ADDİS ABABA - GÖKHAN KAVAK
Etiyopya'nın kuzey dağlarındaki Şomki kasabası yaklaşık bin yıldır bölgedeki Müslümanlara ev sahipliği yapıyor.
Kemisse Turizm ve Kültür Başkanlığı Uzmanlarından Hüseyin Mahmud Ali, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kemisse şehrine bağlı Şomki kasabasında yaşayan halkın tek isteğinin dinlerini yaşamak olduğunu söyledi.
Dağların zirvesinde yer alan ve üç tarafı uçurum olan Şomki'nin, dönemin tanınmış alimlerinden Fakih Ahmet tarafından kurulduğunu belirten Ali, "Hristiyanların Müslümanlara yönelik baskısı vardı. Bu kasabanın kurulma nedeni de saldırılardan korunmak. Bu nedenle dağların tepesine inşa edildi." dedi.
Halkın geçmişte güvenlik için kasaba girişine görünmeyecek incelikte bir ip bağladığını ve ipin kopması halinde kasabaya gizlice giren kişiler olduğunu tespit ettiklerini anlattı.
Ali, kasabanın İslami ilimler açısından önemli olduğunu vurgulayarak, bölgedeki binlerce medrese öğrencisinin burada yetiştiğini ifade etti.
Kasaba sakinlerinden Hacı Muhammed İsmail (72) de Müslümanların dinlerini rahatça yaşayabilmek, İslamiyet'in bölgedeki varlığını devam ettirebilmek için dağlara kaçtıklarını ve uçurum kenarındaki Şomki'yi kurduklarını söyledi.
"Normalde ovalarda tarım yapmak isterdik ama dinimizi korumak için dağların tepesine çıktık." diyen İsmail, şöyle konuştu:
"Dünyayı isteyen biri burada yaşayamazdı. Aşağıda tarımla uğraşır daha rahat yaşayabilirdi. Kasabalılar, Necaşi'den sonra Müslümanlara baskı artınca kuzeyden buralara göç etmiş. Hristiyanların saldırıları devam edince bu sefer daha korunaklı yerler olan dağlara çıkmaya başlamışlar."
İsmail, dedelerinin de kendisi gibi Şomki'de hayatını geçirdiğini dile getirerek, "Bizim için buradaki yaşamın zorlukları önemli değil, bizim görevimiz İslami miras olan bu şehri korumaktır. Bu nedenle yüzyıllardır burada yaşıyoruz." ifadelerini kullandı.
Geçmişte kağıt ve kalem bulamadıkları zamanlarda hayvan derilerini kağıt, havyan kanlarını ise mürekkep olarak kullandıklarını anlatan İsmail, dünyayla bağlarının olmamasını ise umursamadıklarını söyledi.
Taş evleriyle ve duvarlarıyla dikkati çeken kasaba, neredeyse hiç bozulmadan bugüne kadar varlığını korumuş.
Yaklaşık 500 evin bulunduğu, 3 bin kişinin yaşadığı kasabanın yer aldığı tepeden etrafındaki Afar, Amara, Riftvali gibi şehirler rahatlıkla görülebiliyor.
Argobaca, Amharca, Oromca olmak üzere 3 dilin konuşulduğu kasabada dar sokaklar dikkati çekiyor. Ancak 2 insanın geçebileceği genişlikteki sokaklara sahip, elektriğin ya da hastane, okul gibi imkanların hiç olmadığı Şomki'de halk su ihtiyacını ise tek bir çeşmeden karşılamaya çalışıyor.
Şomki'de, medrese eğitiminin Arapça olması ve coğrafi yakınlık nedeniyle birçok Sudanlı ve Yemenli buraya göç etmiş. Bu da bölgedeki Arap kültürü etkisini artırmış.
Etlerin baharatlarla kurutularak saklandığı kasabada halkın temel besin maddeleri arasında bal ve süt de yer alıyor.
Araştırmacı İsmail Ömer, İslamiyet'in Afrika'da, Necaşi döneminde Yemen ve Somali üzerinden yayıldığına işaret ederek Necaşi'nin ölümünden sonra Müslümanlara baskının arttığını anlattı.
Ömer, "Bu bölge İslam'ın Etiyopya'da ikinci merkezi. Bu insanlar İslam'ı muhafaza etmek için Necaş'dan buraya taşınmışlar ve dağların tepesinde bu kasabaları kurmuşlar." dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
