AİHM'e gönderilecek hakimi belirleme süreci standartlara uygun

ANKARA - KEMAL KARADAĞ

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde (AİHM) Türkiye adına görev yapacak hakimin belirlenmesi amacıyla yürütülen sürecin, Avrupa Konseyi standartlarına uygun işletildiği belirtildi.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, AİHM'de Türkiye adına hakim olarak görev yapan Işıl Karakaş'ın 30 Nisan 2017'de görev süresinin dolmasından önce Adalet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı aday belirlemek için çalışma başlattı.

Hükümet tarafından geçen yıl belirlenen üç aday, hükümetlere adaylar hakkında görüş bildirme yetkisine sahip Avrupa Konseyi bünyesindeki "Danışma Paneli"ne gönderildi.

Türkiye, yetkisi olmasına rağmen Danışma Paneli'nin geçen yıl Kasım ayında "adayların uygun olmadığı" yönündeki görüşünün ardından söz konusu üç adayı, hakim seçiminde yetkili Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) üyesi milletvekillerinden oluşan AİHM Hakimi Seçme Komisyonu'na göndermedi ve hükümet yeni bir sürecin başlatılmasını kararlaştırdı.

Yeniden aday ilanına çıkıldı ve başvuranlar arasından yapılan değerlendirmeler sonucu 5 Nisan 2017'de Avukat Famile Arslan, o dönem Adalet Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı olan Yargıtay Üyesi Basri Bağcı ile Başbakanlık Müsteşar Yardımcısı Dr. Ergin Ergül aday gösterildi.

Danışma Paneli, söz konusu üç adayı da uygun bulmadığına yönelik görüşünü bu yılın Haziran ayında Türkiye'ye iletti.

Mülakat yetkisi yok

Türkiye, sadece öz geçmişler üzerinden değerlendirmelerde bulunabilen ve adaylarla mülakat yapmaya yetkili olmadığı öğrenilen Danışma Paneli'nin, bağlayıcı olmayan, adaylara ilişkin görüşlerini dikkate aldı.

Danışma Paneli'nin görüşlerine direnmeyen Türkiye, aday listesini, AİHM hakimini belirlemekle görevli AKPM'ye sunmayı da tercih etmedi. Bu tercihte, Türkiye'nin Avrupa Konseyi ile ilişkilere verdiği önemin etkili olduğu bildirildi.

AKPM milletvekillerinden oluşan ve adaylarla ilgili mülakat yetkisi bulunan AİHM Hakimi Seçme Komisyonu'nun adaylarla yapacağı mülakatın ardından, Türkiye adına AİHM'de görev yapacak hakim, AKPM Genel Kurulu'nda oylamayla belirlenecek.

Direnme hakkını kullananlar var

Öte yandan, Danışma Paneli tarafından 25 Şubat 2016'da yayımlanan faaliyet raporuna göre, diğer ülkeler hakkında yapılan değerlendirmelerde, çok defa sunulan adayların yetersiz olarak değerlendirildiği, Panel'in bu kararına direnen bazı ülkelerin, hakim adayı listesini AKPM'ye sunduğu dile getirildi.

Bu şekilde direnen iki ülkenin hakim adayının, AKPM tarafından seçildiği ve halen AİHM'de görev yaptığı öğrenildi.

Tavsiye kararları ve rehber ilkeler kapsamında adayların bürokrat olmaması ya da yargısal faaliyette bulunma zorunluluğunun olmadığı ifade edildi. Bunun yanı sıra avukatların da seçilme olasılığının bulunduğu kaydedildi.

Yargısal faaliyette bulunmadıkları gerekçesiyle avukatların adaylıklarının kabul edilmeyeceği gibi bir düzenlemenin mevcut olmadığı bildirildi.

Adayların, yüksek yargı üyesi olması ya da öğretim üyesi olması gibi bir zorunluluğun da bulunmadığı aktarıldı.

Türkiye adına AİHM'de görev yapacak hakimin belirlenmesiyle ilgili süreç devam ederken Işıl Karakaş, yeni hakim belirlenene kadar görevini sürdürecek.