WASHINGTON - SAFVAN ALLAHVERDİ
ABD'de 6 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimleri yaklaşırken, Kongrenin her iki kanadını da elinde bulunduran Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisindeki çoğunluğu Demokratlara kaptırabileceği yönündeki öngörüler güç kazanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın yüzde 40'lık oranla, 1945-1953 yılları arasında başkanlık yapan Harry Truman'dan sonra en az destek gören başkan olması ve halk nezdinde kendisine yönelik tepkilerin artması, 6 Kasım ara seçimlerini "son dönemin en önemli ara seçimi" haline getirdi.
Cumhuriyetçiler Kongrenin her iki kanadında da üstünlüklerini devam ettirmeyi, Demokratlar ise en az birinde üstünlüğü ele geçirerek 2020 başkanlık seçimleri öncesinde avantaj sağlamayı amaçlıyor.
ABD siyasi tarihinde ender görülüyor
Başkanlık koltuğunda Cumhuriyetçi bir isim otururken Kongrenin iki kanadından birini ara seçimlerde diğer partinin kazanması, ABD siyasi tarihinde ender görülüyor. ABD'de yapılan ara seçimlere geleneksel olarak Cumhuriyetçiler daha fazla katılım gösterirken, bu seferki seçimlere Trump karşıtlığının birleştirdiği Demokratların daha fazla ilgi göstereceği belirtiliyor.
Uzmanlar, bunun gerçekleşmesi durumunda sandıklarda Demokratların bir adım öne geçeceğini öngörüyor.
ABD'de ara seçimler nasıl yapılıyor?
Her 4 yılda bir başkanlık seçimlerinin yapıldığı ABD'de, 2 yılda bir de "ara seçim" adı verilen Kongre seçimleri yapılıyor.
Kongre seçimleri, halk nezdinde başkanlık seçimleri kadar yankı uyandırmasa da, ABD siyasetinde oldukça büyük bir öneme sahip. Zira Kongrenin hangi kanadının hangi parti tarafından kontrol edildiği, ABD Başkanının çalışma alanını önemli ölçüde belirliyor.
6 Kasım seçimlerinde, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamı, 100 sandalyeli Senato'nun ise 35'i için adaylar yarışacak.
Mevcut durumda Temsilciler Meclisinde 237 Cumhuriyetçi ve 193 Demokrat vekil görev yaparken, 5 koltuk ise farklı sebeplerle boş bulunuyor.
Demokratlara en az 24 koltuk daha lazım
Yapılan analizlerde, Cumhuriyetçi Parti üyesi ve Temsilciler Meclisi Başkanı Paul Ryan da dahil olmak üzere, en az 30 Cumhuriyetçi vekilin ara seçimlerde yeniden aday olmayacağını açıklamasının, Demokratlara üstünlüğü ele geçirme yolunda avantaj sağlayacağı belirtiliyor.
2010 yılından beri Temsiciler Meclisinde azınlık olan Demokratlar, 6 Kasım seçimlerinde üstünlüğü ele geçirmek için kayıp vermeden Cumhuriyetçi temsilcilerden en az 24 koltuk kazanmak zorunda.
ABD'nin önemli siyaset analiz sitelerinden Real Clear Politics'te yer alan son anketlere göre Temsilciler Meclisinde halen 193 sandalyeye sahip Demokratların ara seçimde bu sayıyı 205'e çıkarabileceği, 237 sandalyeye sahip Cumhuriyetçilerin en az 43 sandalye kaybederek 194'e düşebileceği belirtiliyor.
Geriye kalan 36 sandalye içinse her iki parti arasındaki rekabetin halen sürdüğü ifade ediliyor. Kararsızların son günlerdeki tercihleri, bu sandalyelerin akıbetini büyük oranda belirleyecek.
Cumhuriyetçiler Senatoda hala favori
Öte yandan Kongrenin diğer kanadı Senato'da ise işler biraz daha farklı durumda. Temsilciler Meclisi üyelerinin görev süresi 2 yılken, Senatörlerin görev süreleri ise 6 yıl olarak gerçekleşiyor. Bu sebeple yaklaşan ara seçimde Senatodaki 100 koltuktan sadece 35'i için seçim yapılacak.
Her eyaletten sadece 2 senatör olmak üzere toplamda 100 koltuk bulunan Senatoda ikisi boş olmak üzere 51 Cumhuriyetçi ve 49 Demokrat senatör görev yapıyor.
