GAZZE/KUDÜS
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-mun, Kudüs'teki temaslarının ardından, Beyt Hanun (Erez) Sınır Kapısı'ndan Gazze'ye geçti.
Ban, Filistin Başbakan Yardımcısı Ziyad Ebu Amr ile düzenlediği basın toplantısında, İsrail'in bugünden itibaren Gazze'ye inşaat malzemlerinin girişine izin veren, "İsrail-Filistin ve BM arasında varılan anlaşmayı" uygulamaya koyacağını bildirdi.
Gazze'deki yıkıma değinen Ban "Gördüğüm yıkımın büyüklüğü beni üzdü" dedi. İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı, yaralılara da acil şifa dileklerini ileten Ban, "Gördüklerim 2009'daki ziyaretim sırasında şahit olduğumdan çok daha fazla. Bugün burada umut mesajı taşıyorum ve size Gazze'nin yeniden imarının fiilen başladığını söylüyorum" diye konuştu.
Gazze'nin çok şeye ihtiyacının olduğunu vurgulayan Ban, BM'nin Gazze'nin en iyi şekilde, yeniden imarı için yardımların sağlanması konusunda çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.
BM Genel Sekreteri Ban, İsrail ve Filistin tarafına, aralarındaki anlaşmazlığın son bulması için müzakere masasına oturmaları ve yeniden şiddet ortamına dönmemeleri çağrısında bulundu.
Saldırılar nedeniyle büyük yıkımın yaşandığı Gazze'nin yeniden imarı için pazar günü Mısır'ın ev sahipliğinde Kahire'de düzenlenen konferansa katılan Ban, dün önce Ramallah'a daha sonra da Kudüs'e geçerek, Filistin ve İsrailli yetkililerle görüşmüştü.
İsrail'in "Koruyucu hat" adıyla 7 Temmuz'da başlattığı ve 51 gün devam eden saldırılarında, Gazze'de 2 bin 158 kişi hayatını kaybetmiş, 11 binden fazla kişi yaralanmıştı. Saldırılarda 17 bin 200 ev, 73 cami ve 24 okul tamamen yıkılmış, binlerce bina hasar görmüştü.
Söz konusu ülkenin 27 Aralık 2008'de "Dökme kurşun" adıyla başlattığı saldırılarda bin 400'den fazla Filistinli yaşamını yitirmiş, 5 bin 400'den fazla kişi yaralanmıştı. BM Genel Sekreteri Ban, bu saldırıların ardından da Ocak 2009'da Gazze'yi ziyaret etmişti.
İsrail hükümeti planlarını gözden geçirmeli
BM Genel Sekreteri Ban, Kudüs ziyaretinde ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya gelmişti.
Görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, İsrail’in Doğu Kudüs'te yerleşim planları yapmasının uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirten Ban, Bu planlar karşı tarafa olumlu sinyaller vermiyor. İsrail hükümetine planlarını gözden geçirme çağrısı yapıyorum" dedi.
Netanyahu ise İsrail'in, Gazze'nin her bir noktasından çekildiğini, yerleşimciler ile vatandaşları geri çektiklerini söyledi.
Gazze'de işgalin söz konusu olmadığını ifade eden Netanyahu, "Hamas'ın, Gazze'deki BM'ye ait bina ve okullardan fırlattığı füzeler BM'nin tarafsızlığını zedeledi" diye konuştu.
BM okullarında füzeler bulunduğunu öne süren Netanyahu, bazı BM yetkililerinin füzeleri Hamas'a geri verdiğini savundu.
Mescid-i Aksa'daki güvenlik tedbirlerinin artırılmasına ilişkin "İsrail'in dini özgürlüklere saygı duyduğu ve Müslümanların kutsal mekanlarının korunduğunu" ileri süren Netanyahu, "İsrail güvenlik güçleri de barış ve düzeni sağlamakla yükümlü" dedi.
Netanyahu, İsrail'in Mescid-i Aksa'daki sıkı denetimini sürdüreceğini sözlerine ekledi.
Ban Gazze'de protesto edildi
Öte yandan, Filistinli bir grup aile, geçen ay yasadışı yollardan Avrupa'ya gitmek isteyen ve İtalya açıklarında batan teknede kaybolan yakınlarını bulma konusunda BM'yi ihmalkar davranmakla suçlayarak, Gazze'yi ziyaret eden Ban'ı protesto etti.
BM binası önünde toplanan aileler, BM Genel Sekreteri Ban'dan kaybolan yakınlarının bulunması için harekete geçmesini istedi. Ban Ki-Mun'un Gazze'deki BM binasını ziyaret etmesini bekleyen eylemciler, mağdur olan yakınlarının fotoğraflarını taşıdı.
Eylemci aileler adına konuşan Hamis Beker, geçen ay batan teknede 27 yakını bulunduğunu, BM Genel Sekreteri Ban'ın kayıp göçmenlerin bulunmasıyla ilgili üstüne düşeni yapmadığını savundu.
"Artan sorunları gidermekle mümkün"
Ban, İsrail’in son Gazze Şeridi saldırılarında zarar gören BM Filistinli Mültecilere Yardım Kuruluşu’na (UNRWA) ait "Ebu Hüseyin" adıyla bilinen okulda düzenlediği basın toplantısında da, Ortadoğu’da barış ve İsrail’in güvenliğinin, Gazze’deki Filistinlilerin insani ihtiyaçlarının karşılanması ve artan sorunları gidermekle mümkün olduğunu belirtti.
