Artık herkes pozisyonunu belirledi

CENEVRE - Fatih Erel

Birleşmiş Milletler Cenevre ofisinde devam eden Suriye barış görüşmelerinin ikinci turu kapsamında Suriye muhalefeti heyetinde, Suriye Türkmenlerini temsilen bulunan Hüseyin Abdullah Dede ve Ahmet Çakal, 24 maddelik geçiş sürecine ilişkin öneri metnini AA muhabirleriyle paylaştı ve metnin detayları hakkında bilgi verdi.

Dünkü görüşmelere belirli bir gündemle geldiklerini ifade eden Çakal, "Toplantıda, geçiş hükümetine bakışımızı ve siyasi vizyonumuzu ana hatlarıyla 24 maddede detaylı bir şekilde sunduk. Rejimin yanıtı ise bu sunuma karşı yanıt vermemesi ve ısrarla terör meselesini konuşması oldu. Ancak terör meselesinde bile öne sürdüğü abluka ve katliamların, aslında rejim tarafından yapıldığını biz maddeler halinde yanıtladık" dedi. 

Dünkü toplantının nispeten verimli geçtiğini belirten Çakal, sözlerine şöyle devam etti:
"Artık herkes pozisyonunu belirledi. Kimin çözümsüzlükten yana olduğu ortaya çıktı. Bu nedenle arabulucu İbrahimi toplantıyı bölmek zorunda kaldı. Görüşmelerin ne şekilde süreceği dünkü teklif sonrasında yapılacak görüşemelerle ortaya çıkacak. Ama süreç açısından olumlu bir gidişatın olabileceğini öngörüyoruz."

Çakal, sunumda verdikleri 24 maddenin uluslararası anlaşmalara ve demokratik normlara uygun olarak düzenlendiğini kaydederek, "Cenevre-1 bildirgesine göre detaylandırılarak hazırladığımız 24 madddenin her iki tarafı da memnun edeceğini umuyorduk. Ancak, karşı tarafın ısrarla gündeme girmemesi görüşmeleri uzatmaya yönelik bir yaklaşımdır" ifadelerini kullandı. 

Türkmenler, Suriye barış görüşmelerinde iki üye ile temsil ediliyor.
 

336 kişi Suriye rejimi tarafından sorgulanıyor

Suriye Halep Türkmen Meclisi Başkan Yardımcısı Hüseyin Abdullah Dede de Birleşmiş Milletler (BM) ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi El-Ahdar el-İbrahimi'nin, son günlerde iki taraf arasında varılan ateşkesle Humus'un eski şehir kısmında kuşatma altında bulunan insanların bölgeden çıkarılmasının sağlanmasına ilişkin, "Humus bir başarıdır" ifadelerini yorumladı. Humus'ta şehri terk etmek isteyen 336 kişinin Suriye rejimi tarafından sorgulandığını anımsatan Dede, "Maalesef hiç kimse bu insanlara yardım etmiyor. Kısaca bu insanlar fişleniyor" şeklinde konuştu.

Humus'ta tam tersine çok büyük bir başarısızlık olduğunu vurgulayan Dede, "Biz insanların şehirlerini terk edip mülteci olmalarını istemiyoruz. Oradaki yapılan anlaşmaya göre şehir insanlardan arındırılıyor. Bizim düşüncemize göre Humus'ta etnik temizlik yapılıyor" dedi. 

Suriye'deki Türkmenlerin durumuna da değinen Dede, Suriye'de tahminen 3.5 milyon Türkmen bulunduğuna dikkati çekti. Zehra beldesinde yaklaşık 5 bin Türkmen olduğunu ifade eden Dede, "Şehir, 13 aydır abluka altında ve insanlar çok perişan durumda. 3 gün önce şehre 11 füze düştü. Şehre sekiz koldan saldırıldı ve 17 şehit verdik" dedi.

ÖSO'dan üç komutan Cenevre'de

İkinci tur görüşmeler başladığı günden beri Cenevre'de bulunan ve görüşmelerde yer alan heyete askeri danışmanlık yapan Suriye Türkmen Meclisi Başkanı emekli Tümgeneral Fayez Amro ise ilk turda askeri personelin Cenevre'de bulunmasını gerektirecek bir durum olmadığını çünkü tamamen bunu bir ön değerlendirme turu olarak gördüklerini söyledi.

Son dönemlerde çatışmaların şiddetlenmesi nedeniyle askeri görüşlere gereksinim duyulduğunu ifade eden Amro, "Özgür Suriye Ordusu'ndan 3 komutan şu an Cenevre'de ve bu sayı önümüzdeki günlerde 7'ye çıkacak" dedi.

"Cenevre-1 henüz görüşülmüyor"

Çakal, Cenevre Bildirisi'nin henüz fiili olarak görüşülmediğini, Esed Rejimi heyetinin direnç gösterip tartışılması gereken konulara girmemeye çalıştığını belirtti.

Rejimin dünkü görüşmede niyetini ortaya koyduğunu belirten Çakal, "Rejim, ben bu görüşmeleri sulandırırım, uzatırım, konuları dağıtırım, esas hedeflenen maddeleri görüşmem şeklinde bir tavır koymuştur" dedi.

Buna karşılık Birleşmiş Milletler (BM) ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi El-Ahdar el-İbrahimi'nin de tavrını koyduğunu ifade eden Çakal, İbrahimi'nin dün basın toplantısı yapmamasının rejime ciddi bir mesaj olduğunu söyledi. 

Çakal, "Eğer rejim barışçıl bir çözüm istiyorsa bu masada Cenevre-1'i görüşmesi gerekir. Tabii ki rejim de bu niyette olmadığından dolayı direnç göstermektedir. Umudumuz, Rusya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Gennady Gatilov'un rejimle görüşmesi ve rejimi, Cenevre-1 prensiplerini görüşmeye ikna etmesi olacaktır" diye konuştu.

Suriye'de iç savaş nedeniyle insan kaybının 150 bin olarak tahmin edildiğinin altını çizen Çakal, "Türkmenler olarak tahmin edilen şehit sayımız 25 bindir. Rejim, Türkmen bölgelerinde katliam yapmaktadır. Bunlar, Uluslararası Af Örgütü ve diğer uluslararası kurumlar tarafından da doğrulanmıştır. Zehra'da yapılan katliamı dün, BM tutanaklarına geçirdik" diye konuştu.