IŞİD küresel hedefe sahip

BRÜKSEL- Güven Özalp

Avrupa Birliği (AB) Terörle Mücadele Koordinatörü Gilles De Kerchove, Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) harekat düzeyinin askeri eylem gerektirdiğini ve örgütün ismini değiştirerek hilafet devleti kurmasının tesadüf olmadığını belirterek, “Yaptıklarının dünya çapında bir proje olduğunun sinyalini vermek istiyorlar” dedi.

De Kerchove, IŞİD’de hilafet devletine doğru yaşanan transformasyonun örgütün küresel bir eğilim ve hedefe sahip olduğunu gösterdiğini söyleyerek “Bu da ek bir endişe kaynağı yaratıyor. IŞİD’in harekat düzeyi askeri eylem gerektiriyor buna şüphe yok” diye konuştu.

Son dönemde IŞİD tarafından eğitilen Avrupalı savaşçıların ülkelerine döndüklerinde saldırı düzenleyebilecekleri yönündeki açıklamalarıyla dikkat çeken De Kerchove, endişe unsurlarına ilişkin şunları söyledi: “Endişe veren unsurlardan biri sayılar. Hiç bu kadar Avrupalı’nın gidip bu tür gruplara katıldığı bir dönem olmamıştı. İkinci unsur, Irak’taki gelişmeler ve IŞİD’in hilafet devleti ilan etmesi. Bu adım daha fazla savaşçı çekebilir. Halifeliğe inananlar ve  bunun gerçekleştiğini görenler açısından özendirici olabilir. Son olarak da bu grup, Musul’a yönelik saldırı sırasında ağır silahlara ve talan ettiği bankalar aracılığıyla da çok miktarda paraya sahip oldu. Dolayısıyla yeni saldırılar için ek kaynağa sahipler. Tüm bunlar, bizim son derece dikkatli olmamız için yeterli argüman yaratıyor.”

Sayıları 2 binden fazla 

Avrupa’dan Suriye ve Irak’a savaşmaya gidenlerin sayısının iki binden fazla olabileceğine işaret eden De Kerchove, istihbarat ve güvenlik birimlerinin bazı hücreleri dağıttığını, bazı militanların tutuklandığını, ancak bölgeye gidip dönen herkesin Avrupa’da saldırı gerçekleştireceği yönünde bir değerlendirme olmadığını belirterek, “Çok iyi bir araştırmacı olan Norveçli Thomas Hegghammer, son yayımladığı çalışmasında şu ana kadar yapılan ya da yapılmak istenen saldırılara karışan her dokuz kişiden birinin yurt dışından cihada katılan kişiler olduğuna dikkati çekti. Bu da sayı hakkında fikir veriyor” diye konuştu.

Suriye ve Irak’ta savaşanların Avrupa’ya dönüp saldırı düzenleyebileceğine yönelik istihbarat olduğunu ancak bunun “döner dönmez” saldırı yapılacağı anlamına gelmediğini vurgulayan De Kerchove, “Ne tür bir saldırı olacağı konusunda bilgi yok. Benim değerlendirmem olası saldırıların, küçük çaplı ancak çok üzücü sonuçlar doğuracak nitelikte olacağı yönünde. 11 Eylül’den bu yana direncimizi güçlendirdik, mekanizmalarımızı geliştirdik dolayısıyla o döneme göre daha fazla hazırlıklıyız diye düşünüyorum. Tehdit yükselebilir ama cevabımız da daha etkili” dedi.

Sosyal medya vurgusu

İstihbarat ve güvenlik birimlerinin Suriye’ye gitmek isteyenlerin yüzde 40-60’ı hakkında bilgi sahibi olduğuna dikkati çeken De Kerchove, “Geri kalan kesim ise tanınmayan ve Suriye’de savaştıklarını sosyal medyaya koydukları fotoğraflar ve benzeri unsurlarla anladığımız kişiler. Telefon edip, e-mail gönderiyorlar böylelikle elektronik takibe takılıyorlar” ifadelerini kullandı.

