ERBİL - Emrah Yorulmaz
Türkiye'ye sevkettiği petrol nedeniyle merkezi Bağdat hükümetiyle sorun yaşayan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) şimdi de İran'a gidecek iki boru hattı için hazırlıklara başladı.
AA muhabirinin edindiği bilgilere göre boru hatlarından ilki İran'a ham petrol taşıyacak. İkincisi ise İran'dan Kürt bölgesine doğalgaz taşıyacak. Her iki hattı da İran'ın inşa edeceği belirtildi. Projenin hayata geçirilmesi için heyetlerin Erbil ile Tahran arasında karşılıklı ziyaretleri devam ediyor.
Tankerler yerine boru hatları
Hali hazırda Kürt bölgesinden İran'a petrol ihracatı Hacıümran, Başmak ve Pervizhan(Perwizxan) sınır kapılarından tankerlerle yapılıyor. 25 ton kapasiteye sahip 5 bin tanker, Kelek sahasından aldıkları ham petrolü, İran'daki Piranşehir kentine taşıyor. Burada işlenen petrol, Afganistan ve Ermenistan'a da satılıyor.
Kürt Bölgesel hükümeti, tankerle taşıma yerine daha ucuza mal olacak boru hatlarıyla petrol sevkiyatı yapmak istiyor. Çoğu İran plakalı tankerler, ton başı 150 dolar ücret alıyor. Buna göre 25 tonluk bir tankerin IKBY hükümetine taşıma maliyeti 3 bin 750 dolar oluyor.
Akreyi detayları AA'ya anlattı
IKBY-İran İlişkileri Genel Müdürü Abdullah Akreyi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, boru projesi için görüşmelerin 2013 yılında başladığını söyledi.
Petrol ve Doğal Kaynaklar Bakanı Aşti Hawrami başkanlığındaki heyetin, Tahran'da İran Petrol Bakanıyla bir araya geldiğini hatırlatan Akreyi, "İran'dan iki boru hattı inşa etmesini istedik. Hatların birinin Süleymaniye'ye, diğerinin Erbil'e yapılması talebinde bulunduk. Buna göre birinci boru hattı Kürdistan ham petrolünü İran'a taşıyacak, ikinci hat ise İran'dan Kürdistan bölgesine doğalgaz aktaracaktı. Projeye 6 ay içerisinde başlanacaktı. Fakat o dönemki İran Petrol Bakanı Rüstem Kasımi görevi bıraktı. Yeni gelen bakanla görüşmeye tekrar başlayacağız. Eğer anlaşmaya varırsak gerekli hazırlıkları yapacağız" dedi.
İran'ın ham petrolü almaya hazır olduğunu aktaran Akreyi, "Kırmancşah, Sine ve Urmiye'de rafinerileri bulunuyor. Alacakları ham petrolü bu rafinerilerde işlemeye hazırlar. İhtiyacımız olan işlenmiş petrolü ve doğalgazı bize verecekler" diye konuştu.
Heyetler Tahran'da görüşecek
Akreyi, tarafların tekrar görüşerek tekliflerini açıkça konuşması gerektiğini ifade ederek şöyle devam etti:
"Heyetimiz önümüzdeki hafta İran'a giderek petrol bakanlığı yetkilileriyle görüşecek. Görüşmede Kürdistan'dan gidecek ham petrol ve İran'dan gelecek doğalgaz sevkiyatında bir sonuca varılmasını bekliyoruz. Onlar bizden ne kadar petrol alabilirler, karşılığında bize ne kadar doğalgaz verebilirler, bunları kararlaştıracağız. Buna göre bir sonuca varacağız."
"Taraflar arasında anlaşma sağlandığı takdirde tankerlerle yapılan ihracat, yerini boru hatlarına bırakacak" diyen Akreyi, "Biz zaten bize verecekleri gaz için boru hattı döşenmesini istedik. Bunun yanında göndereceğimiz ham petrol için de boru hattı yapılması hususu bir sonuca bağlanacak" şeklinde konuştu.
Akreyi, anlaşmanın sağlanması durumunda Irak hükümetine de gerekli bilgilerin verileceğini bildirdi. İhtiyaçları olan işlenmiş petrol ve doğalgazı Türkiye ve İran'dan tedarik ettiklerini aktaran Akreyi, "Eğer Irak hükümeti bunu karşılayacak durumda olsaydı başkasına gerek kalmazdı" dedi.
Kürt bölgesi, 1 Ocak'tan itibaren boru hattıyla Türkiye'de petrol sevkiyatı yapıyor. Ceyhan tesislerinde depolanan 2 milyon varil petrolün satışına merkezi Bağdat hükümetinin izin vermemesi nedeniyle henüz başlanmadı. IKBY'nin Türkiye'ye boru hattıyla petrol satışına karşı çıkan Bağdat'ın, İran'la yapılacak boru hattı anlaşmasına nasıl bir tepki vereceği merak ediliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
