ABD’de '11 Eylül yasası'

WASHINGTON - Erkan Avcı

ABD’de "11 Eylül yasası" olarak bilinen Terörizm Sponsorlarına Karşı Adalet Yasası, Cumhuriyetçi Parti’nin Teksas Senatörü John Cornyn tarafından 16 Eylül 2015'te ABD Senatosuna sunuldu.

Kamuoyunda "11 Eylül yasası" olarak bilinen düzenleme, Obama’nın başkanlığı döneminde veto yetkisini aşan ilk yasa olarak dikkati çekiyor.

ABD'de 1976 yılında çıkarılan bir yasa, ABD mahkemelerinde başka ülkeler hakkında dava açılmasını engelliyor. Ancak 11 Eylül yasası, yabancı bir devletin Amerikan mahkemelerindeki dokunulmazlığını kaldırıyor.

Sadece terörle ilişkilendirilen ülkelerle sınırlı değil

ABD’de yabancı bir ülkenin terörizme destek veren bir ülke olup olmadığının belirlenmesi, uzun bir sürece yayılıyor. Oysa söz konusu yasayla bu karar, iddialar temelinde ve çok kısa sürede verilebiliyor.

Yasa, ayrıca başka ülkelerin de ABD’ye aynı şekilde davranmasına olanak tanıyor.

Obama, yabancı devletlerin ABD hukukuna karşı dokunulmazlığının kaldırılmasının, diplomasideki “mütekabiliyet” ilkesine bağlı olarak ABD’ye karşı da uygulanabileceği uyarısında bulundu. Yasa, sadece terörle ilişkilendirilen ülkelerle sınırlı kalmamasıyla da dikkati çekiyor.

ABD içinde veya dışında herhangi bir ABD vatandaşına karşı yabancı bir devletin memuru, görevlisi veya çalışanı tarafından “haksız fiil işlenmesi” durumunda konu, ABD’de mahkemeye taşınabilecek.

Yasaya göre, ABD adalet bakanı yabancı bir devletle ilgili açılan davaya müdahale edebiliyor.

Davalar, ABD dışişleri bakanının söz konusu devletle "iyi niyetli görüşmelerin yapıldığını" bildirmesi durumunda mahkeme tarafından durdurabiliyor.