Yeryüzünün 'ateşi' dinmiyor

İSTANBUL - HALİL İBRAHİM BAŞER

Meteoroloji kuruluşlarının verilerine göre, dünyanın ortalama sıcaklığı artmaya devam ediyor.

AA muhabirinin, Meteoroloji Genel Müdürlüğü yetkililerinden aldığı bilgiye göre, dünyanın ortalama sıcaklığı, 19. yüzyıldan itibaren 1,5 derece kadar artış gösterdi.

Son bin 400 yılın en sıcak 30 yılı

İklim sistemindeki değişiklik, özellikle 1950’den sonra hızla arttı. 1880'den bu yana atmosfer 0,85 derece ısındı. Bu kapsamda, kuzey yarım kürede 1983-2012, son bin 400 yılın en sıcak 30 yılı oldu.

Kayıtların başladığı 1880'den beri 2014, küresel kara ve okyanus yüzeyleri boyunca en sıcak yıl oldu. Yıllık ortalama sıcaklık, 20. yüzyıl ortalaması olan 13,9 derecenin 0,69 derecenin ve daha önceki en sıcak yıllar olan 2005 ile 2010 yıllarının da 0,04 derece üzerinde gerçekleşerek rekor kırdı.

Geçen yıl bugüne kadar yaşanan en sıcak yıl oldu

Geçen yıl ise bir önceki yılı geride bırakarak, bugüne kadar yaşanan en sıcak yıl oldu. Geçen yıl yaşanan sıcaklık, bir önceki yılın 0,23 derece üstünde gerçekleşti.

Gerekli önlemlerin alınmaması durumunda sıcaklığın yüzyılın sonuna kadar 5 derece artması bekleniyor. Sıcaklıktaki yükselme, başta kuraklık olmak üzere ani yağış, fırtına, hortum gibi doğal afetlerin artışına neden oluyor.

Türkiye'deki durum

Türkiye'de ise aynı dönemdeki sıcaklık, dünya ortalamasına paralel bir artış gösterdi. Aylık ortalama sıcaklık 2000'e kadar 13,5 derece olurken, 2010'da 13,8 dereceye yükseldi. En sıcak yıl ortalamanın 2,0 derece üstüyle 2010 oldu.

Geçtiğimiz yıl dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de sıcaklık normallerin üzerinde seyretti. Bu yılın geri kalan döneminde ise Türkiye'de sıcaklık rekorları kırılmaya başlandı. Buna göre, Ankara, İzmir, Aydın, Şanlıurfa ve Siverek meteoroloji istasyonlarının her birinde 15-19 Şubat'ta 3 kere maksimum sıcaklık rekorları kaydedildi.

"Sıcaklık hız kesmeden artıyor"

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Şen, dünyadaki sıcaklık artışında en önemli etkenin, sera gazlarının atmosferdeki miktarının artması olduğunu söyledi.

Sıcaklığın hız kesmeden arttığını vurgulayan Şen, "Isınmanın en önemli sonucu iklim değişimidir. Bu değişim, ülkeleri aynı şekilde etkilemeyecektir. Etkileri ülkeden ülkeye değişecektir. Bu gidişle, ortalama sıcaklık asır sonuna kadar 5 derece daha artacak. Bu iklim değişimi yıkıcı etkisini arttırarak sürdürecektir. Ülkemizin bulunduğu enlemlerde, iklim değişiminin etkileri, kuraklığa, dolayısıyla su kaynakları ve nehirlerin debilerinin yüzde 10-30 azalmasına neden olacaktır." dedi.

Şen, bu yıl sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyrettiğini ifade ederek, "Şubat ayında 60 yıllık sıcaklık rekoru kırıldı. Bu devam edecek ve bu sene yeni rekorlar kırılacak. Bu yılın son 80 yılın en sıcak yılı olması bekleniyor. Sıcaklık artışlarında sera gazlarının yanı sıra El Nino'nun etkisi çok fazla. Artık küresel ısınma da var. Bunlar bir araya geldi mi böyle bir durum yaşanıyor. Bu durumla ilgili acilen önlem alınması gerekiyor." diye konuştu.