WASHINGTON
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Beyaz Saray Kabine Salonu'nda basına kapalı olarak yaklaşık 2.5 saat görüşen ABD Başkanı Barack Obama, görüşmenin ardından ortak basın açıklaması düzenledi.
Obama konuşmasına "Arkadaşım Başbakan Erdoğan'ı Beyaz Saray'da tekrar ağırlamaktan mutluluk duyuyorum" sözleriyle başladı. Ziyaretin kendisine 4 yıl önce Türkiye'de, Erdoğan ve Türk halkının gösterdiği "olağanüstü ev sahipliğine" bir yanıt verme imkanı sağladığını ifade eden Obama, Afganastin'da iki ülkenin askerlerinin cesaret içinde bir arada çalıştığını, iki ülkenin de İran'ın nükleer silaha sahip olmasını ve bölgede silahlanma yarışını tetiklemesini istemediklerini belirtti.
Türkiye ile İsrail arasındaki normalleşme sürecine değinen Obama, bunun hem Türk, hem İsrail halkının çıkarına olduğunu ve bağımsız bir Filistin devleti dahil olmak üzere iki devletli çözüm konusunda ilerleme sağlanması noktasında kendilerine yardım edeceğini vurguladı.
Görüşmede, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımı genişletme kararı aldıklarını bildiren Obama, son 4 yıl içinde ABD'nin Türkiye'ye ihracatının ikiye katlandığını ve ticaretin çok arttığını söyledi. Obama, "AB ile yeni ticaret ve yatırım konusuyla ilgilenirken, Türkiye ile ekonomik bağlarımızı da derinleştireceğimizi vurgulamak istiyorum. Dolayısıyla iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımı artırmaya odaklanan üst düzey bir komite kuruyoruz " diye konuştu.
Türkiye ekonomisinin son yıllardaki gelişmesine işaret eden Obama, "Bence bu dikkate değer ve Başbakan Erdoğan yaptığı bazı reformlar dolayısıyla takdir edilmeyi hak ediyor" ifadesini kullandı.
"Başbakan Erdoğan ön saflarda yer alıyor"
ABD Başkanı Obama, görüşmede özellikle Suriye konusuna önemli zaman ayırdıklarını ifade etti. "Başbakan Erdoğan'ın liderliği altında Türk halkı ülkelerine sığınan Suriyelilere olağanüstü cömertlik gösterdi" diyen Obama, bunun ağır bir yük olduğunu bildiğini belirtti.
Suriye halkına insani yardım gönderen bir ülke olarak, bu yükü hafifletmek için Türkiye dahil bölgedeki ülkelere yardım etmeye devam edeceklerini vurgulayan Obama, "Hayatların kurtarılmasına yardım edecek gıda, çadır ve ilaç ulaştırılması noktasında Türk ortaklarımızla çalışmaya devam edeceğiz" diye konuştu.
Esed rejimi üzerindeki baskıya devam edeceklerini ve muhaliflerle birlikte çalışacaklarını belirten Obama, "Beşşar Esed olmaksızın bir demokratik Suriye'ye dönüşümü desteklemeye yönelik uluslararası çabalarda Başbakan Erdoğan ön saflarda yer alıyor. Rejim ve muhalefet temsilcileri önümüzdeki haftalarda (Cenevre'de) bir araya gelirken Türkiye önemli bir rol oynayacak" dedi.
"Suriye için sihirli bir formül yok"
Başbakan Erdoğan ve kendisinin Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed'in iktidardan gitmesi gerektiği konusunda aynı fikirde olduğunu belirten Obama, "Bu (Esed'in iktidardan gitmesi), krizi çözmenin tek yolu" ifadesini kullandı.
"Esed'in gitmesi ne kadar kısa sürede olursa o kadar iyi" diyen Obama, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Asıl soru bunun ne şekilde olacağı. Zaten bunları konuştuk. Suriye'deki şiddet ve sıra dışı durum için sihirli bir formül yok. Olsaydı, Sayın Başbakan (Erdoğan) ve ben bununla ilgili harekete geçerdik ve çoktan bitirmiş olurduk. Bunun yerine yaptığımız şey, uluslararası baskıyı artırmak, muhalefeti güçlendirmek. Cenevre'deki görüşmelerin, Rusya'nın ve Suriye'de her kesimi içerecek siyasi geçişin temsilcilerinin de katılımıyla, sonuç verebileceğini düşünüyorum. Ancak bu sırada, muhalefete yardım ve insani durumla ilgilenmeye devam edeceğiz. Türkiye ile de yakın istişare içinde olmayı sürdüreceğiz çünkü Türkiye'nin de bu durumdan derinden etkilendiğini biliyoruz."