Güvenlik birimlerinin şu ana kadar çok iyi işler yaptığını ve son derece aktif olduğunu belirten De Kerchove, “yüzde 100 güvenlik” diye bir şey olmadığını belirterek en önemli zorluklardan birinin, bu insanların çoğunun polis kaydı olmaması nedeniyle “radara yakalanmamaları” olduğunu kaydetti.

Zekice hareket edip yeni mekanizmalar oluşturulmasının gereğine işaret eden De Kerchove, insanları günün her saati, haftanın her günü takip etmenin kaynak gerektiren bir durum olduğunu kaydederek, “Ancak yakın takip hepsi için gerekmiyor. Gelenler arasında suç işleme eğilimi olmayan, ancak normal yaşama dönmek isteyen ve psikolojik ya da sosyal desteğe ihtiyacı olanlar var. Bir de eğilimleri belli olmayanlar, yargılanmaları için yeterli kanıt olmayanlar var, işte bunların denetim altında tutulması gerekiyor” dedi.

“Bazı ülkelerde suç geçmişi olan, diğerlerinde ise hiçbir suç kaydı bulunmayan ancak özellikle internet aracılığıyla çok çabuk şekilde radikalleşen insanların söz konusu olduğunu” vurgulayan ve ülkeden ülkeye değişen bir profil bulunduğunu söyleyen De Kerchove, “Yabancı savaşçılar konusunda daha baskıcı ve cezalandırıcı politika uygulanması masada ama henüz sonuç yok. Kişisel olarak terör tanımının değiştirilmesinden yanayım” dedi.

“Kimsenin elinde sihirli değnek yok” 

“Avrupalı savaşçıların” Afganistan’a ya da Mali’ye gitmesinin çok daha zor olduğunu, bir ağa sahip olunması, yardımcılar ayarlanması gerektiğini, çok daha pahalı bir yolculuğun ve çok daha düşmanca bir ortamın söz konusu olduğunu hatırlatan De Kerchove, “Türkiye’ye tatil için gidip bir otobüsle sınırı geçmek çok daha kolay” dedi.

Türkiye’nin “yabancı savaşçılar” konusunu ciddiye aldığını belirten De Kerchove, “Türkiye’de de saldırı oldu ve sınırlarında yaşananların maliyetinin ne olduğunu biliyor, sonuçların farkında. Türkiye ile bu konuda bilgi paylaşımı, sınır güvenliği ve havacılık güvenliği gibi konularda dikkat çekici bir işbirliğine başladık” dedi.

Sürecin sonuna henüz gelinmediğinin ve çok daha yakın işbirliği kurulması gerektiğinin altını çizen De Kerchove, “Türkiye ne kadar dikkatli olursa insanlar o kadar alternatif yollar bulmaya yönelecektir. Türkiye çaba gösteriyor ama hiç kimsenin elinde sihirli değnek yok” diye konuştu.

Müslümanlarla işbirliği 

“Avrupalı savaşçılar” konusunda AB ile Avrupa’daki Müslüman topluluklar arasında işbirliği olduğunu belirten De Kerchove şunları söyledi:

“Birlikte çalışıyoruz. AB Komisyonu, radikalleşmeye karşı bir ağ oluşturdu. Toplum önderleriyle işbirliği söz konusu. Öğrenilen derslerden biri de adımların yerel düzeyde atılmasının gerektiği. Topluluklarla güven inşa edilmeye çalışılıyor. Acil ihbar hatları söz konusu. Böylelikle aileler en ufak bir radikalleşme işaretini bildirebiliyor ve biz de erken aşamada müdahale edebiliyoruz. Bu bir suçlama süreci değil, çocukları kendilerinden koruma ve onlara yardım etmeye çalışma süreci. Bu olayların ilk mağdurları Müslümanların kendisi oluyor.”