ZAMBOANGA CITY
Filipinler'in güneyinde hafta sonunda polis ile silahlı örgütler arasında çıkan çatışmada ölen polis memurlarının sayısı 50'ye yükselirken, bölgede barışa yönelik adımların askıya alındığı ve "Bangsamoro temel yasası" konusundaki görüşmelerin durdurulduğu bildirildi.
Senato'nun yerel hükümet komitesinin başkanı Ferdinand Marcos Jr, çatışmadan sonra ikinci bir emre kadar "Bangsamoro temel yasası" ile ilgili görüşmeleri durdurduğunu belirterek, "Barış anlaşması, bu denli aşırı şiddet tehditi altında yasalaştırılamaz. Medeni bir toplumda şiddete yer yoktur" dedi.
Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC), yaklaşık 40 yıl süren ve 120 bin kişinin ölümüne neden olan ayrılıkçı hareketin ardından geçen yıl 27 Mart'ta Filipinler hükümetiyle Bangsamoro Barış Anlaşması imzalamıştı. Anlaşmanın imzalanmasıyla Mindanao’ya kalıcı ve sürdürülebilir barış getirmesi öngörülen “Bangsamoro temel yasasının" tamamlanması için çalışmalar devam etti. Hazırlanan nihai yasa taslağı eylülde Filipinler Kongresi’ne sunuldu.
Emniyet güçleri, pazar günü Mindanao adasında Moro İslami Kurtuluş Cephesi'nin (MİKC) idaresindeki Maguindanao'ya, iki terör zanlısının yakalanması için düzenlenen operasyonun ardından çıkan çatışmada Özel Hareket Güçleri mensubu 50 komandonun hayatını kaybettiğini açıkladı.
Çatışmaya, geçen yıl mart ayında hükümetle barış anlaşması imzalayan MİKC üyelerinin de dahil olduğu belirtildi. MİKC'nin bir üst düzey yetkilisi Muhager İkbal, hem MİKC hem de Bangsamoro İslami Özgürlük Savaşçıları (BİÖS) güçlerinin dahil olduğu çatışmanın, polisle MİKC arasındaki koordinasyon eksikliğinden çıktığını savundu.
Özel Harekat Güçleri'nin barış anlaşmasında şart koşulmasına rağmen operasyonu MİKC'ye bilgi vermeden düzenlediği kaydedildi. Operasyonun Cemaat-i İslami'nin üst düzey isimlerinden biri olarak gösterilen, Ebu Seyyaf örgütü ile bağlantılı Zülkifli bin Hir ve Cemaat-i İslami üyesi olduğu belirlenen bomba yapım uzmanı Basit Osman'ın yakalanması için düzenlediği açıklandı. Emniyet yetkilisi Noel Armilla, Filipinler basınına yaptığı açıklamada, operasyonda Zülkifli bin Hir'in yakalandığını söyledi.
Filipinler hükümeti barış anlaşması heyetinin başkanı Miriam Coronel-Ferrer, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bölgedeki emniyet mensuplarının buradan çıkarılması ve cesetlerin alınması için çabaların sürdüğünü ifade ederek, hedeflerinin mümkün olduğunca kısa sürede durumun normalleştirilmesi olduğunu ifade etti.
Bu arada, MİKC'nin Siyasi İşler Başkan Yardımcısı Gazali Cafer, "Bangsamoro temel yasası" konusundaki görüşmelerin durdurulmasını "ilgili tüm taraflar için bir dezavantaj" olarak nitelendirdi.
Mamasapano Belediye Başkanı Benzar Ampatuan, çatışmada iki sivilin de yaralandığını bildirdi. Yardım kuruluşları, binlerce sivilin daha fazla çatışma yaşanması endişesiyle bölgeden kaçması nedeniyle insani bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Liderliğini Umbra Kato'nun yaptığı BİÖS, 2008 yılında Mindanao'da saldırılar düzenlemeye başladı. BİÖS, Filipinler hükümeti ile barış anlaşması imzalayan MİKC'den ayrı hareket ediyor ve barış sürecini baltalamayı amaçlıyor.
"Bangsamoro temel yasası" tasarısının kanunlaşmasından sonra Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi’nin yerini alacak Bangsamoro Siyasi Birimi vilayetlerin belirlenmesi için halk oylamasına gidilmesi öngörülüyor. 2016 yılında yapılacak seçimlere kadar yönetimin bir geçiş otoritesi tarafından üstlenilmesi planlanıyor.
Muhabir: Hader Glang, Roy Ramos
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