Dostlarımızı tehdit ediyor
Suriye'de kimyasal silah kullanılmasına yönelik kanıtlar olduğunu gördüklerini daha önce söylediklerini dile getiren Obama, "ancak orada tam olarak ne olduğuna yönelik daha spesifik bilgilere sahip olduklarından emin olabilmenin kendileri için önemli olduğunu" belirtti.
Obama, Suriye konusunda "kırmızı çizgi"siyle ilgili olarak da "Daha fazla kanıt toplarken ve bu konuda birlikte çalışırken, Esed rejimine ellerinden gelen tüm baskının ortaya konması ve siyasi değişimi hayata geçirmek için muhalefetle birlikte çalışılması noktasında uluslararası topluma ek bir neden, ek bir mekanizma olarak bildiğimiz her şeyi sunabildiğimizden emin olmak istiyoruz" diye konuştu.
ABD'nin zaten şu anda ilgilendiği birçok seçenek bulunduğunu ve Suriye içindeki kimyasal silahların uzun vadede hem müttefik, dost ve bölge komşularının hem de ABD'nin güvenliğini tehdit etmesi nedeniyle diplomatik ve askeri anlamda ek adımlar atılması seçeneğini muhafaza ettiğini vurgulayan Obama, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ama bu aynı zamanda uluslararası bir sorun ve benim umudum, Suriye'de barış, kimyasal silahlar ve bölge konusuna istikrar getirecek bir çözüm için Türkiye dahil bu konuya müdahil tüm taraflarla çalışmayı sürdüreceğimize yönelik. Ama bu, ABD'nin tek başına yapacağı bir şey değil ve Başbakan Erdoğan dahil bölgede kimsenin, ABD'nin tek taraflı eyleminin Suriye'de daha iyi sonuç getireceğini düşündüğünü sanmıyorum."
Suriye'de muhalefetin güçlendirilmesi konuşuldu
Obama, Suriye'de kimyasal silahlardan ayrı olarak, ağır silahlarla on binlerce kişinin öldürülüyor olması ve insani kriz ve katliamların sürmesinin, kendi başına, güçlü bir uluslararası eyleme geçilmesi için yeterli olduğunu belirtti.
Başkan Obama, bu nedenle Başbakan Erdoğan'la görüşmelerinde, Suriye'deki insani çabalar, muhalefetin siyasi olarak güçlendirilmesi ve Esed rejiminden kendilerini korumak için sahada savaşan muhalefetin kapasitesini güçlendirmeye devam etmek için atmakta oldukları adımlar hakkında etraflıca konuştuklarını belirtti.
Türkiye'ye başsağlığı diledi
Baracak Obama, Hatay'ın Reyhanlı ilçesindeki bombalı saldırılar için de baş sağlığı dileklerini iletti. ABD olarak, NATO müttefiki olarak ülkesinin karşılıklı güvenliğe yönelik taahhütlerini yineleyen Obama, "ABD, ulusunuzu terörizme karşı savunurken yanınızdadır. ABD'ye karşı tehditler konusunda yaptığınız işbirliği için de teşekkür ederiz" dedi.
Çözüm sürecine destek
Obama, çözüm sürecine de destek verdiklerini ifade ederek, "Türkiye'yi çok uzun süredir rahatsız eden PKK şiddetine yönelik tarihi ve barışçıl çözüm arayışları konusunda siz ve Türk halkının cesaretine yönelik takdirlerimi iletmek istiyorum. ABD, Türkiye'nin uzun süredir güvenliği sağlama noktasındaki arayışında yanında durmaktadır. Türkiye'nin hukukun üstünlüğü, iyi yönetim ve insan haklarını muhafazasına yönelik çabalarını destekleyeceğiz" dedi.
"Akşamki yemeği sabırsızlıkla bekliyorum"
Eşi Michelle Obama'nın Emine Erdoğan'a ve Erdoğan'ın iki kızına ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyduğunu belirten Obama, "Akşamki yemeği sabırsızlıkla bekliyorum. Her zaman olduğu gibi konuşacağımız konular arasında, tavsiyeleriniz noktasında en mutlu olacağım, kızlarınızı nasıl böyle güzel yetiştirdiğiniz" dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