Bununla birlikte Temsilciler Meclisinden farklı olarak Senatoda Demokratların üstünlüğü ele geçirme ihtimalinin düşük olduğu yorumları ağır basıyor.
Senatoda Demokratların elinde tuttuğu 49 sandalyenin 44'ünü yeniden kazanmasına kesin gözüyle bakılırken, 51 sandalyesi olan Cumhuriyetçilerin ise 48 sandalyeyi garanti ettiği belirtiliyor.
Geriye kalan 8 sandalye için hangi partinin kazanacağının henüz belli olmadığı ifade edilse de, temsil ettiği eyaletlerin Trump destekçisi olması dolayısıyla Cumhuriyetçilerin önemli bir avantaj sahibi olduğu ifade ediliyor.
Yeniden seçime gidilecek 35 koltuktan 26'sının Demokrat veya sol eğilimli bağımsız senatörlere ait olması, öte yandan sadece 9 koltuğun Cumhuriyetçilerde olması, Cumhuriyetçi senatörlerin Senatodaki üstünlüklerini koruyacağı şeklinde yorumlanıyor.
Buna ilaveten, yeniden seçimi yapılacak Demokratlara ait sandalyelerden 10'unun, Başkanlık seçimlerinde Trump'a oy veren Batı Virginia, Idaho, Wyoming ve Mississippi gibi eyaletlerde olması da Demokratlar aleyhinde bir etken olarak görülüyor.
Bu eyaletlerden herhangi birinde bile Cumhuriyetçilerin kazanması Demokratların Senato hayallerini en az 2 yıl daha öteleyecektir.
Öte yandan Cumhuriyetçi senatörlerin yeniden seçilecek aday bölgelerinin Güney eyaletleri olması da Cumhuriyetçilerin elini güçlendiriyor.
Valiler ve eyalet meclis üyeleri de seçilecek
Diğer yandan 6 Kasım'daki ara seçimler, Temsilciler Meclisi ve Senato haricinde ülke genelindeki valilikler ve 6 binden fazla eyalet meclisi üyelerini de belirleme özelliği taşıyor.
Yine Real Clear Politics'te yer alan güncel anketlerde, halen ülke genelindeki eyalet valiliklerinin 19'unu elinde tutan Demokratların şu ana kadar 10 valiliği garantilediği, buna mukabil 23 valiliğe sahip Cumhuriyetçilerin ise en az 16 valiliği çok yüksek olasılıkla kazanacağı öngörülüyor.
Kalan 8 valiliği kazanabilmek içinse iki partinin şanslarının eşit olduğu kaydediliyor.
Müslüman adaylarda son 18 yılın rekoru
Ara seçimlerde Amerikan kamuoyunda sıkça konuşulan konulardan biri de, Müslüman adaylarının sayısının önceki ara seçimlere kıyasla kayda değer ölçüde artmış olması.
Amerikalı Müslümanların siyasete katılımını artırmayı hedefleyen bir kuruluş olan JETPAC (Adalet Eğitim Teknolojisi Siyasi Savunuculuk Merkezi) Başkanı Shaun Kennedy, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 110 civarında Amerikalı Müslümanın ülke genelindeki çeşitli Kongre, eyalet, yerel ve federal pozisyonlara aday olduğunu, fakat 70'inin ön seçimlerde kaybettiğini veya geri çekildiğini ifade etti.
Geriye kalan 40 Amerikalı Müslümanın seçim çalışmalarına devam ettiğini belirten Kennedy, bunlardan 5'inin Temsilciler Meclisi, 7'sinin parti il başkanlığı, 14'ünün eyalet meclisi, 11'inin belediye, 2'sinin yargı ve son olarak Temsilciler Meclisi üyesi olan Keith Ellison'un ise Minnesota eyaleti Başsavcılığı için yarıştığını kaydetti.
Kennedy ayrıca, 153 Amerikalı Müslümanın farklı kategorilerdeki koltuklar için seçimlerde aday olduğu 2000 yılından bu yana en yüksek rakama bu yıl ulaştıklarını aktardı.
İslamofobik söylemleriyle öne çıkan Trump'ın bu tablonun ortaya çıkmasında etkili olduğunu belirten Kennedy, tüm Amerikalı Müslümanların Kongrede daha yüksek temsil oranını arzu ettiklerini ifade etti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
