'Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak'

GAZZE

Hamas Siyasi Büro Başkanı Halid Meşal'in yıllar sonra Suudi Arabistan'a gerçekleştirdiği ziyaretin "hareket ile İran arasındaki ilişkilerin kopmasına yol açmayacağı" belirtiliyor.

Filistinli analistler, Meşal'in Suudi Arabistan ziyaretiyle Hamas ve İran ilişkileri gerginleşse de "kesin bir kopuş" olmayacağı görüşünü paylaşıyor. 

Gazze'de yayımlanan El-Eyyam gazetesinin yazarlarından Talal Avkel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tahran'ın Hamas ile ilişkilerini koparmayacağını savunarak, "İran, Suudi eksenine kaydıktan sonra önümüzdeki dönemde Hamas'a müsamaha göstermeyecek ancak ilişkiler gerilmesine rağmen onunla iletişimde kalmaya çalışacak" dedi. 

Hamas'ın, siyasi ve ideolojik olarak birbirinden tamamen farklı iki kutupla dengeli ve iyi ilişkiler kuramayacağını kaydeden Avkel, hareketin Riyad ve Tahran'ı bir araya getiremeceğini ifade etti.

Avkel, Suudi Arabistan'ın, Gazze'deki insani krizi hafifletebileceğini ve Mısır-Hamas ilişkilerini düzeltebileceğini vurgulayarak şunları kaydetti:

 "Suudi Arabistan Gazze'deki insani krizi hafifletebilir. Mısır ve Hamas arasındaki ilişkinin düzelmesini de sağlayabilir. Ancak Hamas'ın Riyad'a yönelmesi, gelecekte mali destekten yoksun olacağı için direnişe zarar verecektir."

"Tahran- Hamas ilişkisi sınırlı olacak"

İslam Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Hani el-Bessus da Hamas ve Tahran arasındaki ilişkinin süreceğini ancak bu ilişkinin "gizli, dar ve çok sınırlı" şekilde seyredeceğini düşündüğünü söyledi.

 "İran, Filistin'de çok önemli stratejik konuma sahip. Bu durum da ilişkinin tamamen kopmasını engelliyor ancak hiçbir şey eskisi gibi olmayacak" diyen Bessus, "Hamas, Suudi Arabistan'la ilişkiye kapılarını açtı. Çünkü, Gazze kendisine yeni bir ufuk açıp, sıkıntılarını hafifletecek herkese ihtiyaç duyacak ölçüde boğucu krizin içinde" değerlendirmesinde bulundu.  

Suudi Arabistan'ın çok güçlü merkezi devlet olduğunu dile getiren Bessus sözlerini şöyle sürdürdü:

 "Suudi Arabistan'ın Arap coğrafyası ve dünyada önemli bir konumu ve nüfuzu var. Riyad, Gazze'ye 8 yıldır uygulanan ablukanın kaldırılmasında büyük rol oynayabilir. Mısır'a da Refah Sınır Kapısı'nın sürekli açık kalması için baskı yapabilir."

"Zamanlama kötü ve yanlış"

Ramallah'taki Birzeit Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Abdussettar Kasım ise Meşal'in Suudi Arabistan ziyaretinin "kötü ve yanlış" bir  zamanda gerçekleştiğini öne sürerek, şunları kaydetti:

"Biz Filistinliler olarak İran'ın P5+1 ülkeleriyle nükleer müzakereler konusunda uzlaşmaya varılmasının ardından gerçekleşen ziyareti, Hamas'ın, Riyad'ın İran karşıtı politikasına desteği olarak okumamalıyız. İran, Filistin direnişini askeri olarak destekleyen tek ülke, Suudi Arabistan bunu asla yapmayacak. Bu durum da direnişin söz konusu destekten mahrum kalmasına sebep olacak. Ancak İran, Hamas'tan uzaklaşmayı kabul etmeyecek, aralarındaki iletişim devam edecek." 

Uzun yıllar Tahran ile iyi ilişkileri sürdüren Hamas'ın 2011 Suriye devriminde, Beşşar Esed rejimine destek vermemesi, iki taraf arasındaki ilişkilerin gerginleşmesine yol açmıştı. 

Suudi Arabistan'ın yeni Kralı Selman Bin Abdulaziz'in tahtı devraldığı ocak ayından bu yana Hamas ile ilişkilerinde iyileşme kaydedildiği ifade ediliyor.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, Meşal'den Suudi Arabistan ziyareti sırasında, Husilere karşı yürütülen operasyona katılması için 700 kişi istendiğini ve Hamas üyelerinin Yemen operasyonuna katılmaları konusunda anlaşmaya varıldığını iddia etmişti.

Hamas Sözcüsü Sami Ebu Zuhri ise dün Fars Haber Ajansının söz konusu haberlerini yalanlamıştı.