"İsrail'in yarım asırdır süren Filistin işgalini sonlandırmaya, uzun vadeli barışı gerçekleştirmeye ve İsrail’in güvenliğini sağlamaya kararlıyım" diyen Ban, BM’nin, uluslararası hukuku çiğneyenlerden hesap sormak ve onları adaletin karşısına çıkartmak amacıyla özel soruşturma komisyonu kurduğunu söyledi. Ban, İsrail’in UNRWA’ya ait okullara düzenlediği saldırıların incelenmesi için de komisyon kurduracağını bildirdi.
"Uluslararası toplumdan utanıyorum"
Çocukların öldürülmesi ve ailelerin göç etmek zorunda kalması nedeniyle üzgün olduğunu ifade eden Ban, "Uluslararası toplumdan da utanıyorum. Ancak öğrencilerin derslerine dönmeleri umut verici. Dünya, bu çocukları korumalı” diye konuştu.
Filistinli grupların füze saldırılarına da değinen Ban, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Başta Hamas olmak üzere Filistinli grupların tümü, İsrail'deki yerleşim birimlerine füze atmayı bırakmalıdır. Füzeler sıkıntı dışında hiçbir şey getirmedi, umut mesajını yerine getirmek için ilerlememiz gerekiyor.”
Gazze’nin, tekrar tekrar yeniden inşa edilmeye mecbur bırakılmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Ban, "Yıkma, sonra inşa etme ve ondan sonra tekrar yıkma siyasetinin durması gerek" ifadesini kullandı.
BM’nin, Filistin halkının yanında durduğunu kaydeden Ban, İsrail’in, inşaat malzemeleri taşıyan ilk konvoyun Gazze Şeridi’ne girişine izin verdiğini hatırlattı.
Ban, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Gazzelilerin tüm ihtiyaçlarını karşılama ve inşaat malzemelerinin Gazze’ye sokulması sözü verdiğini belirterek, Gazze’nin yeniden imarının, BM, İsrail ve Filistin yönetimi arasında varılan anlaşma çerçevesinde yapılacağını söyledi.
İsrail saldırıları nedeniyle büyük yıkımın yaşandığı Gazze'nin yeniden imarı için pazar günü Mısır'ın ev sahipliğinde Kahire'de düzenlenen "Gazze'nin Yeniden İmarı Konferansı"na katılan Ban Ki-mun, dün önce Ramallah'a daha sonra da Kudüs'e geçerek, Filistin ve İsrailli yetkililerle görüşmüştü. Ban, Kudüs'teki temaslarının ardından, Beyt Hanun (Erez) Sınır Kapısı'ndan geçerek Gazze'ye gelmişti.
Tünelde inceleme
BM Genel Sekreteri Ban, "Hamas tarafından İsrail'in güneyinde kazılmış tünelde" incelemelerde bulundu.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Ban, Ein Haşloşa Kibbutzu yakınlarında kazılmış tünele ilişkin ordu yetkilileri tarafından bilgilendirildi.
Açıklamaya göre, Ban'a, İsrail ordusunun Gazze'ye düzenlediği kara operasyonu, savaşın nasıl yürütüldüğü ve tünellerin imha edilmesinde uygulanan yöntemler konularında da bilgiler sunuldu.
Gazze'deki Filistinli gruplar, İsrail'in, bölgeye yönelik 7 Temmuz'da başlattığı ve 51 gün süren saldırılar sırasında İsrail sınırında kazdıkları tünelleri kullanarak, sıfır noktası ve sınır ötesinde operasyonlar düzenlemişti.
"Geç kalınmış ziyaret"
Gazze'deki insan hakları kuruluşları ise Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un temaslarını, "geç kalınmış ziyaret" olarak nitelendirdi.
Gazze'deki "Filistin Merkezi, Vicdan Kurumu ve Mizan Merkezi" insan hakları kuruluşlarından yayımlanan ortak açıklamada, bugün Gazze'ye gelen Ban'ın ziyaretinde geç kaldığı belirtilerek, "Ban'ın, taşıdığı misyon gereği Gazze'yle dayanışma ve 'İsrail'e dur demek' için saldırılar sırasında gelmesini bekliyorduk" denildi.
Ban'ın, Gazze'deki savaş mağdurlarının haklarının güvence altına alınması için gayret sarf edeceği konusunda umutlu olunduğu dile getirilen açıklamada, saldırıların tekrarlanması ve Gazze'nin imar edildikten sonra yeniden harap edilmesine önlem olarak bazı teminatların verilmesi ve İsrailli savaş suçlularının yargılanması gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, "Gazze'nin Yeniden İmarı Konferansı'nda, uluslararası hukuka göre toplu cezalandırma olarak nitelendirilen Gazze ablukasının sonlandırılması meselesinin dikkate alınmaması" kınanarak, "Nefsi müdafaa sloganı altında uluslararası toplumun göz yummaları, İsrail'e, Filistinlilere karşı işlediği savaş suçu ve insanlığa karşı suç seviyesine ulaşan organize ihlallerini sürdürme konusunda cesaret verdi" ifadesi kullanıldı.
İsrail saldırıları nedeniyle büyük yıkımın yaşandığı Gazze'nin yeniden imarı için pazar günü Mısır'ın ev sahipliğinde Kahire'de düzenlenen "Gazze'nin Yeniden İmarı Konferansı"na katılan Ban, dün önce Ramallah'a daha sonra da Kudüs'e geçerek, Filistin ve İsrailli yetkililerle görüşmüştü. Ban Ki-mun, bugün de Beyt Hanun (Erez) Sınır Kapısı'ndan geçerek Gazze'ye gelmişti.
Muhabir: Yaser Albanna-Yusuf Hatip
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
