Bosna'nın kaderini Suriye yaşıyor

SARAYBOSNA - Kayhan Gül

Suriye’de, Esed rejimi tarafından işlenen savaş suçlarını belgeleyen rapor ve fotoğrafların ortaya çıkması, yıllar önce, Bosna’daki savaşta yaşanan soykırım, katliam ve işkence görüntülerini akıllara getirdi.

Suriye ordusunda 13 yıl askeri polis olarak görev yapan bir kişinin çektiği, ülkedeki savaşta, rejime bağlı askerlerce katledilen ve hastanelere getirilen kişilere ait fotoğraflar, 1992 yılında Bosna’daki farklı toplama kamplarında çekilen ve dünya kamuoyunda geniş yankı uyandıran fotoğrafları hatırlattı.

Bosna’daki savaşın başlarında, 1992 yılı Mayıs ayında, ülkenin kuzeyindeki Priyedor kenti yakınlarında Sırp birliklerince kurulan Trnopolye ve Omarska Toplama Kampı, birçok sivil Boşnak’ın gördüğü işkencelere dayanamayarak hayatını kaybettiği adres olmuştu. Söz konusu toplama kampını ziyaret sırasında, yabancı basın mensuplarının çektiği fotoğraf ve görüntüler, kısa süre içerisinde dünya kamoyunda geniş yankı uyandırmış ve uluslararası toplumun görüntülere tepkisi, Sırp askerlerine geri adım attırmıştı. Mayıs ayında açılan ve yaklaşık 23 bin sivilin işkence gördüğü Trnopolye Toplama Kampı, Temmuz ayında çekilen fotoğraf ve görüntülerin ardından, 1992 yılı Kasım ayında kapatılmıştı.

Trnopolye Toplama Kampı’nda çekilen görüntülerin benzerleri, yine Priyedor yakınlarında, 1992 yılı Mart ayında kurulan Omarska Toplama Kampı’nda da kaydedilmiş ve bu kamp da uluslararası toplumun görüntülere gösterdiği tepki nedeniyle Ağustos 1992’de kapatılmak zorunda kalmıştı. Açık kaldığı kısa süre içerisinde, 6 binin üzerinde sivil Boşnak’ın işkence gördüğü bu kampta, işkencelere dayanamayarak hayatını kaybeden 700 sivilden 500’ünün cesedine ise aradan geçen 21 seneye rağmen hala ulaşılamadı.

Bosna için geç kalındı

Priyedor kenti yakınlarındaki Trnopolye Toplama Kampı’nı çevreleyen tel örgülerin önünde Fikret Aliç ile birlikte çekilen fotoğrafı dünya kamuoyunda geniş yankı bulan kamp mağduru Satko Muyagiç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Trnopolye’nin yanı sıra Omarska ve Manyaça kamplarında da tutulduğunu ve bu esaret döneminde 30 kilogram zayıfladığını kaydetti.

Muyagiç, Bosna’daki savaşın başlarında yaşanan zulümlere, işlenen suçlara dünya kamuoyunun sessiz kalması sonucunda, 1995 yılında Srebrenitsa’da soykırım yapıldığını hatırlatarak, “Soykırım yapıldıktan sonra, uluslararası toplum tepki gösterdi, ama artık çok geçti” diye konuştu.