmediğini görüyoruz. Açık olmak gerekirse, Esed'in bu bölgelere ulaşabilecek kapasitesinin olmadığı görülüyor. Dolayısıyla Esed ile hepimizin izlemekte olduğu akıl almaz şiddet eylemlerine başvuran kişiler arasında seçim yapmamızı gerektiren bir durumda olduğumuzu düşünmüyorum. Suriye içinde ılımlı bir muhalefeti desteklemeye devam edeceğiz, çünkü Suriye içindeki insanlara IŞİD ya da Esed'den başka bir seçim sunmalıyız."
"Kongre'ye haber vermeden adım atmamız söz konusu değil"
Obama, Suriye'de IŞİD'e karşı olası bir askeri eylem için Kongre'nin onayına ihtiyacı olup olmadığına dair bir soruyu yanıtlarken, strateji geliştikçe, istişare halinde olmayı sürdürecekleri Kongre'nin de tartışmaya katılmasını önemli gördüğünü, böylece Amerikan halkının da tartışmanın parçası olabileceğini kaydetti.
Obama, "Ancak işi tersinden yapmak istemiyorum. Henüz bir stratejimiz yok. Basında çıkan bazı haberlerin, şu anda bizim durduğumuz noktanın biraz ilerisine geçtiğini görüyorum. Bu sadece benim değerlendirmem değil, ordumuzun da değerlendirmesi. Net planlarımızın olduğundan emin olmalıyız, dolayısıyla bunları geliştiriyoruz. O aşamada, Kongre ile istişare edeceğim ve seslerinin duyulmasını temin edeceğim" dedi.
Medyada, "geniş çaplı biçimde hemen harekete geçmeye başlayacakları ve şu an tatilde olan Kongre'ye haber verilmeyeceği" yönündeki haberlere işaret eden Obama, "Bunlar olmayacak" ifadesini kullandı.
Bölgedeki ülkelerin IŞİD gibi radikal örgütler hakkında "ikircikli olmaya" son vermesi gerektiğini de kaydeden Obama, şunları dile getirdi:
"Gerçek şu ki, kimi defalar, bu grupların bazılarını kendi çıkarlarına kullanmak üzere finanse etmenin kötü bir strateji olmadığını düşünen devlet aktörleri oldu. Tüm bölgeye mesajımız, bu, Sünni olsun, Şii olsun, herkese IŞİD gibi bir örgütün kabul edilemez olduğu, şiddet, kaos, masumları katletme dışında bir vizyon ve ideolojiye sahip olmadığı yönünde bir uyarı alarmı olmalı."
Ukrayna'daki gelişmeler
ABD Başkanı Barack Obama, “Ukrayna’daki problemi çözmek için askeri bir eylemde bulunmuyoruz. Bizim yaptığımız, uluslararası toplumu Rusya’ya baskı yapmak için harekete geçirmek” dedi.
Obama, Beyaz Saray'da gündemdeki konularla ilgili basın toplantısı düzenledi.
Ukrayna konusunda Almanya Başbakanı Angela Merkel ile telefonda görüştüğünü belirten Obama, Merkel ile Ukrayna’nın doğusundaki şiddetten Rusya’nın sorumlu olduğu noktasında mutabık kaldıklarını kaydetti.
Obama, Ukrayna’da yaşananların ülkenin kendi içinden kaynaklanan bir ayaklanma olmadığını, bölgedeki şiddetin Rusya tarafından teşvik edildiğini, Rusya'nın ayrılıkçıları eğittiğini, silahlandırdığını ve fonladığını ifade ederek, “Rusya, bilerek ve defalarca Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğünü ihlal etti” diye konuştu. Obama, Ukrayna içindeki Rus güçlerine dair yeni görüntülerin de tüm dünyanın bunu görmesini sağladığını dile getirdi.
Rusya’nın kendi eylemlerinin sonucu olarak ve ABD, AB ve uluslararası ortakların uyguladığı yaptırımlar nedeniyle bu ülkenin soğuk savaştan bu yana hiç bu kadar izole hale gelmediğine işaret eden Obama, “Rusya’nın Ukrayna içlerine devem eden istilası, Rusya için sadece daha fazla bedel ve sonuçlar getirecektir” değerlendirmesinde bulundu.
"Askeri bir eylemde bulunmayacağız"
ABD’nin yakın müttefik ve partnerleriyle koordinasyonu sağlamak için gelecek hafta Avrupa’ya gideceğini anlatan Obama, Estonya’da NATO müttefiklerinin savunmasına taahhütlerini teyit edeceklerini, İngiltere’deki NATO Zirvesi’nde de müttefiklerin her türlü zorluklara karşı hazır olmasını sağlamak için atılacak adımlara odaklanacaklarını bildirdi.
Obama, NATO Ukrayna Komisyonu toplantısının da müttefiklerin Ukrayna ile çalışması için bir fırsat yaratacağını, ayrıca gelecek ay Ukrayna Devlet Başkanı Petro Poroşenko’yu Beyaz Saray’da ağırladığında ABD’nin sarsılmaz taahhüdünü tekrarlayacaklarını söyledi.
Obama, “Avrupalı müttefik ve partnerlerle istişarelerimizle, benim beklentim ek adımlar atacağımız yönünde. Çünkü Rusya tarafından, bu sorunun diplomatik yollarla çözülmesi için anlamlı adım göremedik. Beni cesaretlendiren, Avrupalı partnerlerimizin ortaya koyduğumuz yaptırımlar kendilerine de bedeller yaratsa da bu konuda daha büyük ilkelerin tehlikede olduğunun bilincinde olmaları. Bu nedenle, onlarla gelecek hafta yapacağım istişareleri sabırsızlıkla bekliyorum” ifadesini kullandı.
Ukrayna konusunda askeri eylemde bulunmayı düşünüp düşünmediklerine ilişkin soru üzerine Obama, “Ukrayna’daki problemi çözmek için askeri bir eylemde bulunmuyoruz. Bizim yaptığımız, uluslararası toplumu Rusya’ya baskı yapmak için harekete geçirmek” dedi.
Rusya'nın yaptırımların getirdiği yalnızlaşmadan toparlanmasının zor olacağını kaydeden Obama, 'Rusya ve Ukrayna’nın barış içinde yaşayabileceği çözüm bulundu. Ancak, o bölgede ABD ve Rusya'nın askeri anlamda karşı karşıya gelmesi bizim için muhtemel değil” yorumunu yaptı.
Ancak Obama, Ukrayna olmasa bile yakındaki komşularının NATO üyesi olduğunu ve NATO’nun 5. maddesine bağlılıklarının sürdüğünü hatırlattı.
Muhabir: Mehmet Ö. Toroğlu/Barışkan Ünal
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
