'Akıllı kayalar' okyanus dibi heyelanlarını kaydetti

ANKARA

ABD'nin Kaliforniya eyaleti açıklarında Monterey Denizaltı Kanyonunda çalışma yürüten bilim adamları, ilk kez dev bir okyanus dibi heyelanını tüm aşamalarıyla kayıt altına almayı başardı.

BBC'de yer alan habere göre, Monterey Koyu Akvaryumu Araştırma Enstitüsünün (MBARI) yürüttüğü Eşgüdümlü Okyanus Deneyi programı kapsamında çalışan araştırmacılar, 15 Ocak'ta deniz yüzeyinin 300 metre altından okyanusun 1800 metre derinliğine 50 kilometre boyunca kum taşıyan dev bir heyelanı kayda geçirdi.

Sonuçları Amerikan Jeofizik Cemiyetinin San Francisco'daki yıllık toplantısında bir tebliğle sunulan çalışmada, araştırma ekibi heyelanın hızını ve taşınan tortu miktarını tespit edebilmek için okyanus dibinde bazı özel ekipman ve sensörlerle ölçüm yaptı.

Ekibin lideri Profesör Charlie Paull, araştırmanın başarısında özellikle Deniz Altı Hal Detektörü (BED) adını verdikleri özel bir ekipmanın etkili olduğunu anlattı.

Paull, "Elinizde 'akılı bir kaya' olduğunu hayal edin. BED, 44 santimetre çapında bir küre. İçinde basıncı ve hareket yönünü kayda geçiren elektronik devre ve sensörler gizli. Bunları kanyon boyunca aralıklarla okyanusun dibinde kumun içine gömdük. Böylece heyelan başladığında bir BED'den diğerine taşınmayı kesintisiz olarak kaydedebildik." dedi.

BBC muhabirine değerlendirme yapan İngiltere'nin Hull Üniversitesinden tortu bilim profesörü Dan Parsons, okyanus dibi heyelanların dünya üzerindeki tortul taşınmaların en önemlilerinden biri olduğunu vurguladı. Parsons, "Bu akışlar tortuyla birlikte okyanus dibine besleyici mineraller ve organik karbon taşıyor. Böylece okyanus tabanında canlı yaşamının sürmesini sağlıyor." diye konuştu.

Muhabir:Emre Aytekin