ERBİL
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) 3 milyonu aşkın seçmen, milletvekili seçimleri için yarın sandık başına gidecek.
IKBY Bağımsız Yüksek Seçim ve Referandum Komisyonu, 29 parti ve koalisyonun yarıştığı milletvekili seçimleri için Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Halepçe kentlerinde 5 bin 933 seçim merkezi kurdu.
Yaklaşık 3 milyon 88 bin kayıtlı seçmen, 111 milletvekili için oy kullanabilecek.
Irak'ta 12 Mayıs'taki genel seçimlerde şaibe iddiaları nedeniyle krize neden olan elektronik sistem, bu seçimlerde de kullanılacak ancak oy pusulaları yine elle sayılacak.
Yüzde 30'luk kadın kotasının uygulandığı mecliste, 18 yaşını doldurmuş tüm vatandaşlar oy kullanabilecek. Oy verme işlemi yerel saatle 08.00'de başlayıp, 18.00'de sona erecek.
IKBY'de her 4 yılda bir yapılması gereken milletvekili seçimleri, geçen sene meydana gelen birtakım siyasi ve ekonomik kriz nedeniyle meclis tarafından bir yıl ertelenmişti.
Terör örgütü DEAŞ'ın Irak'ta büyük oranda temizlenmesinden sonra IKBY'de yapılacak ilk genel seçimlere; Kürdistan Demokratik Partisi (KDP), Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Goran (Değişim) Hareketi, Kürdistan İslami Birlik Partisi (Yekgirtu), İslami Toplum Partisi (Komel), Kürdistan İslami Hareket Partisi (Bizutnava) ve Irak Türkmen Cephesi (ITC) gibi önde gelen siyasi partiler katılacak.
Kamuoyu yoklamalarına göre, Erbil ve Duhok'ta güçlü tabana sahip eski IKBY Başkanı Mesut Barzani liderliğindeki KDP, bu seçimlerde de oylarını koruyacak.
1992'den bu yana sandıkta birincilikle çıkan KDP, son seçimde 38 sandalye kazanarak, koalisyon hükümeti kurup, başbakanlık ve kritik bakanlıkları elinde tutmayı başarmıştı.
Eski Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'in uzun süre liderliğini yaptığı ve Süleymaniye kentinin askeri, ekonomik, siyasi ve istihbarat birimlerini elinde tutan KYB, IKBY'de yapılan son seçimde kazandığı 18 sandalyeyle ikinciliği Goran (Değişim) Hareketine kaptırarak hayal kırıklığına uğramıştı.
Talabani'nin ölümünden bu yana genel başkanını seçemeyerek, ardından meydana gelen parti içi çekişmelerle son seçimde azımsanmayacak ölçüde kan kaybeden KYB, Irak'taki 12 Mayıs genel seçimlerinde elde ettiği başarıyı bu seçime de yansıtmayı hedefliyor.
Partisinden geçen yıl ayrılıp Demokrasi ve Adalet için Koalisyonu kuran Berhem Salih, tekrar KYB'ye dönerek, özellikle Süleymaniye bölgesindeki seçmenlere yeniden toparlanma ve 2'nci parti konumuna yükselmek istediği mesajı vermeye çalışıyor.
2009’da kurulan ve son seçimlerde 24 milletvekili çıkararak bölgede 2'nci parti konumuna yükselen Seyyid Ali Ömer liderliğindeki Goran (Değişim) Hareketinin, mevcut bölgesel sorunlara yaratıcı çözümler üretememesi ve vadettiği reformları hayata geçirebilme imkanlarının sınırlı olması nedeniyle, halk arasında eski popülaritesinin kalmadığı gözlemleniyor.
Süleymaniye'de yeniden toparlanmaya çalışan KYB'nin etkisi, partinin kurucu lideri Noşirvan Mustafa'yı geçen yıl kaybetmesi, askeri gücünün olmaması ve KDP ile son 4 yıl içerisinde ciddi çekişmeler neticesinde Goran'ın bu seçimlerde yürüttüğü kampanyaların pek de etkili olmadığı görülüyor.
Bunun yanında, daha önce KDP ve KYB'ye güven kaybı yaşayan seçmenler, 3'üncü bir alternatif olarak Goran'a destek vermişti ancak bölgede ciddi bir değişimin vadedildiği gibi yaşanmaması, krizlerin devam etmesi seçmeni ümitsizliğe itmiş durumda.
Hâlihazırda, Goran başta olmak üzere birçok partinin en büyük endişesi seçimlere düşük bir katılımın gerçekleşmesi.
IKBY'de yer alan 3 "İslami" partiden 2'si bu seçimlerde ittifak yaparak, konumlarını daha da güçlendirmek ve bölgede sözü geçen önemli bir cephe olmayı hedefliyor.
Salahaddin Bahaddin liderliğindeki Kürdistan İslami Birlik Partisi (Yekgirtu) ve İrfan Abdulaziz liderliğindeki Kürdistan İslami Hareket Partisi (Bizutnava), seçimler için oluşturdukları "Islaha Doğru" ittifakını kurdu. Yekgirtu önceki seçimlerde 10, Bizutnava ise 1 milletvekili çıkarmıştı.
KYB, KDP ve Goran arasında yaşanan çekişmelerde, daha çok yapıcı ve barışçıl bir dil kullanan Yekgirtu lideri Bahaddin, özellikle diğer 3 parti arasındaki krizlerde dengeleyici bir taraf olarak öne çıktı.
IKBY'de 3 "İslami" partiden biri olan Kürdistan İslami Toplum Partisi (Komel), kurulduğu 2001 yılından bu yana hakim iki parti KDP-KYB'ye sert çıkışlarıyla biliniyor.
Yekgirtu ve Bizutnava'nın ittifakına katılmayı reddeden Komel lideri Ali Bapir, bölgede güçlü siyasi öngörüsüyle özellikle Erbil ve Süleymaniye'deki muhafazakar seçmen tarafından destekleniyor.
Meclis'te 6 milletvekili bulunan Komel, son 4 yıl içerisinde KDP ile ciddi siyasi çekişme içerisindeki Goran'ın yanında yer alarak muhalefet partisi gibi adından söz ettirmişti.
IKBY'de dini ve etnik azınlıklar için ayrılan 11 kotadan Türkmenler 5, Hristiyanlar ise 6 ismi meclise gönderecek.
Türkmenler arasında faaliyeti ve etnik kimliği sahiplenme bilinci konusunda en önde gelen partiler arasında Irak Türkmen Cephesi (ITC) bulunuyor. Türkmenler, son seçimlerde ITC'nin Erbil milletvekili adayı ve tanınan avukatlarından Aydın Maruf'u meclise göndermişti.
AA muhabirine konuşan Maruf, bu seçimlerde tekrar aday olduğunu belirterek, milletvekili sayısını da ITC olarak Erbil'de 2'ye çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.
ITC'nin yanı sıra, seçimlerde Erbil Türkmen Listesi, Erbil Türkmen Koalisyonu ve Millet listesi de yer alıyor.
Muhabir: Mazin Majeed Asaad Baqal
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
