İran Dışişleri Bakanı Zarif istifa etti

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, resmi sosyal medya hesabı Instagram'dan yaptığı paylaşımda, görevine devam edemeyeceğini açıkladı.

Zarif, paylaşımda, "Aziz ve cesur İran milleti ile değerli yetkililere geride kalan 47 ay boyunca gösterdikleri nezaket için teşekkür ediyorum. Görev süresince yerine getiremediğim hizmetlerden ve eksikliklerimden dolayı samimiyetle özür dilerim. Esen kalın." ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Abbas Musevi, İran resmi haber ajansı IRNA'ya yaptığı açıklamada Zarif'in istifasını doğruladı.

Zarif'in istifa nedenine ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

Zarif'in istifasının Ruhani tarafından kabul edildiği yönündeki iddialar yalanlandı

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Mahmud Vaizi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Zarif'in istifasının Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani tarafından kabul edildiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını açıkladı.

Nükleer anlaşmanın mimarlarından Zarif'in öz geçmişi

Lisans ve yüksek lisansını San Francisco'daki Eyalet Üniversitesinde uluslararası ilişkiler alanında yapan 1960 Tahran doğumlu Muhammed Cevad Zarif, doktorasını da Colorado eyaletindeki Denver Üniversitesinde uluslararası hukuk ve politika alanında tamamladı. Tahran Üniversitesinde uluslararası hukuk profesörü olarak görev yapan Zarif, diplomatik hayata 1979'da İran'ın San Francisco Konsolosluğunda başladı ve 1992-2002 yıllarında 10 yıl Dışişleri Bakanlığı Uluslararası ve Hukuk İşleri Yardımcılığı yaptı.

2002-2007 yıllarında 5 yıl boyunca İran'ın BM Daimi Temsilciliği görevinde bulunan Zarif, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin göreve gelmesinin ardından 15 Ağustos 2013'te dışişleri bakanı oldu. Zarif, Ruhani'nin kurduğu iki hükümette de dışişleri bakanı olarak görev aldı.

Zarif, İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 5 daimi üyesi (ABD, İngiltere, Çin, Fransa ve Rusya) ve Almanya yaklaşık 3 yıl süren görüşmeler ve İsviçre'deki uzun müzakerelerden sonra Temmuz 2015'te imzalanan ve Ocak 2016'da yürürlüğe giren "nükleer anlaşma" olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (KOEP) mimarlarından biriydi.

Nükleer anlaşmadan önce Zarif, eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve eski AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ile Kasım 2014'te Umman'da bir araya gelmişti. İran Meclis Başkanı Danışmanı ve dönemin İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahiyan, 16 Eylül 2018'de Tesnim haber ajansına yaptığı açıklamada, ABD ile ilk temasların, Umman aracılığıyla 2012 yılının başında başladığını belirtmişti.

Zarif'in istifasının ipuçları

İran Dışişleri Bakanı Zarif'in istifasını duyurması ülkenin gündemine oturdu.

İstifa kararının öncesinde Cumhuri-yi İslami gazetesine verdiği röportajı bugün yayımlanan Zarif, yabancı ülkelerle müzakerelerin ihanet kabul edilmesinden, kara para aklama ve terör finansmanını önleyici yasa tasarılarının onaylanmamasından ve devlet televizyonunun yayın politikasından yakındı.

Ülkedeki bazı kesimlerin dış politikaya yönelik müdahalelerinden ve Dışişleri Bakanlığı'nın politikalarına güven duyulmamasından rahatsızlığını dile getiren Zarif, şöyle konuştu:

"Öncelikle dış politikamızı parti ve fraksiyonlar arasındaki bir mesele olmaktan çıkarmalıyız. Dış politikada görevli diplomatlara ulusal düzeyde güven duyulmalıdır. Ülkede fikir birliğinin sağlanması için buna ihtiyaç duyuyoruz. Bazıları yabancı devletlerle müzakereleri değersiz buluyor hatta ihanet kabul ediyor."

Kara para aklama ve teröre finansın önlenmesini öngören Mali Eylem Görev Gücü'ne (FATF) üyelikle ilgili yasa tasarılarının bazı muhafazakar kesimlerin baskılarıyla onaylanmamasına da tepki gösteren Zarif, "Bu yasanın onaylanmaması soluk borumuzun kesilmesi anlamına gelir. Dünya bankalarıyla ilişki kurmak istiyorsak FATF'ın önerilerini yerine getirmemiz gerekiyor." ifadelerini kullandı.

ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinden sonra anlaşmanın başarısız olduğu gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye ve kendisine tepki gösteren kesimlere seslenen Zarif, "(ABD Başkanı Donald) Trump'ı kınamak yerine neden halkın seçtiği cumhurbaşkanını ve dış politikamızı hedef alıyorsunuz?" sorusunu yöneltti.

Devlet televizyonunun yayın politikasının halkı umutsuzluğa sevk ettiğini belirten Zarif, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görevine devam edemeyeceğini duyurmuştu.

Zarif'in, Suriye rejimi lideri Beşşar Esed'in dün İran lideri Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile yaptığı ve uluslararası basına fotoğraflarla yansıyan görüşmelerden haberdar edilmediği gerekçesiyle istifa ettiği belirtiliyor.

Zarif’in, "Entekhab" sitesi muhabirine yaptığı açıklamada, "Bugün yapılan görüşmelerdeki fotoğraflardan sonra Cevad Zarif'in Dışişleri Bakanı olarak artık dünyada itibarı yoktur." ifadelerini kullandığı aktarılmıştı.

İstifa kararı henüz onaylanmadı

İran meclisinden yaklaşık 150 milletvekili Cumhurbaşkanı Ruhani'ye Zarif'in istifasını kabul etmeme çağrısında bulundu. Ruhani de henüz Dışişleri Bakanı'nın istifasını kabul etmedi.

Öte yandan Fars Haber Ajansı'na konuşan Dışişleri Bakanlığı'ndan ismi açıklanmayan bir diplomat, Zarif'in istifa kararının arkasında Cumhurbaşkanlığı ile Dışişleri Bakanlığı arasındaki koordinasyon eksikliği olduğunu ancak bakanın istifasını geri alma ihtimalinin yüksek olduğunu aktardı.