21 Ocak 2016•Güncelleme: 22 Ocak 2016
LONDRA/MOSKOVA
İngiltere’de soruşturma komisyonu, eski KGB ajanı Alexander Litvinenko’nun Londra’da öldürülmesini RusyaFederasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “muhtemelen onayladığı” sonucuna vardı.
Litvinenko’nun ölümüyle ilgili soruşturmayı yürüten bağımsız komisyonun başkanı Sir Robert Owen, konuyla ilgili raporu yayımladı.
Raporda, Londra'da bir otelde iki eski Rus arkadaşı Dimitri Kovtun ve Andrei Lugovoy ile çay içtikten sonra Polonyum-210 maddesinden zehirlenerek 43 yaşında hayatını kaybeden Litvinenko’nun, bu maddeyi kazara veya intihar amacıyla içmiş olma ihtimalinin dikkatlice incelendiği kaydedildi.
Ancak Lugovoy’un eski bir KGB ajanı, Kovtun’un da eski asker olduğuna dikkat çekilen raporda, Litvinenko’nun sadece devlet imkanlarıyla üretilebilen Polonyum-210 ile zehirlenmiş olduğuna işaret edildi.
Bu noktada Owen, raporda, “Litvinenko’nun başkaları tarafından zehirlendiğine eminim” ifadesini kullandı.
Putin rejimine muhalif bazı isimlerle yakın ilişkisi ile RusyaDevlet Başkanı Vladimir Putin’e yönelik sözleri ve İngiliz istihbarat servisleri için çalışıyor olmasının Litvinenko’yu hedef haline getirmiş olabileceği belirtilen raporda, “Litvinenko’yu öldüren FSB operasyonu, muhtemelen FSB Başkanı Nikolay Patrushev ve Başkan Putin tarafından onaylandı” ifadesine yer verdi.
Eşi ve oğlundan Cameron'a çağrı
Öte yandan, Londra'daki Yüksek Mahkeme önünde rapora ilişkin açıklama yapan Litvinenko'nun eşi Marina Litvinenko, "Kocamın ölüm yatağında, ölümünden Putin'i suçladığı ifadelerinin bir İngiliz mahkemesi tarafından ispatlanmış olması çok memnuniyet verici" dedi.
Litvinenko, "Rusya'nın Londra Büyükelçiği'nde görevli Rus istihbaratı çalışanlarının Birleşik Krallık'tan bir an önce sınır dışı edilmesi" için İngiltere Başbakanı David Cameron'a çağrıda bulunarak, "Ayrıca, Putin ve FSB eski başkanı Patrushev de dahil olmak üzere diğer belirli isimlere yönelik ekonomik yaptırım ile seyahat yasakları uygulanması çağrısında da bulunuyorum" dedi.
"Gölge düşürüldü"
Rusya Dışişleri Bakanlığı Basın Sözcüsü Mariya Zaharova, İngiltere'de bağımsız soruşturma komisyonunun eski KGB ajanı Alexander Litvinenko'nun Londra'da öldürülmesiyle ilgili yayımladığı raporun siyasi baskılarla hazırlandığını öne sürdü.
Zaharova yaptığı yazılı açıklamada, "Maalesef adli bir vaka siyasileştirildi ve ikili ilişkilere gölge düşürüldü" ifadelerini kullandı.
Kovtun ve Lugovoy'un mal varlıkları donduruldu
İngiliz hükümeti, Alexander Litvinenko'nun ölümüyle ilgili yayınlanan raporun ardından eski Rus ajanının ölümünden sorumlu tutulan Dimitri Kovtun ve Andrei Lugovoy'un mal varlıklarını dondurma kararı aldı.
İngiltere İçişleri Bakanı Theresa May, şöyle konuştu:
"Bu soruşturmanın hukuki bir yaptırımı yok ancak sonuçlarının Litvinenko'nun ailesi için bir takım gerçekleri ortaya koyduğunu umuyorum. Soruşturma birçok delile dayandırılarak kaleme alınmıştır. Soruşturma, Litvinenko'nun, Dimitri Kovtun ve Andrei Lugovoy tarafından kasten zehirlendiğini ortaya koymaktadır. Soruşturma ayrıca, Kovtun ve Lugoyov'un başkaları adına hareket ettiklerini ortaya koymaktadır. Rusya İç İstihbarat Servisi FSB için hareket ettiklerine yönelik güçlü bir ihtimal vardır. Soruşturma, Litvinenko'yu öldürme operasyonunun muhtemelen o dönemde FSB'nin başında olan Nikolay Patrushev ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından onaylandığı sonucuna varmıştır."
"Rapor sonuçlarını çok ciddiye alıyoruz"
May, İngiliz hükümetinin soruşturma raporunun sonuçlarını "çok ciddiye" aldığını, raporun sonuçlarının dikkatlice değerlendirdiklerini belirterek, "(Raporda) Litvinenko cinayetinden Rus devletinin muhtemelen sorumlu olduğu sonucu oldukça rahatsız edici. Bu, uluslararası hukukun kabul edilemez bir ihlalidir" dedi.
İngiltere Rusya'nın Londra Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı
Bu arada, İngiltere'de bugün eski Rus ajanı Alexander Litvinenko'nun ölümüyle ilgili yayınlanan raporun ardından, Rusya'nın Londra Büyükelçisi Alexander Vladimirovich Yakovenko, İngiltere Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı.
İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hammond konuya ilişkin resmi Twitter hesabında, "Avrupa Birliği Bakanı David Lidington, Rus Büyükelçisini, Litvinenko soruşturmasıyla ilgili Birleşik Krallık'ın işbirliği talebini yinelemek üzere çağırdı" açıklamasını paylaştı.
Hammond ayrıca, soruşturma raporunun İngiltere'nin Rus tehdidine karşı attığı adımları ortaya koyduğunu ve İngiltere'nin suçluların adalet önüne çıkarılmalarını talep etmeyi sürdüreceğini belirtti.
Rusya'nın Londra Büyükelçisi Yakovenko görüşme sonrası yaptığı açıklamada, görüşmede kamuya açık bir mahkemede görülmedikçe hiçbir kanıtı kabul etmeyeceklerini söylediğini kaydederek, "Kendisine, raporun, Rus devletinin Litvinenko'nun ölümüyle ilişkili olduğu sonucunu kesinlikle kabul etmediğimizi ve İngiliz yetkililerin bu kötü provokasyonunun ikili ilişkilerimize zarar vereceğini ilettim" dedi.
Muhabir: Tayfun Salcı, İnci Gündağ, Elena Teslova, Aslı Aral
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
